Higienizacja i profilaktyka

  1. Domowa i stomatologiczna profilaktyka próchnicy
  2. Profilaktyka domowa
  3. Profilaktyka w gabinecie dentystycznym
  4. Czym jest higienizacja zębów?
  5. Dlaczego należy usuwać kamień nazębny?
  6. Przebieg pełnej higienizacji zębów
  7. Przeciwwskazania do przeprowadzenia higienizacji zębów
  8. Efekty higienizacji zębów
  9. Zalecenia po zabiegach higienizacji zębów

Domowa i stomatologiczna profilaktyka próchnicy

Dbając o zdrowy, piękny uśmiech bardzo ważna jest profilaktyka zarówno ta domowa, jak i stomatologiczna. Chcąc zapobiec powstawania próchnicy i innych chorób zębów, trzeba w odpowiedni sposób o nie dbać. Nieleczona, zaawansowana próchnica prowadzi do poważnych problemów zdrowotnych jamy ustnej. Wówczas leczenie nie dość, że jest czasochłonne to w dodatku kosztowne. Na szczęście można w łatwy sposób zapobiegać próchnicy odpowiednią pielęgnacją i higienizacją zębów w gabinecie dentystycznym. Ponadto regularne wizyty u dentysty spowodują, że próchnica zostanie szybko wykryta i wyleczona.

Profilaktyka domowa

Dbanie o swoje zęby należy rozpocząć już w domu. Nawet regularne wizyty w gabinecie dentystycznym nie będą pomocne, jeśli zignorujemy prawidłową higienę jamy ustnej. Codzienne mycie zębów, przynajmniej dwa razy dziennie przez 2-3 minuty, oraz ich nitkowanie jest podstawowym zabiegiem pielęgnacyjnym. Dodatkowo warto używać płynów do płukania jamy ustnej z fluorem. Niestety wiele osób szczotkuje swoje zęby niedokładnie, używając przy tym zniszczonej lub starej szczoteczki do zębów. Należy je myć delikatnymi, okrężnymi ruchami, a szczoteczka powinna być ustawiona pod kątem 45 stopni i przylegać do całej czyszczonej powierzchni zębów. Podczas mycia zębów nie pomijajmy języka oraz podniebienia - te obszary  też warto myć, gdyż mogą się na nich gromadzić bakterie. Do wyczyszczenia  przestrzeni międzyzębowych zaleca się stosowanie nici dentystycznych lub irygatora do zębów, ponieważ nawet najlepsza szczoteczka nie umyje dokładnie miejsc, w których zęby stykają się ze sobą.

Szczoteczkę powinno wymieniać się co trzy miesiące lub wcześniej, jeśli jej włosie jest zużyte i wygina się na zewnątrz. Zniszczone włosie nie usuwa dobrze nalotu nazębnego i mycie zębów jest nieefektywne. Wymieniając szczoteczkę, pamiętajmy, by przed pierwszym użyciem przepłukać ją ciepłą, przegotowaną wodą.

Chcąc zapobiec powstawaniu próchnicy, która jest częstą przyczyną innych chorób zębów, poza higieną jamy ustnej powinniśmy zadbać o odpowiednią dietę. Zdrowa, zróżnicowana dieta ma ogromny wpływ na stan naszego zdrowia, w tym jamy ustnej. Słodycze, gazowane napoje, cukier, słone przekąski z dużą ilością węglowodanów (np. chipsy) należą do produktów próchnicotwórczych i powinno się ich unikać. Nie trzeba całkowicie z nich rezygnować, ale warto znacząco je ograniczyć, co korzystnie wpłynie nie tylko na stan jamy ustnej, ale również całego naszego organizmu. Warto natomiast zwiększyć ilość między innymi owoców, warzyw, nabiału, chudego mięsa, ciemnego pieczywa, czy ryb. Te produkty korzystnie wpływają na kondycję zębów.

Profilaktyka w gabinecie dentystycznym

Uzupełnieniem domowej pielęgnacji naszych zębów są wizyty w gabinecie dentystycznym i zabieg higienizacji zębów. Systematyczne wizyty kontrolne pozwalają na wykrycie nawet niewielkich zmian próchnicowych i ich wyleczenia, zanim próchnica obejmie sporą część tkanki zęba. Pamiętajmy, że duże wypełnienia osłabiają strukturę zęba i nawet wyleczony ząb jest bardziej podatny na uszkodzenia w porównaniu z zębem, którego w ogóle nie zaatakowała próchnica. Dlatego nie warto zwlekać z rozpoczęciem leczenia ubytków próchnicowych.

