Co zrobić, gdy ukłują nas kleszcze afrykańskie? [WYJAŚNIAMY]

Cyklicznie, od kilku lat pojawiają się doniesienia o obecności kleszczy afrykańskich w Europie. W tym roku ich występowanie na terenie województwa dolnośląskiego potwierdzili naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Kleszcze te mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia, dlatego naukowcy apelują, aby przesyłać im te nietypowe pajęczaki lub ich zdjęcia. Pomoże to oszacować liczbę tego gatunku kleszczy w Polsce oraz ocenić realne zagrożenie z nimi związane. W tym artykule omówimy, jak rozpoznać kleszcze afrykańskie, jakie choroby przenoszą oraz jak zapobiegać potencjalnym ukłuciom. 
kleszcze-afrykanskie
Kleszcze-giganty z rodzaju Hyalomma zaobserwowano także w 2025 roku na terenie Polski. Jakie niebezpieczne choroby przenoszą?
kleszcze-afrykanskie
Kleszcze-giganty z rodzaju Hyalomma zaobserwowano także w 2025 roku na terenie Polski. Jakie niebezpieczne choroby przenoszą?
kleszcze-afrykanskie
Kleszcze-giganty z rodzaju Hyalomma zaobserwowano także w 2025 roku na terenie Polski. Jakie niebezpieczne choroby przenoszą?

Co zrobić, gdy ukłują nas gigantyczne kleszcze?

Gdy zostaniemy ukłuci przez gigantycznego kleszcza z gatunku Hyalomma marginatum, istotne jest jak najszybsze podjęcie odpowiednich działań, w celu zapobieżenia ewentualnemu zakażeniu groźnymi chorobami przenoszonymi przez te egzotyczne pajęczaki. Pierwszym krokiem jest usunięcie kleszcza przy użyciu odpowiedniego narzędzia, takiego jak np. pęseta.


Zobacz także wideo: Jak wyciągnąć kleszcza: 


Następnie, przez kilka dni, należy zdezynfekować miejsce ukłucia  oraz monitorować ewentualne symptomy zakażenia, takie jak stan zapalny. W przypadk

Kleszcze afrykańskie Hyalomma marginatum - jak znalazły się w Polsce?

Kleszcze afrykańskie Hyalomma marginatum, zwane również kleszczami gigantami lub kleszczami wędrownymi, naturalnie występują w Afryce Północnej i w Azji. W związku z wiosenną migracją ptaków (które są żywicielem tych pajęczaków), kleszcze mogą zostać przetransportowane w inne, odległe miejsca, w tym również do Polski.  

Czym tropikalne kleszcze różnią się od rodzimych?

Kleszcze z gatunku Hyalomma marginatum są znacznie większe niż rodzime kleszcze. Mają barwę rudobrązową lub czarną, a ich odnóża posiadają charakterystyczne paski w kolorze kości słoniowej. Ponadto są większe od kleszczy naturalnie występujących w Polsce - osiągają rozmiary do 2 cm długości, a po żerowaniu (tak jak kleszcze pospolite żywią się krwią) ich wielkość może sięgać nawet 5 cm. W odróżnieniu od występujących  w Polsce kleszczy pospolitych nie oczekują w trawie na przechodzącego żywiciela, ale aktywnie go poszukują, przemierzając nawet kilkusetmetrowe odcinki.

Kleszcze giganty różnią się od rodzimych kleszczy nie tylko swoim imponującym rozmiarem, ale także przenoszonymi drobnoustrojami, które powodują określone choroby. Po ukłuciu przez zakażonego kleszcza pospolitego może dojść do rozwoju boreliozy czy kleszczowego zapalenia mózgu, natomiast kleszcze afrykańskie mogą przenosić bakterie lub wirusy wywołujące choroby egzotyczne, jedną z nich jest krymsko-kongijska gorączka krwotoczna.  

Dlaczego kleszcze afrykańskie (wędrowne) są niebezpieczne?

Kleszcze afrykańskie, są niebezpieczne ze względu na zdolność przenoszenia groźnych chorób. 
Kleszcze, bez względu na gatunek, mogą być przyczyną poważnych chorób, dlatego przebywając na obszarach, gdzie występują największe ich skupiska (np. parki, lasy, ogródki) należy zachować szczególną ostrożność (m.in. zapewnić odpowiednią odzież, stosować środki odstraszające te pajęczaki czy dokładnie oglądać całe ciało, po powrocie do domu).

Afrykańskie kleszcze wędrowne łatwo odróżnić od kleszczy zwyczajnych. 

Jakie choroby przenoszą kleszcze Hyalomma?

Najgroźniejszą chorobą wywoływaną przez wirusy z rodziny Bunyaviridae, przenoszone przez egzotyczne kleszcze afrykańskie jest gorączka krwotoczna krymsko-kongijska. Choroba ta charakteryzuje się gwałtownym początkiem. Poza objawami ogólnoustrojowymi, takimi jak np. bóle i zawroty głowy oraz mięśni, wymioty i biegunka, może dojść do uszkodzenia wątroby, powikłań neurologicznych, a także ciężkiego zespołu wieloukładowego, któremu towarzyszy wysoka gorączka, krwotok i wstrząs.

Zwykle przebiega ona w czterech fazach: inkubacji, fazy przedkrwotocznej i krwotocznej oraz rekonwalescencji.  Śmiertelność z powodu tej choroby wynosi około 30 proc. Aktualnie nie ma szczepionki przeciwko gorączce krwotocznej krymsko-kongijskiej, a leczenie ma wyłącznie charakter objawowy. 
W Polsce, jak dotąd nie stwierdzono przypadków krymsko-kongijskiej gorączki krwotocznej. Ogniska zakażenia występują endemicznie w Afryce, na Bałkanach, Bliskim Wschodzie i niektórych krajach azjatyckich. 

u pojawienia się niepokojących objawów, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. 

Redakcja Medicover pracuje nad dostarczaniem aktualnych informacji z zakresu medycyny, zdrowia i zdrowego stylu życia, diagnostyki i profilaktyki.

Regularnie aktualizujemy swoje materiały, aby dostosować się do dynamicznie zmieniającego się świata trendów... 

Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania. Należy potwierdzić przy zakupie badania szczegóły do jego przygotowania.
Data dodania 24.05.2024
Data ostatniej aktualizacji 06.05.2025