Menopauza (klimakterium) – objawy i łagodzenie dolegliwości menopauzy

Menopauza to czas, w którym organizm kobiety przechodzi szereg zmian, w wyniku których następuje koniec okresu płodności.
Menopauza

Kiedy pojawia się menopauza?

Zazwyczaj menopauza występuje około 50 roku życia, aczkolwiek pierwsze objawy mogą pojawić się kilka lat wcześniej i utrzymywać się jeszcze kilka lat po zaprzestaniu miesiączkowania.

Jeśli przekwitanie rozpoczyna się w wieku 40-45 lat mówimy o wczesnej menopauzie.

Etapy menopauzy

Okres menopauzy  dzieli się na 3 etapy:

  • etap premenopauzalny
  • etap okołomenopauzalny
  • etap postmenopauzalny

Objawy menopauzy

Okres premenopauzalny to czas, kiedy kobieta zaczyna zauważać pierwsze zaburzenia miesiączkowania związane z wchodzeniem w okres klimakterium.

Miesiączki stają się nieregularne - cykle raz się wydłużają innym razem skracają. Coraz częściej kobieta zauważa objawy menopauzy związane ze zmianami hormonalnymi w jej organizmie.

Dostrzec można następujące objawy menopauzy:

Objawy te spowodowane są spadkiem stężenia estrogenówprogesteronu. Oczywiście nie wszystkie i nie u każdej kobiety wystąpią.

Są Panie, które łagodnie przechodzą ten czas i gdyby nie zaburzenia miesiączkowania to nie zauważyłyby, że wchodzą w okres menopauzy.

Menopauza to ostatnia miesiączka w życiu kobiety

Jak długo trwają objawy menopauzy?

Najczęściej kobiety zgłaszają występowanie uderzeń gorąca, zlewnych potów oraz zauważają wzrost wagi i spadek libido. Czas trwania i nasilenie objawów jest różne – mogą one występować ok 5 lat przed i po menopauzie.

Spadek libido często związany jest z tym, że u kobiet w okresie menopauzy występuje zmniejszone nawilżenie w pochwie przez co współżycie jest bolesne, a w konsekwencji kobieta zaczyna unikać zbliżeń z partnerem.

Dodatkowo u części kobiet w wyniku spadku stężenia estrogenów dochodzi do atrofii pochwy.

Dość uciążliwymi objawami menopauzy, z którymi boryka się duża część kobiet są uderzenia gorąca i zlewne poty. Szczególnie dokuczliwe są takie sytuacje nocą. Przychodząca nagle fala gorąca skutecznie wybudza kobietę, która po takim incydencie długo nie może zasnąć.

Jeśli takie sytuacje powtarzają się często - w konsekwencji prowadzą do zaburzeń snu.

Menopauza a ostatnia miesiączka

Okres okołomenopauzalny to czas kiedy występuje ostatnia miesiączka w życiu kobiety. Bardzo ważne jest, aby zanotować kiedy to nastąpiło, gdyż po niej – kobieta nie powinna już krwawić z pochwy.

Jeśli minął rok od ostatniego krwawienia, a nagle pojawia się krwista wydzielina z dróg rodnych – zawsze należy pilnie skonsultować się z lekarzem, którzy zaleci dodatkowe badania. Każdorazowo jest to sytuacja, którą należy dokładnie sprawdzić, żeby mieć pewność, że nic niepokojącego nie dzieje się w obrębie macicy.

W okresie postmenopauzalnym również mogą występować objawy klimakterium. Nawet 5 lat po ostatniej miesiączce mogą jeszcze występować wyżej wymienione objawy. Kobieta już nie miesiączkuje, ale uderzenia gorąca, rozdrażnienie, zmęczenie niestety mogą nadal nieco utrudniać jej życie.

Menopauza a depresja

W ostatnim czasie coraz więcej mówi się o depresji, która dotyka kobiety w okresie okołomenopauzalnym. Szczególnie są na nią narażone osoby, które wcześniej leczyły się z powodu depresji, zwłaszcza jeśli wymagała ona podawania leków.

Nie tylko zaburzenia hormonalne przyczyniają się do spadku nastroju. Jest to okres w życiu kobiety, kiedy następują też zmiany w życiu rodzinnym i zawodowym.

Wzrost masy ciała, spadek libido, częste uczucie zmęczenia – to wszystko powoduje, że kobieta jest w znacznie gorszej kondycji psychicznej. Depresja w tym okresie życia szczególnie mocno wpływa na jakość życia kobiety oraz jej funkcjonowanie.

Należy zwrócić uwagę na to, że leczenie depresji w okresie okołomenopauzalnym może wymagać zastosowania nieco innego protokołu leków.

Łagodzenie objawów menopauzy

Jeśli objawy przekwitania są niezbyt mocno dokuczliwe – można zaproponować kobiecie zastosowanie farmakologicznych metod ich łagodzenia.

Na rynku dostępne są preparaty z fitoestrogenami, które łagodzą nie tylko objawy fizyczne, ale także poprawiają stan psychiczny kobiety. Niestety wykazują one słabe działanie i zazwyczaj pomagają kobietom przy mało wyrażonych dolegliwościach.

