Menopauza - sposoby na menopauzę

Każdego roku na całym świecie około 25 milionów kobiet ma do czynienia z objawami menopauzy (klimakterium). Jest to naturalny proces biologiczny. Przeważnie kojarzy się nieprzyjemnie. Czy jednak słusznie? Czy klimakterium to jedynie uciążliwe objawy, po ustaniu których następuje „smuga cienia” i kres kobiecości? Czy można menopauzę przejść w dobrym nastroju?
Sposoby na menopauzę

Co to jest menopauzy (klimakterium)

Według najczęściej przyjmowanej definicji, właściwą menopauzę rozpoznaje się, gdy krwawienie miesiączkowe nie występuje przez 12 kolejnych miesięcy, a jednocześnie wykluczone zostaną inne przyczyny braku miesiączki.

Menopauzę dzielimy na trzy podstawowe etapy:

  1. Premenopauzę, czyli okres, w którym następuje stopniowe wygasanie czynności jajników, aż do całkowitego ustania cykliczności ich funkcjonowania. Trwa on średnio od 5 do 6 lat.
  2. Perimenopauzę, czyli czas przejściowy przed i po menopauzie, który ma początek na krótko przed ostatnią miesiączką i trwa około roku. Właśnie wtedy większość kobiet zaczyna odczuwać typowe objawy, związane z przekwitaniem.
  3. Postmenopauzę, która rozpoczyna się po ostatniej miesiączce, kiedy ostatecznie przestają funkcjonować jajniki. Faza ta trwa do ok. 65. roku życia.

Objawy menopauzy

Najbardziej typowe symptomy menopauzy to:

  • zimne poty, które najczęściej pojawiają się nocą (chociaż bywa, że także w ciągu dnia),
  • uderzenia gorąca, zazwyczaj zdarzające się nagle, w czasie trudnym do przewidzenia, w ciągu całej doby,
  • złe samopoczucie,
  • obniżenie koncentracji,
  • kłopoty z bezsennością.

Ważne, aby wspomniane wyżej objawy przechodzić świadomie. Zwłaszcza te związane z pogorszeniem samopoczucia. Kobiety często w okresie przekwitania czują się nieatrakcyjne, zagubione. Bywają wtedy drażliwe wobec otoczenia, bo tak reagują na zmiany hormonalne, które zachodzą w ich organizmach. Wystarczy jednak uświadomić sobie przyczynę takiego zachowania, aby móc nad tym zapanować. Podobnie z problemami z koncentracją. Kłopoty ze skupieniem się, z pamięcią, z szybkością reagowania lub z zasypianiem budzą zazwyczaj niepokój, dlatego należy pamiętać, że jest to jedynie efekt biologicznych zmian, najczęściej przejściowy i nie oznacza ani starości, ani choroby.

Kiedy zaczyna się menopauza?

Statystycznie średni wiek, w którym kobiety przechodzą menopauzę, to około 51 lat w Stanach Zjednoczonych i 49-50 w Europie Zachodniej. W Polsce jest to średnio nieco powyżej 50. roku życia, jak zatem widać, mieścimy się w światowej statystyce. Należy jednak wziąć pod uwagę, że nieznaczne odstępstwa od przytoczonych wyżej danych nie są powodem do niepokoju, bo wiek, w jakim zachodzi wspomniane zjawisko, jest kwestią indywidualną. Zatem, gdy ktoś przechodzi menopauzę, powiedzmy, w wieku 48 lat, nie ma powodu do obaw.

Dopiero ustanie menstruacji między 40. a 45. rokiem życia uznaje się za wczesną menopauzę, a gdy ten proces następuje przed czterdziestką, mówimy o przekwitaniu przedwczesnym. Warto także pamiętać o tym, że granica może być płynna, objawy są rozciągnięte w czasie, a całkowite ustanie menstruacji najczęściej poprzedza jej nieregularność.

Jak długo trwa menopauza?

Około 65. roku życia organizm kobiety w pełni przyzwyczaja się do zmian hormonalnych, które zaszły w organizmie, i w tym czasie ustępuje większość symptomów przekwitania.

Jak przetrwać menopauzę?

Przede wszystkim należy uświadomić sobie dwie rzeczy: po pierwsze menopauza nie oznacza starości, a po drugie menopauza jest naturalnym procesem, a nie chorobą.

Co do pierwszej kwestii, to w ostatnich latach znacznie przesunęła się granica wieku, w jakim kobieta postrzegana jest jako nieatrakcyjna. Przykłady Sharon Stone, Madonny czy Tiny Turner mówią o tym, że nawet po pięćdziesiątce czy po sześćdziesiątce można się nadal czuć kobieco i atrakcyjnie. Oczywiście, ktoś może powiedzieć, że gwiazdy rządzą się innymi prawami i mają więcej możliwości niż przeciętni ludzie. To prawda, ale warto zwrócić uwagę na to, że jeszcze 20-30 lat temu nawet gwiazdy po 50. uznawane były za wiekowe. Teraz to się zmieniło, bo zmieniła się świadomość w społeczeństwie. Zatem nic nie stoi na przeszkodzie, aby i przeciętna kobieta w wieku dojrzałym nie miała z tego korzystać i nadal nie czerpać radości z życia i ze swojej kobiecości.

