Zakrzepica żył głębokich - przyczyny, objawy i leczenie zakrzepicy

Zakrzepica żył głębokich, w skrócie ZŻG, często mylnie jest nazywana jest zapaleniem żył głębokich. Należy do ostrych chorób żył. Powstaje w układzie tzw. żył głębokich kończyn, zdecydowanie częściej w kończynach dolnych niż w górnych.
Zakrzepica żył głębokich

Zakrzepica żył głębokich – przyczyny

Powstaniu zakrzepicy żył głębokich sprzyja szereg czynników, które można podzielić na 3 grupy (tzw. triada Virchowa):

  • zwolnienie przepływu krwi, np. w wyniku unieruchomienia kończyny lub ucisku żyły, co ma miejsce m.in. w czasie długich podróży, u kobiet w ciąży lub u chorych leżących.
  • zaburzenia w układzie krzepnięcia krwi, w którym występuje przewaga czynników prozakrzepowych nad naturalnymi mechanizmami ochronnymi (np. tzw. trombofilie)
  • uszkodzenie ściany żył, np. w wyniku urazu lub mikrourazów mogących towarzyszyć operacjom na kończynach czy uszkodzeniom chemicznym lub toksycznym albo w wyniku przejścia na ścianę żyły procesów patologicznych toczących się w jej pobliżu (np. nacieki nowotworowe, zapalenia).

Czynniki ryzyka wystąpienia zakrzepicy żył głębokich

Najczęściej występujące czynniki ryzyka powstania zakrzepicy żył głębokich, zwłaszcza kończyn dolnych, to:

Zakrzepica żył głębokich - jak wygląda chora żyła?

Niektóre z tych czynników są zależne od nas i konieczne jest podjęcie indywidualnych działań w celu ich wyeliminowania. Te, które nie zależą od nas powinny skłaniać do zwiększonej uwagi i podjęcia działań mogących ograniczyć ich niekorzystny wpływ (np. okołooperacyjna profilaktyka przeciwzakrzepowa, regularne leczenie chorób przewlekłych).

W przypadku zakrzepicy żył głębokich w kończynach górnych najczęściej przyczyną jest obecność cewnika wprowadzonego do żyły głębokiej, np. żyły podobojczykowej, oraz ucisk na żyłę przez naciek nowotworowy lub powiększone węzły chłonne.

Objawy zakrzepicy żył głębokich

Zakrzepica żył głębokich często przebiega bezobjawowo. Dzieje się tak szczególnie na początku procesu, kiedy zmiany zakrzepowe są niewielkie, dotyczą naczyń w dalszych częściach kończyn i nie powodują istotnego utrudnienia w przepływie krwi.

Najczęściej występującym objawem jest obrzęk, ale jest to objaw niespecyficzny, ponieważ obrzęki bardzo często występuje też z innych i całkiem błahych powodów. U ponad połowy pacjentów obrzękowi towarzyszy ból kończyny lub przeczulica w okolicy przebiegu żyły z zakrzepicą.

Rozpoznanie zakrzepicy żył głębokich

Rozpoznanie zakrzepicy żył głębokich w oparciu jedynie o zgłaszane dolegliwości jest niemożliwe. Dopiero systematyczne podejście diagnostyczne pozwala na wykluczenie lub potwierdzenie choroby i włączenie właściwego leczenia.

Konieczna jest ocena ogólna w odniesieniu do wspomnianych czynników ryzyka (im więcej czynników występuje, tym większe jest prawdopodobieństwo ZŻG) i badanie lekarskie. W razie podejrzewania zakrzepicy żył głębokich lekarz zleci wykonanie dodatkowych badań z krwibadania USG.

Leczenie zakrzepicy żył głębokich

Podstawą leczenia zakrzepicy żył głębokich i żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej są leki przeciwkrzepliwe. Na początku leczenia stosuje się zazwyczaj heparyny drobnocząsteczkowe podawane podskórnie. Dostępne są również preparaty doustne.

O wyborze leku, jego dawce i czasie leczenia decyduje lekarz lub zespół lekarzy opiekujący się chorym. Ważnym elementem leczenia jest również zaplanowanie kontroli postępów w leczeniu oraz ewentualnych dodatkowych konsultacji.

Zakrzepica żył głębokich - rokowania i powikłania 

Samoistne wyleczenia zakrzepicy żył głębokich zdarzają się rzadko. Przy braku leczenia dochodzi do narastania skrzepliny i powstawania materiału zatorowego, który powoduje zatorowość płucną - chorobę mogącą prowadzić do śmierci.

Ze względu na to, że możliwe powikłania zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) są poważne, to nie należy bagatelizować objawów sugerujących tę chorobę. W takiej sytuacji konieczna jest wizyta u lekarza, która umożliwi postawienie właściwego rozpoznania i włączenie leczenia.

Źródła:

Deep Venous Thrombosis Workup Kaushal (Kevin) Patel; Linda J Chun; Jason S Chang; updated 2016.03.30; MedScape; Emergency Medicine

Deep Venous Thrombosis Risk Stratification Bruce M L; updated 2016.10.16; MedScape; Emergency Medicine

Interna Szczeklika 2016 praca zbiorowa; red. Piotr Gajewski; Medycyna Praktyczna 2016

Pathophysiology of Varicose Veins and Chronic Venous Insufficiency Mark H. Meissner

Leczenie zakrzepowego zapalenia żył powierzchownych kończyn dolnych - przegląd systematyczny M. Di Nisio, I.M. Wichers, S. Middeldorp; Medycyna Praktyczna 2007

UW Medicine VTE Treatment Taskforce 2015 Univercity of Washington

Dowiedz się więcej:

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa w praktyce lekarza rodzinnego

https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/view/10291/8791

Ból głowy jako objaw wewnątrzczaszkowej zakrzepicy żylnej

https://journals.viamedica.pl/um/article/view/33671/24713

Późna zakrzepica w stencie powlekanym rapamycyną

https://journals.viamedica.pl/folia_cardiologica/article/view/24300/19442

Data dodania 13.09.2017
Data ostatniej aktualizacji 17.01.2019