Menopauza a hormonalna terapia zastępcza (HTZ)

Natomiast przy bardzo nasilonych objawach można rozważyć (wraz z lekarzem) zastosowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ).

Hormonalna terapia zastępcza polega na uzupełnianiu niedoborów hormonów, głównie estrogenów, aby utrzymywać je na stałym poziomie.

Drogi podawania hormonów przy HTZ są bardzo różne:

  • dopochwowa (żele aplikowane na śluzówkę pochwy)
  • przezskórna (plastry)
  • podskórna (implanty)
  • domięśniowa (iniekcje)
  • doustna (tabletki)

Wybierając drogę podawania HTZ należy uwzględnić wszelkie przeciwwskazania ze strony innych układów np. do podawania preparatów drogą doustną.

Wśród głównych przeciwwskazań zastosowania HTZ wymienia się:

Uważa się, że HTZ powinien być stosowany w przypadku średnio i mocno nasilonych objawów ogólnych, spadku libido, zmian atroficznych sromu i pochwy oraz zaburzeń snu.

Hormonalna terapia zastępcza jest jedyną skuteczną formą niwelowania negatywnych skutków pokwitania.

Wiadomo, że HTZ nie jest obojętna dla organizmu, jednak jeśli kobieta ma bardzo częste i silne uderzenia gorąca czy znaczną atrofię pochwy to warto rozważyć zastosowanie HTZ, aby podnieść komfort życia takiej osobie.

Menopauza to etap przejściowy między okresem rozrodczym a starzeniem się

HTZ w menopauzie a ryzyko zachorowania na nowotwór

Mimo wszystko w Polsce niewiele Pań decyduje się na HTZ, główną przyczyną rezygnacji z terapii jest obawa przed wystąpieniem choroby nowotworowej, jako konsekwencji zażywania hormonów.

W tej chwili prowadzone badania nie wykazują, aby HTZ znacząco podnosił ryzyko zachorowania na nowotwory.

Wykazuje się natomiast pozytywne działanie HTZ:

  • ochrona przed osteoporozą
  • narządy płciowe nie ulegają atrofii – śluzówka prawidłowo nawilżona
  • zmniejszone ryzyko występowania choroby wieńcowej
  • korzystny wpływ na skórę
  • korzystny wpływ na OUN – mniejsze ryzyko wystąpienia depresji

W okresie przekwitania ważne, aby kobieta miała wsparcie w rodzinie, dzieciach, partnerze, którzy pozwolą jej zaakceptować zmieniające się ciało oraz będą wspierać w trudnych momentach.

Często takie wsparcie pozwala uniknąć stosowania leków, jeśli objawy klimakterium nie są bardzo nasilone.

Menopauza – zalecane postępowanie

  • Zanotuj datę ostatniej miesiączki, po jej wystąpieniu nie powinnaś już więcej krwawić z dróg rodnych. Jeśli występuje krwawienie po roku od ostatniej miesiączki należy skonsultować się z lekarzem.
  • Jeśli odczuwasz spadek nastroju, objawy depresji związane z okresem menopauzy rozważ konieczność konsultacji ze specjalistą – psychologiem.
  • Podczas odczuwania mało nasilonych objawów menopauzy ulgę mogą przynieść preparaty z fitoestorgenami.
  • Przy mocno nasilonych objawach, uniemożliwiających bądź znacznie utrudniających normalne funkcjonowanie rozważ w porozumieniu ze swoim lekarzem hormonalną terapię zastępczą.
  • Dbaj o prawidłową masę ciała. Dieta powinna obfitować w warzywa, owoce, chudy nabiał i produkty pełnoziarniste.
  • Ruszaj się! Jazda na rowerze, spacery, nordic-walking czy zorganizowane zajęcia dla osób dojrzałych (joga, pilates, fitness) pomogą Ci zachować dobry nastrój i prawidłową masę ciała. Wybór aktywności fizycznej powinien być podyktowany Twoimi możliwościami fizycznymi i nie może zagrażać Twojemu zdrowiu. Jeśli masz wątpliwości co do formy bezpiecznej dla siebie aktywności skonsultuj się z lekarzem.
  • Nie rezygnuj z pracy zawodowej ani kontaktów towarzyskich.
  • Jeśli czujesz niepokój, lęk, objawy osłabienia nastroju wsparcia możesz szukać w grupach, fundacjach, stowarzyszeniach kobiet czy na forach internetowych.

Dowiedz się więcej:

Menopauza a problemy seksualne kobiet

http://www.medical-technologies.eu/upload/menopauza_a_problemy_seksualne_kobiet_-_stec.pdf

Ocena jakości życia kobiet w okresie pomenopauzalnym

https://journals.viamedica.pl/problemy_pielegniarstwa/article/view/36732/28344

Zaburzenia depresyjne i lękowe w okresie klimakterium

https://journals.viamedica.pl/psychiatria/article/viewFile/29150/23915

autor Sylwia Bowsza
konsultacja merytoryczna lek. med. Lidia Walczak
Data dodania 09.07.2018