Spis treści:
- Na czym polega badanie amylazy?
- Co wykrywa badanie amylazy?
- Dla kogo jest badanie amylazy?
- Przygotowanie do badania amylazy w surowicy
- Jaka jest cena badania amylazy?
- Jak interpretowane są wyniki badania amylazy?
Na czym polega badanie amylazy?
Badanie amylazy polega na laboratoryjnym oznaczeniu aktywności enzymu amylazy we krwi, który odgrywa kluczową rolę w trawieniu węglowodanów. Amylaza jest enzymem produkowanym głównie przez trzustkę (jako składnik soku trzustkowego) oraz ślinianki, a w mniejszych ilościach także przez inne tkanki, m.in. śluzówkę jelita cienkiego, gruczoły mleczne, jajniki i jądra.
Amylaza odpowiada za rozkład skrobi i innych cukrów złożonych do cukrów prostych, które następnie mogą zostać wchłonięte z przewodu pokarmowego. W organizmie człowieka występują dwa główne typy amylazy, różniące się miejscem produkcji i znaczeniem klinicznym.
Uzyskany wynik pozwala ocenić funkcję trzustki oraz wspomaga diagnostykę chorób przebiegających z zaburzeniami wydzielania enzymów trawiennych.
Co wykrywa badanie amylazy?
Badanie amylazy pozwala na zdiagnozowanie:
- ostrego zapalenia trzustki,
- zaostrzenia przewlekłego zapalenia trzustki,
- chorób trzustki przebiegających z zaburzeniami wydzielania enzymów trawiennych,
- chorób wątroby,
- problemów w obrębie ślinianek (np. stanów zapalnych).
Dla kogo jest badanie amylazy?
Badanie amylazy zalecane jest przede wszystkim osobom z objawami sugerującymi choroby trzustki. Do najbardziej charakterystycznych dolegliwości należą:
- silny, nagły ból w górnej i środkowej części brzucha,
- nudności i wymioty,
- zatrzymanie gazów i stolca,
- wysoka gorączka,
- przyspieszone tętno.
Oznaczenie amylazy wykonuje się również u pacjentów z przewlekłymi dolegliwościami ze strony trzustki, w celu kontroli przebiegu choroby lub wykrycia jej zaostrzenia.
Badanie amylazy jest szczególnie wskazane u osób nadużywających alkoholu, ponieważ długotrwałe spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko ostrego i przewlekłego zapalenia trzustki oraz innych powikłań ze strony układu pokarmowego.

Przygotowanie do badania amylazy w surowicy
Przed wykonaniem badania amylazy pacjent powinien zgłosić się na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Zaleca się, aby ostatni posiłek został spożyty co najmniej 8–12 godzin przed pobraniem krwi.
Przed badaniem należy powstrzymać się od spożywania alkoholu, ponieważ wpływa on na aktywność amylazy i zafałszowanie wyników badania. Istotne jest również poinformowanie lekarza o lekach przyjmowanych na stałe, gdyż niektóre preparaty mogą wpływać na poziom amylazy we krwi.
W razie wątpliwości dotyczących przygotowania lub stosowanych leków, zalecana jest konsultacja z lekarzem przed wykonaniem badania.
Jaka jest cena badania amylazy z krwi?
Koszt badania amylazy z krwi najczęściej mieści się w przedziale od 13 do 29 zł. Ostateczna cena może różnić się w zależności od laboratorium, miasta oraz konkretnego punktu pobrań.
Przed wykonaniem badania warto sprawdzić aktualny cennik w wybranej placówce.
Jak interpretowane są wyniki badania amylazy?
Interpretacja wyników badania amylazy polega na porównaniu uzyskanej wartości z zakresami referencyjnymi podanymi przez laboratorium oraz na ocenie wyniku w odniesieniu do objawów klinicznych pacjenta. Ostateczna diagnoza zawsze należy do lekarza.
Znacznie podwyższony poziom amylazy najczęściej wskazuje na ostre zapalenie trzustki, w przebiegu którego dochodzi do gwałtownego wzrostu aktywności enzymu. W przypadku przewlekłego zapalenia trzustki lub jego zaostrzenia poziom amylazy bywa podwyższony w mniejszym stopniu.
Wysoka aktywność amylazy występuje również w innych stanach chorobowych, takich jak:
- zapalenie pęcherzyka żółciowego,
- pęknięcie wrzodu dwunastnicy,
- niedrożność jelit,
- choroby ślinianek,
- niektóre choroby nowotworowe, m.in. oskrzela, wątroby, tarczycy, jelita grubego, jajnika czy prostaty.
Obniżony poziom amylazy występuje rzadziej i świadczy m.in. o uszkodzeniu wątroby lub zaawansowanych zaburzeniach czynności trzustki.
Z wynikiem badania amylazy należy zawsze skonsultować się z lekarzem, który uwzględni całość obrazu klinicznego oraz wyniki innych badań laboratoryjnych i obrazowych.
Powiązane badania:
Powiązane konsultacje lekarskie:
Powiązane artykuły:
