Ostre zapalenie zatok - objawy i leczenie

Ostre zapalenie zatok to stan zapalny błon śluzowych nosa i zatok, który utrudnia odprowadzanie wydzieliny. Zwykle wywołane jest infekcją wirusową, która może przekształcić się w zakażenie bakteryjne. W przypadku braku odpowiedniego leczenia, stan zapalny może utrzymywać się przez kilka tygodni.

W skrócie:

  • Ostre zapalenie zatok wywołane jest głównie infekcjami wirusowymi i bakteryjnymi, trwając do 8 tygodni.

  • Objawy obejmują ból głowy, niedrożność nosa, żółtą lub zieloną wydzielinę oraz gorączkę.

  • Leczenie obejmuje leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i czasem antybiotyki, w zależności od przyczyny.

  • Ostre zapalenie zatok może prowadzić do powikłań, takich jak infekcje oczu, uszu lub kości.

Co to jest ostre zapalenie zatok?

Ostre zapalenie zatok, zwane również ostrym zapaleniem błony śluzowej nosa i zatok, jest krótkotrwałym stanem zapalnym błon śluzowych, które wyściełają nos i zatoki. W jego wyniku utrudnione jest odprowadzanie wydzieliny z nosa i zatok.

Ostre zapalenie zatok jest najczęściej spowodowane infekcją wirusową, czyli przeziębieniem.  Jeżeli po kilku dniach objawy przeziębienia zamiast ustępować, nasilają się,  pojawia się żółta lub zielona wydzielina z nosa, ból lub uczucie rozpierania  w obrębie twarzy, gorączka, oznacza to, że doszło do nadkażenia bakteryjnego.

Ostre zapalenie zatok trwa nawet do ośmiu tygodni.

Przyczyny ostrego zapalenia zatok

Przyczyny ostrego zapalenia zatok obejmują:

  • infekcje wirusowe – najczęściej,
  • infekcje bakteryjne,
  • infekcje grzybicze,
  • mukowiscydoza - dziedziczna choroba genetyczna, w której gęsty, lepki śluz gromadzi się w organizmie.

Czynniki  zwiększające ryzyko wystąpienia ostrego zapalenia zatok:

  • alergie, np. katar sienny,
  • skrzywiona przegroda lub polipy,
  • palenie tytoniu lub częste wdychanie innych zanieczyszczeń,
  • duże lub zmienione zapalnie migdałki,
  • czynności powodujące zmiany ciśnienia, takie jak latanie i nurkowanie,
  • osłabiony układ odpornościowy.

Cykl zapalenia zatok

Objawy ostrego zapalenia zatok

Przy ostrym zapaleniu zatok ból lokalizuje się w okolicy chorej zatoki. Promieniuje do oczodołu, do okolicy ciemieniowej, skroniowej i szczytu czaszki.

Typowymi objawami ostrego zapalenia zatok są:

  • niedrożność nosa,
  • gęsta, żółta lub zielona wydzielina z nosa,
  • ból gardła,
  • kaszel, nasilający się w nocy,
  • wydzielina spływająca po tylnej ścianie gardła,
  • ból głowy,
  • ból, ucisk lub tkliwość w okolicach oczu, nosa, policzków, czoła,
  • ból ucha,
  • zatkane ucho
  • ból zęba,
  • nieświeży oddech,
  • osłabiony węch,
  • zmniejszone poczucie smaku,
  • gorączka,
  • zmęczenie.

Ból głowy i niedrożność nosa to typowe objawy ostrego zapalenia zatok

Aby zdiagnozować ostre zapalenie zatok, laryngolog wykorzystuje badanie endoskopowe, które ma na celu:

  • ocenę jam nosowych i zatok,
  • zlokalizowanie źródła wydzieliny,
  • wyszukanie zmian patologicznych, np. polipów, nowotworów czy innych nieprawidłowości.

Lekarz może też zlecić wykonanie tomografii komputerowej.

Leczenie ostrego zapalenia zatok

Jeśli zapalenie zatok nie ma podłoża bakteryjnego, mamy do czynienia z łagodnym przebiegiem ostrego zapalenia zatok. Objawy wirusowego zapalenia ustępują zwykle po 4–5 dniach.  W takich przypadkach stosuje się tzw. leczenie objawowe, wspólne dla wirusowego i bakteryjnego zapalenia zatok.

W pierwszych dniach ostrego zapalenia zatok  stosuje się:

  • leki przeciwbólowe,
  • leki przeciwzapalne,
  • leki działające obkurczająco na błonę śluzową nosa i zatok przynosowych,
  • sterydy donosowe.

Ulgę mogę przynieść także domowe sposoby leczenia ostrego zapalenia zatok, typu inhalacje czy ciepłe okłady.

Jeśli objawy ostrego zapalenia zatok nie ustępują w ciągu tygodnia lub się nasilają, lekarz po 5 dniach może dodatkowo zalecić antybiotykoterapię.

Ostre zapalenie zatok - powikłania

Czasami ostre zapalenie zatok nie ustępuje i przeradza się w przewlekłe zapalenie zatok.

W bardzo rzadkich przypadkach ostre  zapalenie zatok może prowadzić do powikłań i rozprzestrzenia się infekcji do oczu, uszu lub kości.


Dowiedz się więcej:


Źródła:

  1. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/acute-sinusitis/symptoms-causes/syc-20351671 
  2. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15285-acute-sinusitis
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK547701/ 

 

Ostre zapalenie zatok - najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy ostre zapalenie zatok może powodować problemy ze snem?

Czy przy ostrym zapaleniu zatok należy ograniczyć wysiłek fizyczny?

Czy objawy ostrego zapalenia zatok mogą nasilać się rano?


<strong>Beata Tarnowska, Specjalista ds. Informacji Medycznej Medicover</strong>

Biolog, redaktor merytoryczny wielu publikacji z zakresu biologii i medycyny.

Ukończyła studia magisterskie na Uniwersytecie Warszawskim na Wydziale Biologii. W Medicover zajmuje się m.in. pisaniem oraz konsultacją merytoryczną artykułów ukazujących się w serwisie...

Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania. Należy potwierdzić przy zakupie badania szczegóły do jego przygotowania.
Data dodania 02.11.2018
Data ostatniej aktualizacji 01.07.2026