Spis treści:

  1. Na czym polega badanie amylazy?
  2. Co wykrywa badanie amylazy?
  3. Dla kogo jest badanie amylazy?
  4. Przygotowanie do badania amylazy w surowicy
  5. Jaka jest cena badania amylazy?
  6. Jak interpretowane są wyniki badania amylazy?

Na czym polega badanie amylazy?

Badanie amylazy polega na laboratoryjnym oznaczeniu aktywności enzymu amylazy we krwi, który odgrywa kluczową rolę w trawieniu węglowodanów. Amylaza jest enzymem produkowanym głównie przez trzustkę (jako składnik soku trzustkowego) oraz ślinianki, a w mniejszych ilościach także przez inne tkanki, m.in. śluzówkę jelita cienkiego, gruczoły mleczne, jajniki i jądra.

Amylaza odpowiada za rozkład skrobi i innych cukrów złożonych do cukrów prostych, które następnie mogą zostać wchłonięte z przewodu pokarmowego. W organizmie człowieka występują dwa główne typy amylazy, różniące się miejscem produkcji i znaczeniem klinicznym.

Uzyskany wynik pozwala ocenić funkcję trzustki oraz wspomaga diagnostykę chorób przebiegających z zaburzeniami wydzielania enzymów trawiennych.

Co wykrywa badanie amylazy?

Badanie amylazy pozwala na zdiagnozowanie:

  • ostrego zapalenia trzustki,
  • zaostrzenia przewlekłego zapalenia trzustki,
  • chorób trzustki przebiegających z zaburzeniami wydzielania enzymów trawiennych,
  • chorób wątroby,
  • problemów w obrębie ślinianek (np. stanów zapalnych).

Dla kogo jest badanie amylazy?

Badanie amylazy zalecane jest przede wszystkim osobom z objawami sugerującymi choroby trzustki. Do najbardziej charakterystycznych dolegliwości należą:

  • silny, nagły ból w górnej i środkowej części brzucha,
  • nudności i wymioty,
  • zatrzymanie gazów i stolca,
  • wysoka gorączka,
  • przyspieszone tętno.

Oznaczenie amylazy wykonuje się również u pacjentów z przewlekłymi dolegliwościami ze strony trzustki, w celu kontroli przebiegu choroby lub wykrycia jej zaostrzenia.

Badanie amylazy jest szczególnie wskazane u osób nadużywających alkoholu, ponieważ długotrwałe spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko ostrego i przewlekłego zapalenia trzustki oraz innych powikłań ze strony układu pokarmowego.

Kiedy badać amylazę?

Przygotowanie do badania amylazy w surowicy

Przed wykonaniem badania amylazy pacjent powinien zgłosić się na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Zaleca się, aby ostatni posiłek został spożyty co najmniej 8–12 godzin przed pobraniem krwi.

Przed badaniem należy powstrzymać się od spożywania alkoholu, ponieważ wpływa on na aktywność amylazy i zafałszowanie wyników badania. Istotne jest również poinformowanie lekarza o lekach przyjmowanych na stałe, gdyż niektóre preparaty mogą wpływać na poziom amylazy we krwi.

W razie wątpliwości dotyczących przygotowania lub stosowanych leków, zalecana jest konsultacja z lekarzem przed wykonaniem badania.

Jaka jest cena badania amylazy z krwi?

Koszt badania amylazy z krwi najczęściej mieści się w przedziale od 13 do 29 zł. Ostateczna cena może różnić się w zależności od laboratorium, miasta oraz konkretnego punktu pobrań.

Przed wykonaniem badania warto sprawdzić aktualny cennik w wybranej placówce.

Jak interpretowane są wyniki badania amylazy?

Interpretacja wyników badania amylazy polega na porównaniu uzyskanej wartości z zakresami referencyjnymi podanymi przez laboratorium oraz na ocenie wyniku w odniesieniu do objawów klinicznych pacjenta. Ostateczna diagnoza zawsze należy do lekarza.

Znacznie podwyższony poziom amylazy najczęściej wskazuje na ostre zapalenie trzustki, w przebiegu którego dochodzi do gwałtownego wzrostu aktywności enzymu. W przypadku przewlekłego zapalenia trzustki lub jego zaostrzenia poziom amylazy bywa podwyższony w mniejszym stopniu.

Wysoka aktywność amylazy występuje również w innych stanach chorobowych, takich jak:

  • zapalenie pęcherzyka żółciowego,
  • pęknięcie wrzodu dwunastnicy,
  • niedrożność jelit,
  • choroby ślinianek,
  • niektóre choroby nowotworowe, m.in. oskrzela, wątroby, tarczycy, jelita grubego, jajnika czy prostaty.

Obniżony poziom amylazy występuje rzadziej i świadczy m.in. o uszkodzeniu wątroby lub zaawansowanych zaburzeniach czynności trzustki.

Z wynikiem badania amylazy należy zawsze skonsultować się z lekarzem, który uwzględni całość obrazu klinicznego oraz wyniki innych badań laboratoryjnych i obrazowych.

Powiązane badania:


Powiązane konsultacje lekarskie:


Powiązane artykuły: