Chirurgia w stomatologii to zabiegi obejmujące nie tylko zęby, ale również okolice dziąseł i innych tkanek miękkich. Jednym z takich zabiegów jest podcięcie wędzidełka. Czym jest wędzidełko i dlaczego w niektórych przypadkach konieczne jest jego skrócenie? Kiedy najlepiej poddać się zabiegowi? Jak bardzo inwazyjne jest podcięcie wędzidełka? Wyjaśniamy! 

Rodzaje wędzidełek w jamie ustnej – jaka jest ich rola? 

Wędzidełko to rodzaj cienkiej, włóknistej tkanki, która łączy dwa fragmenty ciała, ograniczając w pewnym stopniu ich ruchomość. Wędzidełka znajdujące się w jamie ustnej służą przede wszystkim umożliwieniu ruchu warg czy języka, utrzymaniu odpowiedniego napięcia mięśniowego czy zachowaniu funkcji żucia. Zdarza się jednak, że wędzidełko ma nieprawidłową budowę – wtedy wszystkie te możliwości są ograniczone. Tkanka może być zbyt krótka lub przeciwnie – przerośnięta. Wyróżnia się wędzidełka podjęzykowe, wargowe i policzkowe. W zależności od tego, którego rodzaju wędzidełka dotyczy problem, różne mogą być skutki.  

Nieprawidłowa budowa wędzidełka – skutki 

Warto podkreślić, że nieprawidłowa budowa wędzidełka, niezależnie od jego typu, zawsze będzie powodowała mniej lub bardziej odczuwane czy poważne konsekwencje. Czasami będą się one wiązały jedynie z utrudnioną higieną jamy ustnej, innym razem będą poważną przeszkodą w codziennym funkcjonowaniu, mówieniu i żuciu. 

Wędzidełko podjęzykowe 

Nieprawidłowo zbudowane wędzidełko podjęzykowe to przypadek, z którym zgłasza się największa liczba pacjentów. Najczęściej problem dotyczy zbyt krótkiej tkanki, która może powodować wady wymowy, problemy ze ssaniem i przeżuwaniem, a także problemy z zaleganiem śliny. Kiedy wędzidełko podjęzykowe jest za długie – pacjent ma zwykle problem z prawidłową wymową, a także bardziej prawdopodobne jest, że pojawią się u niego wady zgryzu. 

Wędzidełko wargowe 

Chociaż najczęściej mówi się o wędzidełku podjęzykowym, to nie jest ono jedynym w jamie ustnej. Jego wargowy odpowiednik znajduje się pod górną wargą, łącząc jej wewnętrzną stronę z tkanką dziąsła górnej szczęki (pomiędzy górnymi jedynkami). Jeśli ma nieprawidłową budowę lub przyczepy, może się przyczyniać do powstawania diastemy lub innych wad zgryzu, prowadzić do niedomykania się warg, a nawet odsłonięcia szyjek zębowych. 

Wędzidełko policzkowe 

Wędzidełka policzkowe znajdują się po obu stronach jamy ustnej i są zlokalizowane w okolicach górnej szczęki, łącząc jej tkanki dziąsłowe z wewnętrzną stroną policzków. Przy nieprawidłowej budowie zdarza się, że w jamie ustnej zalegają resztki pokarmu, które są pożywką dla różnego rodzaju bakterii. Ograniczona zbyt krótkim wędzidełkiem ruchomość utrudnia prawidłową higienę i tym samym zwiększa ryzyko tworzenia się stanów zapalnych. 

Kiedy należy podciąć wędzidełko? 

W zależności od tego, jak dotkliwy może być problem wynikający z nieprawidłowej budowy wędzidełka, lekarz (zwykle laryngolog) ocenia, czy konieczne jest wykonanie zabiegu. Czasami wystarczające okazują się rozciągające ćwiczenia artykulacyjne zalecane przez logopedę, bardzo często jednak krótki zabieg jest konieczny. Podcięcie wędzidełka wykonuje się zarówno u dzieci, jak i osób dorosłych. Zdecydowanie częściej zabieg jest przeprowadza się jednak w wieku dziecięcym – aby uniknąć długotrwałych konsekwencji w postaci np. tworzących się wad zgryzu wynikających z nieprawidłowej budowy wędzidełka. 

Wskazaniem do zabiegu skrócenia wędzidełka mogą być np. problemy ze ssaniem u niemowlaka, a u starszych dzieci – chociażby słyszalne problemy z artykulacją. 

Jak wygląda zabieg podcięcia wędzidełka? 

Zabieg podcięcia wędzidełka jest stosunkowo prosty i trwa bardzo krótko. Polega na przecięciu błony w poziomie, by umożliwić tkankom złączonym przez wędzidełko większą ruchomość. Nacięcie jest wykonywane przy użyciu skalpela, nożyczek chirurgicznych lub, coraz częściej, lasera. Laserowe podcięcie wędzidełka jest szczególnie korzystne, ponieważ po takim zabiegu występuje znacznie mniejsze krwawienie i szybsze gojenie rany. 

Za przywrócenie lub nadanie prawidłowej budowy wędzidełku u pacjenta odpowiedzialny jest stomatolog, chirurg lub laryngolog. Zabieg zwykle wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym, ale możliwe jest też np. zastosowanie sedacji wziewnej podtlenkiem azotu, co jest szczególnie polecane u dzieci. 

Czy istnieją przeciwskazania do wykonania zabiegu podcięcia wędzidełka? Nie powinni się mu poddawać pacjenci, którzy mają problemy z krzepliwością krwi czy ci, którzy przechodzą infekcję dróg oddechowych. W każdym przypadku należy też uważać na uczulenia na leki znieczulające. 

Podcięcie wędzidełka – ile kosztuje? 

Cena za podcięcie wędzidełka w ramach prywatnej opieki zdrowotnej jest zróżnicowana w zależności m.in. od miasta, w którym jest wykonywany zabieg. Orientacyjne koszty można znaleźć na naszej stronie internetowej - cennik Medicover Stomatologia. Wpływ na cenę ma nie tylko sposób przeprowadzania zabiegu (tradycyjny czy laserowy), ale także np. rodzaj stosowanego znieczulenia. 

Już samo to, że większość zabiegów podcięcia wędzidełka wykonuje się w wieku dziecięcym, świadczy o tym, jak niezbędna jest to procedura dla zachowania prawidłowego funkcjonowania. Warto zaoszczędzić dziecku przykrych konsekwencji – powstania wad zgryzu, problemów z wymową czy z przeżuwaniem. Zabieg podcięcia wędzidełka trwa chwilę, a pozwala poprawić jakość życia.


Konsultacja merytoryczna artykułu: lek. dent. Konrad Telecki