Powódź w Polsce 2024. Zagrożenia zdrowotne i najważniejsze informacje.

Podczas powodzi oprócz zagrożenia utonięciem, trzeba być przygotowanym na pojawienie się różnorodnych chorób. Po powodzi wzrasta ryzyko rozwoju chorób zakaźnych, takich jak tężec, salmonelloza czy wirusowe zapalenie wątroby typu A, a nawet dur brzuszny, które mogą być przenoszone przez skażoną wodę i żywność. Woda powodziowa niesie ze sobą nie tylko zanieczyszczenia biologiczne, ale także chemiczne, co zwiększa ryzyko długotrwałych problemów zdrowotnych.

Powódź w Polsce a zagrożenia dla zdrowia

Powódź przyczynia się do szybkiego rozprzestrzeniania niebezpiecznych wirusów, bakterii, grzybów i pasożytów pochodzących z rozszczelnionych szamb, obór i zalanych oczyszczalni ścieków. Często dochodzi do zakłóceń w funkcjonowaniu sieci wodociągowych oraz kanalizacyjnych.

Należy pamiętać, iż zagrożenia dla zdrowia pozostają długo po opadnięciu wody z terenów zalanych.  Szlam, który zalega, zawiera:

• produkty rozkładu zatopionych zwierząt,
• substancje chemiczne z nawozów sztucznych,
• toksyczne substancje ze składowisk śmieci i podtopionych cmentarzy,
• chemikalia pochodzące ze stacji paliw, zakładów usługowo-produkcyjnych i magazynów.

Skażona woda oraz szlam niosą ze sobą ryzyko zdrowotne w postaci:

• wystąpienia chorób przewodu pokarmowego, takich jak: salmonelloza, leptospiroza, WZW czy tężec, dur brzuszny, czerwonka, które szerzą się poprzez skażoną wodę, żywność oraz brudne ręce;
• infekcji skóry oraz tkanek miękkich, które mogą być następstwem urazów podczas sprzątania po powodzi (może dojść do infekcji bakteryjnej lub grzybiczej);
• infekcji spojówek, ucha, nosa i gardła poprzez kontakt z zanieczyszczoną wodą;
• w domach, w których przez dłuższy czas stała woda, nawet po umyciu i odkażeniu, mogą rozwinąć się pleśnie i grzyb domowy (wilgoć wraz z pozostałościami po osadach powodziowych stwarza szczególnie korzystne warunki do ich rozwoju), które mogą przyczyniać się do zatruć i alergii się pleść oraz grzyb domowy;
• na znacznej części zalanych terenów dłużej utrzymująca się woda będzie sprzyjać pladze komarów; na rozkładających się resztkach żywności, martwych zwierzętach i odchodach ludzkich pojawią się muchy, które siadając wszędzie, mogą przenosić groźne bakterie czy jaja pasożytów.

Lekarze podkreślają, że w takich sytuacjach, ze względu na zranienie czy ranę zabrudzoną skażoną wodą, podstawowym szczepieniem jest obecnie szczepienie przeciwko tężcowi. Szczepienia przeciwko tężcowi są w programie obowiązkowych szczepień, ale wymagają szczepień przypominających (co 10 lat), więc w sytuacji kataklizmu, mimo wcześniejszego zaszczepienia, należy rozważyć szczepienie przypominające.

Sytuacja popowodziowa sprzyja też rozwojowi tzw. chorób brudnych rąk, takich jak różnego rodzaju biegunki czy dur brzuszny i WZW A. Dlatego tak ważne jest przestrzeganie zasad higieny i stosowania się do wskazówek służb sanitarno-epidemiologicznych.

❗Przebywasz na terenie dotkniętym powodzią? Pamiętaj, że żywność, która miała kontakt z wodą powodziową, nie nadaje się do spożycia.❌
Śledź komunikaty lokalnych władz oraz powiatowych i wojewódzkich stacji sanitarno-epidemiologicznych.
Więcej: 👉 https://t.co/fYICDgsLUF pic.twitter.com/rRhHRRKzr6

— Główny Inspektorat Sanitarny (@GIS_gov) September 17, 2024

Objawy zatrucia skażoną wodą

W przypadku spożycia skażonej wody mogą wystąpić dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, silne bóle brzucha, nudności i wymioty.

Inne objawy infekcji układu pokarmowego obejmują bóle głowy, gorączkę oraz ogólne osłabienie organizmu.

W każdym przypadku wystąpienia wyżej wymienionych objawów należy bezwzględnie zgłosić się do lekarza.

Jak zadbać o bezpieczeństwo podczas sprzątania po powodzi?

Najważniejsze informacje, jak sprzątać i postępować z pomieszczeniami po zalaniu falą powodziową, aby uchronić się przed zakażeniami:

