Menopauza (klimakterium) – objawy menopauzy. Kiedy zaczyna się menopauza?

Menopauza to czas, w którym organizm kobiety przechodzi szereg zmian, w wyniku których następuje koniec okresu płodności. Objawy menopauzy to m.in. zaburzenia miesiączkowania, gwałtowne uderzenia gorąca.
Menopauza

Menopauza kiedy się pojawia?

Zazwyczaj menopauza występuje około 50. roku życia, aczkolwiek pierwsze objawy mogą pojawić się kilka lat wcześniej i utrzymywać się jeszcze kilka lat po zaprzestaniu miesiączkowania.

Jeśli przekwitanie rozpoczyna się w wieku 40-45 lat mówimy o wczesnej menopauzie.

Menopauza objawy

Okres premenopauzalny to czas, kiedy kobieta zaczyna zauważać pierwsze zaburzenia miesiączkowania związane z wchodzeniem w okres klimakterium.

Miesiączki stają się nieregularne - cykle raz się wydłużają innym razem skracają. Coraz częściej kobieta zauważa objawy menopauzy związane ze zmianami hormonalnymi w jej organizmie.

Dostrzec można następujące objawy menopauzy:

Objawy te spowodowane są spadkiem stężenia estrogenów i progesteronu. Oczywiście nie wszystkie i nie u każdej kobiety wystąpią.

Są kobiety, które łagodnie przechodzą ten czas i gdyby nie zaburzenia miesiączkowania, nie zauważyłyby, że wchodzą w okres menopauzy.

Menopauza objawy.

Objawy menopauzy jak długo trwają?

Najczęściej kobiety zgłaszają występowanie uderzeń gorąca, zlewnych potów oraz zauważają wzrost wagi i spadek libido. Czas trwania i nasilenie objawów jest różne – mogą one występować ok 5 lat przed i po menopauzie.

Spadek libido często związany jest z tym, że u kobiet w okresie menopauzy występuje zmniejszone nawilżenie w pochwie przez co współżycie jest bolesne, a w konsekwencji kobieta zaczyna unikać zbliżeń z partnerem.

Dodatkowo u części kobiet w wyniku spadku stężenia estrogenów dochodzi do atrofii pochwy.

Dość uciążliwymi objawami menopauzy, z którymi boryka się duża część kobiet są uderzenia gorąca i zlewne poty. Szczególnie dokuczliwe są takie sytuacje nocą. Przychodząca nagle fala gorąca skutecznie wybudza kobietę, która po takim incydencie długo nie może zasnąć.

Jeśli takie sytuacje powtarzają się często - w konsekwencji prowadzą do zaburzeń snu.

Menopauza to ostatnia miesiączka w życiu kobiety

Menopauza etapy

Okres menopauzy  dzieli się na 3 etapy:

  • etap premenopauzalny,
  • etap okołomenopauzalny,
  • etap postmenopauzalny. 

Menopauza a ostatnia miesiączka

Okres okołomenopauzalny to czas kiedy występuje ostatnia miesiączka w życiu kobiety. Bardzo ważne jest, aby zanotować kiedy to nastąpiło, gdyż po niej – kobieta nie powinna już krwawić z pochwy.

Jeśli minął rok od ostatniego krwawienia, a nagle pojawia się krwista wydzielina z dróg rodnych – należy pilnie skonsultować się z lekarzem, którzy zaleci dodatkowe badania. Każdorazowo jest to sytuacja, którą trzeba dokładnie sprawdzić, aby mieć pewność, że nic niepokojącego nie dzieje się w obrębie macicy.

W okresie postmenopauzalnym mogą również występować objawy klimakterium. Nawet 5 lat po ostatniej miesiączce, możliwe jest pojawienie się wyżej wymienionych symptomów. Kobieta już nie miesiączkuje, ale uderzenia gorąca, rozdrażnienie czy zmęczenie, niestety mogą nadal nieco utrudniać jej życie.

Menopauza a depresja

W ostatnim czasie coraz więcej mówi się o depresji, która dotyka kobiety w okresie okołomenopauzalnym. Szczególnie są na nią narażone osoby, które wcześniej leczyły się z powodu depresji, zwłaszcza jeśli wymagała ona podawania leków.

Nie tylko zaburzenia hormonalne przyczyniają się do spadku nastroju. Jest to okres w życiu kobiety, kiedy następują też zmiany w życiu rodzinnym i zawodowym.

Wzrost masy ciała, spadek libido, częste uczucie zmęczenia – to wszystko powoduje, że kobieta jest w znacznie gorszej kondycji psychicznej. Depresja w tym okresie życia szczególnie mocno wpływa na jakość życia kobiety oraz jej funkcjonowanie.

Należy zwrócić uwagę na to, że leczenie depresji w okresie okołomenopauzalnym może wymagać zastosowania nieco innego protokołu leków.

Menopauza jak walczyć z objawami?

Jeśli objawy przekwitania są niezbyt mocno dokuczliwe – można zaproponować kobiecie zastosowanie farmakologicznych metod ich łagodzenia.

Na rynku dostępne są preparaty z fitoestrogenami, które łagodzą nie tylko objawy fizyczne, ale także poprawiają stan psychiczny kobiety. Niestety wykazują one słabe działanie i zazwyczaj pomagają kobietom przy mało wyrażonych dolegliwościach.