Jako że klimakterium to proces naturalny, warto też tak traktować jego objawy. Zwłaszcza że większość z nich, chociaż są uciążliwe, nie pojawia się w sposób ciągły, a okresy ich natężenia dzielą od siebie tygodnie, a nawet miesiące, kiedy organizm funkcjonuje stosunkowo normalnie. Gdy zaś się pojawia, nie oznacza, że kobieta jest chora, tylko to, że jej organizm przechodzi normalne zmiany hormonalne. Warto przy okazji zauważyć, że uderzenia gorąca czy zimne poty często nasilają się pod wpływem stresu. Zatem im bardziej kobieta ma świadomość tego, co się dzieje z jej organizmem, tym większa szansa na to, że nad tym zapanuje.

Menopauza to etap w życiu kobiety

Ponadto menopauza wiąże się także z określonym etapem w życiu kobiety. Innymi słowy, zazwyczaj pojawia się w wieku, kiedy zawodowo i w życiu osobistym osiągnęła już stabilizację. A jeśli ma dzieci, to one zazwyczaj także już nie wymagają nieustającej opieki. Z drugiej strony, kobiety w tym wieku mają jeszcze dużo energii, sił witalnych, nie są jeszcze nękane przez choroby wieku podeszłego itp. Zatem jest to okres, kiedy można się skupić na sobie, zająć tym, co sprawia przyjemność (a na co przedtem nie miało się czasu), zadbać o siebie, oddać się swoim pasjom. I to należy wykorzystać. Można na przykład zapisać się do fitness klubu lub na inne zajęcia ruchowe, bo wysiłek fizyczny podnosi poziom hormonu szczęścia, czyli serotoniny, w organizmie. Można zmienić dietę na taką, która zawiera naturalne składniki, łagodzące objawy klimakterium, np. wprowadzić soję. Można poświęcić więcej czasu na własne przyjemności, które relaksują, na lekturę książek, wyjazdy na łono natury, wypady do kina czy nawet wizytę u kosmetyczki lub fryzjera albo na zakup czegoś, co sprawi radość. A wtedy zapewne i objawy menopauzy będą mniej uciążliwe.

Leki na menopauzę

Zmianę stylu życia można także wspomóc farmakologicznie. Wiele kobiet korzysta z zastępczej kuracji hormonalnej i zazwyczaj daje ona pozytywne rezultaty.

Kuracja hormonalna na menopauzę 

– Nie można zapobiec menopauzie, ale można łagodzić jej objawy. Czas życia kobiet znacznie się wydłużył, w tym jedna trzecia przypada na okres menopauzy. Dobrze, aby także w tym czasie były one w pełnej sprawności fizycznej. Dla części kobiet najbardziej wskazane jest zastosowanie hormonalnej terapii zastępczej, ale tutaj uwaga: jest ona dobierana indywidualnie przez lekarza, na podstawie wywiadu, badania lekarskiego, po rozważeniu wskazań i przeciwwskazań oraz w oparciu o badania dodatkowe, takie, jak: mammografia, USG, wartości ciśnienia krwi i poziomu lipidów. Hormonalna terapia, w zależności od sytuacji, może być jedno- lub dwuskładnikowa, a brakujące hormony można podawać w tabletkach – drogą doustną, w plastrach, naklejanych na skórę, żelach, aerozolu, preparatach dopochwowych, iniekcjach domięśniowych oraz implantach podskórnych. Terapia sekwencyjna będzie powodowała występowanie comiesięcznych krwawień, natomiast terapia ciągła nie będzie ich wywoływała. Obecnie uważa się, że terapię należy kontynuować możliwie długo, nie zapominając o regularnych wizytach kontrolnych – mówi lekarz ginekolog Marek Drzewiecki, Zastępca Regionalnego Dyrektora Centrów Medicover ds. Medycznych.

Łagodzenie objawów menopauzy 

Bywa jednak, że kuracji hormonalnej nie można stosować ze względów medycznych (np. przy kłopotach z krążeniem). Nie jest ona także zalecana dla kobiet palących papierosy. Można wtedy sięgnąć po jeden z preparatów na bazie naturalnych składników. Na rynku jest w tej chwili dostępnych bez recepty bardzo dużo takich paraleków, których zadaniem jest łagodzenie objawów menopauzy. Zazwyczaj ich głównym składnikiem jest soja, ale zawierają także inne komponenty, mające na celu poprawę nastroju (np. wyciąg z szyszek chmielu), koncentracji czy też dodanie wigoru, oraz witaminy, korzystnie wpływające na stan kości, skóry, paznokci i włosów (np. witaminy E, D3, wapń czy kwas foliowy).

Należy także pamiętać o corocznych badaniach, czyli morfologii krwi, poziomu cukru, trójglicerydów oraz cholesterolu, a także o pomiarze ciśnienia tętniczego, o EKG, mammografii i podstawowych badaniach ginekologicznych.

Wtedy okaże się, że nie taka menopauza straszna, jak ją malują, i że także i ten okres w życiu kobiety może być tym, w którym czerpie ona radość z życia.

Dieta na menopauzę

Dieta korzystna w okresie menopauzy powinna zawierać:

  • soję,
  • siemię lniane,
  • mleko i jego przetwory,
  • warzywa i owoce,
  • oleje roślinne (zwłaszcza spożywane na zimno),
  • ryby,
  • jajka,
  • zboża.

Należy unikać nadmiaru:

  • smażonych potraw,
  • tłustych mięs,
  • soli,
  • używek typu kawa, herbata i alkohol,
  • ostrych przypraw,
  • słodyczy,
  • gazowanych napojów.
autor Iza Jarska
Data dodania 08.12.2017
Data ostatniej aktualizacji 17.01.2019