• Stosuj odzież ochronną – podczas sprzątania domu lub innych miejsc dotkniętych wodą powodziową należy zawsze używać kaloszy, kombinezonu ochronnego lub fartucha oraz wodoodpornych rękawic. Podczas szorowania, mycia wężem lub stosowania myjki ciśnieniowej istnieje ryzyko kontaktu z zakażoną wodą, dlatego należy stosować gogle ochraniające oczy oraz maskę na twarz. Pamiętaj, aby po każdym zastosowaniu gogli na oczy umyć je przed ponownym zastosowaniem.
• Zwiększona higiena rąk – po każdorazowym sprzątaniu miejsc, przestrzeni lub przedmiotów, które były w kontakcie z wodą powodziową należy dokładnie umyć i zdezynfekować ręce.
• Usuwanie zanieczyszczonego materiału oraz gruzu – ważne jest, aby dokładnie ocenić, czy istnieje odpowiednia możliwość wyczyszczenia danego przedmiotu, który miał kontakt z wodą.
• Detergenty do czyszczenia – ważne, aby stosować roztwory, które skutecznie wyeliminują mikroorganizmy, np. preparaty zawierające chlor, podchloryn sodu czy płyn wybielający. Należy postępować zgodnie z instrukcją producenta danego detergentu. Do dezynfekcji wanien i zlewów zaleca się chloraminę lub wapno chlorowane. Podczas korzystania z wyżej wymienionych produktów należy nosić odpowiednie środki ochrony osobistej, takie jak rękawice oraz maseczki na twarz. Nie należy mieszać ze sobą różnych detergentów, ponieważ może to uwolnić szkodliwe opary. Najlepiej sprzątać przy otwartych oknach, aby pomieszczenie było wentylowane.
• Artykuły żywnościowe pozostawione lub przechowywane w miejscach objętych powodzią są narażone na zanieczyszczenie oraz skażenie, dlatego w przypadku powodzi:

• wyrzuć całą żywność, która miała kontakt z wodą powodziową lub szlamem, nawet tą, która nie ma zniszczonego opakowania;
• do celów spożywczych używaj tylko wody butelkowanej lub dowożonej beczkowozami (wodę do picia lub mycia zębów przegotuj);
• nie jedz produktów, które ze względu na przerwy w dostawie prądu nie były przechowywane w warunkach chłodniczych;
• chroń żywność przed zanieczyszczeniem, przechowując ją w szczelnych opakowaniach w suchym i chłodnym miejscu;
• nie spożywaj owoców oraz warzyw z zalanego wodą powodziową ogródka;
• wyrzuć leki, które miały kontakt z wodą powodziową.

W związku z przejściem fali powodziowej pojawiły się zagrożenia związane z uszkodzeniem konstrukcji oraz instalacji budynków mieszkalnych i gospodarczych:

• porażenie prądem elektrycznym,
• wybuch instalacji gazowych,
• uszkodzenia konstrukcji budynków grożące zawaleniem.

Pomoc psychologiczna i zdrowotna dla powodzian

Każda sytuacja kryzysowa oraz stres związany z katastrofą i klęską żywiołową zaburza poczucie bezpieczeństwa. Na negatywne konsekwencje traumatycznych przeżyć związanych z powodzią szczególnie narażone są dzieci.

Ważne numery dla ofiar powodzi:

• Pomoc społeczna dla osób poszkodowanych przez powódź: 22 245 61 01
• Bezpłatna całodobowa infolinia pomocy zdrowotnej NFZ: 800 190 590
• Infolinia KAS dla poszkodowanych w powodzi: 22 460 59 30

Dostępna jest również telefoniczna linia wsparcia dla uczniów, rodziców oraz nauczycieli dotkniętych powodzią. Szczegółowe informacje na temat pomocy psychologiczno-pedagogicznej znajdziesz na stronie https://www.gov.pl/web/powodz2024/wazne-informacje-kontaktowe2

Powódź w Polsce 2024 - jakie regiony najbardziej ucierpiały?

Najbardziej dotkniętymi obszarami przez powódź w Polsce jest województwo dolnośląskie oraz opolskie. W tych dwóch obszarach stan klęski żywiołowej wprowadzony został na okres 30 dni. Obszary i miasta, które doświadczyły największych strat to:

W województwie dolnośląskim:

• Stronie Śląskie: w porównaniu z innymi powodziami na Opolszczyźnie, tutaj doszło do katastrofalnej powodzi błyskawicznej na skutek przerwania wału zapory w mieście.
• Lądek-Zdrój: z uwagi na przerwanie wałów przy tamie w Stroniu przez miasto również przeszła potężna fala. Całe miasto zostało pokryte żwirem oraz mułem. Przez kilka dni zostało również odcięte od prądu. Zniszczone zostały mosty, ulice, lokale oraz zatopione zostały samochody.

W województwie opolskim:

• Lewin Brzeski: przez kilka dni zostało odcięte od świata i zgodnie z danymi szacunkowymi 80-90% miasta zostało zalane Nysą Kłodzką. Miejscami poziom wody sięgał 1,5 m.

W województwie dolnośląskim:

• Kłodzko: w mieście zostały zalane budynki mieszkalne, gastronomiczne oraz sklepy. Powódź całkowicie zniszczyła siedzibę domu dziecka. W większej części miasta nie było prądu.

Źródła:

1. https://www.gov.pl/web/rcb/jak-postepowac-podczas-powodzi (dostęp: 20.09.2024 r.)
2. https://www.gov.pl/web/powodz2024 (dostęp: 20.09.2024 r.)
3. https://www.duw.pl/pl/dla-mediow/aktualnosci/19685,Rozporzadzenie-Rady-Ministrow.html (dostęp: 20.09.2024 r.)
4. https://www.gov.pl/web/gis/bezpieczenstwo-zywnosci-podczas-powodzi (dostęp: 20.09.2024 r.)
5. https://www.gov.uk/government/publications/flooding-and-health-advice-for-frontline-responders/flooding-and-health-an-overview (dostęp: 20.09.2024 r.)
6. https://bip.wilkow.pl/download/10369/zagrozenia-po-powodzi.pdf (dostęp: 20.09.2024 r.)
7. https://bip.wilkow.pl/1272/dezynfekcja-po-powodzi.html (dostęp: 20.09.2024 r.)