Menopauza a hormonalna terapia zastępcza (HTZ)

Natomiast przy bardzo nasilonych objawach można rozważyć (wraz z lekarzem), zastosowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ).

Hormonalna terapia zastępcza polega na uzupełnianiu niedoborów hormonów, głównie estrogenów, aby utrzymywać je na stałym poziomie.

Drogi podawania hormonów przy HTZ są bardzo różne:

  • dopochwowa (żele aplikowane na śluzówkę pochwy),
  • przezskórna (plastry),
  • podskórna (implanty),
  • domięśniowa (iniekcje),
  • doustna (tabletki).

Wybierając drogę podawania HTZ należy uwzględnić wszelkie przeciwwskazania ze strony innych układów np. do podawania preparatów drogą doustną.

Wśród głównych przeciwwskazań zastosowania HTZ wymienia się:

Uważa się, że HTZ powinien być stosowany w przypadku średnio i mocno nasilonych objawów ogólnych, spadku libido, zmian atroficznych sromu i pochwy oraz zaburzeń snu.

Hormonalna terapia zastępcza jest jedyną skuteczną formą niwelowania negatywnych skutków pokwitania.

Wiadomo, że HTZ nie jest obojętna dla organizmu, jednak jeśli kobieta ma bardzo częste i silne uderzenia gorąca czy znaczną atrofię pochwy to warto rozważyć zastosowanie HTZ, aby podnieść komfort życia takiej osobie.

Menopauza to etap przejściowy między okresem rozrodczym a starzeniem się

HTZ w menopauzie a ryzyko zachorowania na nowotwór

Mimo wszystko w Polsce niewiele Pań decyduje się na HTZ. Główną przyczyną rezygnacji z terapii jest obawa przed wystąpieniem choroby nowotworowej, jako konsekwencji zażywania hormonów.

W tej chwili prowadzone badania nie wykazują, aby HTZ znacząco podnosił ryzyko zachorowania na nowotwory.

Wykazuje się natomiast pozytywne działanie HTZ:

  • ochrona przed osteoporozą,
  • narządy płciowe nie ulegają atrofii – śluzówka prawidłowo nawilżona,
  • zmniejszone ryzyko występowania choroby wieńcowej,
  • korzystny wpływ na skórę,
  • korzystny wpływ na OUN – mniejsze ryzyko wystąpienia depresji.

W okresie przekwitania ważne, aby kobieta miała wsparcie w rodzinie, dzieciach, partnerze, którzy pozwolą jej zaakceptować zmieniające się ciało oraz będą wspierać w trudnych momentach.

Często taka pomoc pozwala uniknąć stosowania leków, jeśli objawy klimakterium nie są bardzo nasilone.

Menopauza zalecane postępowanie

  • Zanotuj datę ostatniej miesiączki, po jej wystąpieniu nie powinnaś już więcej krwawić z dróg rodnych. Jeśli występuje krwawienie po roku od ostatniej miesiączki należy skonsultować się z lekarzem.
  • Jeśli odczuwasz spadek nastroju, objawy depresji związane z okresem menopauzy rozważ konieczność konsultacji ze specjalistą – psychologiem.
  • Podczas odczuwania mało nasilonych objawów menopauzy ulgę mogą przynieść preparaty z fitoestorgenami.
  • Przy mocno nasilonych objawach, uniemożliwiających bądź znacznie utrudniających normalne funkcjonowanie rozważ w porozumieniu ze swoim lekarzem hormonalną terapię zastępczą.
  • Dbaj o prawidłową masę ciała. Dieta powinna obfitować w warzywa, owoce, chudy nabiał i produkty pełnoziarniste.
  • Ruszaj się! Jazda na rowerze, spacery, nordic-walking czy zorganizowane zajęcia dla osób dojrzałych (joga, pilates, fitness) pomogą Ci zachować dobry nastrój i prawidłową masę ciała. Wybór aktywności fizycznej powinien być podyktowany Twoimi możliwościami fizycznymi i nie może zagrażać Twojemu zdrowiu. Jeśli masz wątpliwości co do formy bezpiecznej dla siebie aktywności skonsultuj się z lekarzem.
  • Nie rezygnuj z pracy zawodowej ani kontaktów towarzyskich.
  • Jeśli czujesz niepokój, lęk, objawy osłabienia nastroju wsparcia możesz szukać w grupach, fundacjach, stowarzyszeniach kobiet czy na forach internetowych.

Dowiedz się więcej:

Menopauza a problemy seksualne kobiet

http://www.medical-technologies.eu/upload/menopauza_a_problemy_seksualne_kobiet_-_stec.pdf

Ocena jakości życia kobiet w okresie pomenopauzalnym

https://journals.viamedica.pl/problemy_pielegniarstwa/article/view/36732/28344

Zaburzenia depresyjne i lękowe w okresie klimakterium

https://journals.viamedica.pl/psychiatria/article/viewFile/29150/23915

autor Sylwia Bowsza
konsultacja merytoryczna dr n. med. Lidia Walczak, ginekolog
Data dodania 09.07.2018
Data ostatniej aktualizacji 20.11.2019