Kwas moczowy - podwyższony poziom kwasu moczowego, norma, objawy

Kwas moczowy - opis badania

Badanie polega na oznaczeniu stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi pacjenta. Pomiar jest kluczowy w diagnostyce i monitorowaniu chorób, takich jak dna moczanowa, kamica nerkowa czy zaburzenia funkcji nerek.

Badanie kwasu moczowego we krwi zazwyczaj nie wymaga specjalnego przygotowania, ale dla uzyskania wiarygodnych wyników zaleca się nie spożywać posiłków przez co najmniej 8 godzin przed pobraniem krwi, nie pić alkoholu na 24 godziny przed badaniem, unikać dużego wysiłku. Pacjent powinien być na czczo i wypoczęty.

Czym jest kwas moczowy?

Kwas moczowy jest produktem końcowym metabolizmu puryn. Źródłami puryn są: pokarm (np. wątroba, sardynki, anchois, piwo), synteza własna organizmu (tzw. endogenna), ale związki purynowe stanowią również produkt rozpadu kwasów nukleinowych. W wątrobie na skutek działania pewnych enzymów dochodzi do metabolizmu puryn (guaniny, ksantyny i hipoksantyny).

Ostatecznym produktem metabolizmu ich rozkładu jest kwas moczowy, który powinien ulec wydaleniu przez nerki. To właśnie z moczem usuwana jest największa jego część, dlatego stężenie kwasu moczowego oznaczane jest niekiedy również w moczu. W niewielkim stopniu (1/3 puli kwasu moczowego) może być on także wydalany przez jelita. Zaburzenia wydalania i nadmierne gromadzenie się kwasu moczowego w organizmie mogą być spowodowane niektórymi chorobami, a jego akumulacja może prowadzić do poważnych powikłań. Należy pamiętać, że stężenie kwasu moczowego wzrasta wraz z wiekiem, aż do 70. roku życia.

Kiedy należy wykonać badanie kwasu moczowego?

Badanie stężenia kwasu moczowego wykonywane jest na zlecenie lekarza, a szczególnie:

• u pacjentów cierpiących na chorobę nowotworową, którzy leczeni są chemioterapią, wówczas konieczne jest monitorowanie stężenia kwasu moczowego w organizmie;
• na etapie diagnostyki oraz kontrolnie u pacjentów ze zdiagnozowaną dną moczanową, aby ocenić skuteczność prowadzonej terapii;
• w procesie diagnozowania kamicy moczowej.

W przypadku chorób nowotworowych bardzo ważne jest kontrolowanie stężenia kwasu moczowego. U chorych, u których podjęto leczenie chemioterapią, obserwuje się zwiększony rozpad komórek nowotworowych, na skutek czego zwiększa się także ilość puryn. Te z kolei przekształcane są i wydalane z organizmu jako kwas moczowy.

O czym świadczy wysoki kwas moczowy (hiperurykemia)?

Podwyższony poziom kwasu moczowego, zwany hiperurykemią, świadczy o nadmiernym gromadzeniu się kwasu moczowego w organizmie. Może to być wynikiem zaburzeń metabolicznych lub problemów z wydalaniem kwasu moczowego przez nerki. Hiperurykemia jest najczęściej związana z chorobami, takimi jak:

• dna moczanowa,
• kamica nerkowa,
• choroby nerek,
• zespół metaboliczny,
• nadciśnienie,
• cukrzyca typu 2,
• zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Dna moczowa (tzw. artretyzm) to choroba, którą cechuje utrzymujące się podwyższone stężenie kwasu moczowego. W wyniku krystalizacji moczanu sodu w płynie stawowym dochodzi do zapalenia stawów.