Czym jest higienizacja zębów?

Higienizacja zębów jest potrzebnym uzupełnieniem domowej pielęgnacji zębów, ponieważ mycie zębów nie jest całkowicie skuteczne w zapobieganiu narastania kamienia nazębnego. Podczas higienizacji zęby zostają oczyszczone właśnie z kamienia nazębnego, płytki bakteryjnej oraz nieestetycznych osadów powierzchniowych. Zaleca się wykonywanie higienizacji co 12 miesięcy. Osoby, które są bardzo podatne na tworzenie się kamienia nazębnego, powinny go usuwać dwa razy w roku. W ramach pełnej higienizacji zębów przeprowadza się: skaling, piaskowanie, polerowanie i fluoryzację.

Dlaczego należy usuwać kamień nazębny?

Kamień nazębny jest twardym, ciemnym osadem powstającym w wyniku mineralizowania się płytki nazębnej. Należy go usuwać, ponieważ jest idealnym podłożem do rozwoju próchnicy, a nagromadzony przyczynia się do powstawania ubytków. Jego obecność z czasem może skutkować poważnym stanem zapalnym dziąseł. Ponadto złogi kamienia nazębnego sprzyjają wystąpieniu paradontozy i krwawieniu dziąseł. Innym negatywnym skutkiem jego nadmiaru jest nieprzyjemny zapach z ust.

Przebieg pełnej higienizacji zębów

Na początku wykonuje się skaling, który polega na usunięciu  kamienia  nazębnego znajdującego się w pobliżu dziąseł i w przestrzeniach międzyzębowych. Do pozbycia się kamienia najczęściej stosuje się ultradźwięki, ale można też skorzystać ze specjalistycznego lasera. Metoda zależy głównie od oferty gabinetu stomatologicznego oraz przeciwwskazań zdrowotnych pacjenta.

Po skalingu przeprowadza się piaskowanie zębów. Do tej procedury niezbędna jest piaskarka, która szybko i bezboleśnie usuwa osad nazębny oraz przebarwienia powstałe w wyniku picia kawy, herbaty i palenia papierosów. Wszystko dzięki strumieniowi wody, powietrza i piasku stomatologicznemu wypuszczanemu pod ciśnieniem. Zabieg jest bezpieczny i nie uszkadza szkliwa zębów.

Poza usunięciem płytki nazębnej i kamienia nazębnego połączenie skalingu z piaskowaniem może mieć także inny pozytywny efekt. U osób, których żółtawy odcień zębów jest skutkiem kamienia nazębnego oraz przebarwień, może dojść do rozjaśnienia zębów, bez ich wybielania, co korzystnie wpłynie na estetykę uśmiechu.

Kolejnym, niezbędnym etapem jest polerowanie zębów. Podczas tej części higienizacji powierzchnia zębów jest wygładzana, co znacząco ogranicza odkładanie się wszelkiego rodzaju nalotów. W tym celu wykorzystuje się specjalne pasty polerskie. Poza przyjemnym uczuciem gładkości zębów polerowanie minimalizuje ryzyko powstania próchnicy.

Ostatnim krokiem podczas higienizacji zębów jest fluoryzacja, jednak nie u każdego dentysty jest wliczana w zabieg higienizacji.

Fluoryzacja jest krótkim zabiegiem, podczas którego na zęby nakłada się preparat z dużą zawartością fluoru, w postaci żelu, lakieru lub pianki. Fluor wzmacnia szkliwo zębów, wbudowując się w nie. Dzięki niemu zęby są bardziej odporne na kwasy i bakterie,  przez co ryzyko zaatakowania zębów przez próchnicę się zmniejsza. Fluoryzacja zapobiega także nadwrażliwości szyjek zębowych.  Trzeba jednak mieć na uwadze fakt, że nie u każdego ten zabieg jest wskazany, ponieważ może doprowadzić do nadmiernej fluoryzacji zębów.  Dlatego też stomatolog powinien zdecydować czy fluoryzacja powinna zostać przeprowadzona, czy nie.