Objawy podwyższonego kwasu moczowego

Objawy związane z wysokim stężeniem kwasu moczowego mogą obejmować:

• ból, obrzęk i zaczerwienienie stawów – zwłaszcza w dużym palcu u stopy, kolanach, łokciach i kostkach;
• silny ból pleców;
• problemy z oddawaniem moczu;
• zwiększone zmęczenie;
• problemy skórne – w zaawansowanej dnie mogą pojawić się guzki, czyli depozyty moczanów pod skórą, najczęściej w okolicach stawów.

O czym świadczy niskie stężenie kwasu moczowego we krwi?

Obniżony poziom kwasu moczowego występuje zdecydowanie rzadziej i może wskazywać na:

• choroby wątroby, która odgrywa istotną rolę w metabolizmie puryn;
• zaburzenia nerek;
• zaburzenia metaboliczne – niedobór puryn w diecie lub genetyczne zaburzenia metaboliczne mogą prowadzić do obniżenia poziomu kwasu moczowego;
• dieta uboga w puryny – dieta ograniczająca spożycie mięsa, ryb, alkoholu i produktów bogatych w puryny może wpływać na niski poziom kwasu moczowego;
• stosowanie niektórych leków.

Objawy obniżonego poziomu kwasu moczowego

Niski poziom kwasu moczowego zazwyczaj nie powoduje bezpośrednich objawów i jest wykrywany przy okazji innych dolegliwości. Jednak podczas długotrwałego niedoboru może prowadzić do:

• zmęczenia i osłabienia;
• zaburzeń funkcji poznawczych – rzadko, ale u osób z poważnymi niedoborami kwasu moczowego mogą wystąpić trudności z koncentracją i pamięcią.

BADANIE KWASU MOCZOWEGO

Cena od 15,00 zł

KUP ONLINE

Wyniki badania kwasu moczowego

Analiza wyników powinna opierać się na wartościach referencyjnych podanych przez laboratorium. Wyniki badania należy skonsultować z lekarzem.

Jaka jest dopuszczalna norma kwasu moczowego we krwi?

Norma stężenia kwasu moczowego we krwi zależy od płci i wieku pacjenta. Stężenie kwasu moczowego nie powinno wynosić więcej niż 420 µmol/l (>7 mg/dl).

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Czy można naturalnie obniżyć poziom kwasu moczowego?

Tak, zmiana diety i stylu życia może pomóc w utrzymaniu prawidłowego poziomu kwasu moczowego. Dieta bogata w puryny, niska aktywność fizyczna, nadwaga oraz odwodnienie sprzyjają gromadzeniu się kwasu moczowego we krwi.

Jaka dieta przy hiperurykemii?

Przy hiperurykemii zalecana jest dieta uboga w puryny, w tym unikanie czerwonego mięsa, owoców morza, podrobów, mocnych bulionów oraz alkoholu. Warto sięgać po produkty niskopurynowe, takie jak warzywa (z wyjątkiem szpinaku i szparagów w dużych ilościach), pełnoziarniste produkty zbożowe, nabiał o niskiej zawartości tłuszczu oraz orzechy. Zaleca się także picie dużej ilości wody, aby wspierać wydalanie kwasu moczowego przez nerki.

Czy istnieją leki obniżające poziom kwasu moczowego?

Tak, lekarz może przepisać leki zawierające substancje czynne, takie jak allopurynol lub febuksostat, które zmniejszają produkcję kwasu moczowego lub wspomagają jego wydalanie z organizmu.

Czy wysoki poziom kwasu moczowego zawsze oznacza dnę moczanową?

Nie, podwyższony poziom kwasu moczowego nie zawsze prowadzi do dny moczanowej.

Jakie są długotrwałe skutki nieleczonej hiperurykemii?

Nieleczona hiperurykemia może prowadzić do przewlekłej dny moczanowej, rozwoju kamicy nerkowej, zwiększonego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, takich jak nadciśnienie i miażdżyca.

Dowiedz się więcej:

• Dieta przy dnie moczanowej. Co można jeść przy podagrze, czego unikać
• Mocznik we krwi
• Biochemia krwi: wskazania, profile oznaczeń badania biochemicznego krwi