Przeciwwskazania do przeprowadzenia higienizacji zębów

Jak niemal każdy zabieg stomatologiczny również higienizacji nie można przeprowadzać u każdego pacjenta. Przeciwwskazaniem do wykonania zabiegu są:

  • osteoporoza;
  • opryszczka na ustach;
  • ciąża (higienizację można przeprowadzać tylko w drugim trymestrze ciąży);
  • ból błony śluzowej;
  • głębokie kieszonki dziąsłowe;
  • rozrusznik serca (u osób z tym urządzeniem skalingu nie można wykonać, wykorzystując ultradźwięki, gdyż mogą one zakłócić jego pracę. Zastosowanie innej metody rozwiązuje problem);
  • odklejanie siatkówki oka – tutaj podobnie jak w przypadku rozrusznika serca, użycie ultradźwięków podczas skalingu jest zabronione.

Przeciwwskazaniem piaskowania są: owrzodzenia i rany w jamie ustnej, zaburzenia czynności płuc (np. pylica i astma), uczulenie na któryś ze składników wykorzystywanych podczas zabiegu, a także noszenie szkieł kontaktowych,

W przypadkach, gdy nawet chwilowa bakteriemia jest zagrożeniem dla zdrowia pacjenta, zabieg higienizacji trzeba przeprowadzić w osłonie antybiotykowej. Dotyczy to między innymi osób chorych na cukrzycę lub po przeszczepach narządów.

Efekty higienizacji zębów

Higienizacja pozytywnie wpływa na stan uzębienia. Podczas zabiegu zostaje usunięty szkodliwy kamień nazębny, nagromadzona płytka bakteryjną oraz nieestetyczne przebarwienia. Dzięki temu poprawia się estetyka uśmiechu pacjenta, zęby są bielsze i przyjemnie gładkie. Higienizacja znacząco minimalizuje ryzyko powstawania próchnicy i rozwoju paradontozy. Wzmacniana jest również struktura szkliwa, które po zabiegu będzie bardziej odporne na działanie bakterii i kwasów, co również zmniejszy szanse na rozwój próchnicy.

Zalecenia po zabiegach higienizacji zębów

Zalecenia po zabiegu skalingu (usuwania kamienia nazębnego) i piaskowania

  1. Przez 1 godzinę bezpośrednio po zabiegu należy powstrzymać się od jedzenia i picia (wyjątek stanowi czysta woda).
  2. Przez 24 godziny po zabiegu należy stosować tzw. „białą dietę" - czyli unikać pokarmów i napojów mogących przebarwiać powierzchnie zębów (np. kawa, czerwone wino, buraki, jagody, wiśnie, żurawina, borówki, marchew, pomidory, papryka, buraki, kukurydza, czerwona kapusta, przyprawa curry, coca-cola).
  3. Po zabiegu Pacjent może odczuwać czasową nadwrażliwość zębów na różne bodźce (ciepło, zimno, smak kwaśny, słodki). Jest to zjawisko normalne. Należy podczas mycia zębów stosować szczoteczki z miękkim włosiem oraz pasty i płyny znoszące nadwrażliwość.
  4. W niektórych przypadkach może pojawić się niewielkie krwawienie dziąseł, które po kilku dniach przestrzegania higieny jamy ustnej samoistnie ustępuje.

Zalecenia po zabiegu fluoryzacji

  1. Nie należy jeść i pić przez 1 godzinę
  2. Najwcześniej po 12 godzinach po zabiegu można umyć zęby szczoteczką i pastą. Do tego czasu higienę jamy ustnej należy ograniczyć do płukania wodą.
  3. Po zabiegu do końca dnia nie należy spożywać produktów kwaśnych takich jak owoce cytrusowe, soki, napoje gazowane oraz produktów o konsystencji lepkiej, które pozostają na powierzchni zębów typu jogurty: z owocami, banany, musli, herbatniki, biszkopty, chipsy, wafelki, karmel, toffi.
  4. Ponieważ, u niektórych pacjentów aby zabiegi fluoryzacji były skuteczne muszą być powtarzane w konkretnych odstępach czasu, należy przestrzegać harmonogramu ich wykonania i zgłaszać się na wizyty w wyznaczonym terminie.