Ból ucha: ucho pływaka, zatkane uszy w samolocie, owad w uchu, uszy a klimatyzacja

Na ból ucha (otalgię) szczególnie często cierpią małe dzieci, ale dotyka także dorosłych. Nie zawsze jest oznaką stanu zapalnego w obrębie ucha. Zimowe dolegliwości ucha są zwykle związane z wirusami i infekcją górnych dróg oddechowych spowodowaną przeziębieniem lub grypą. Latem natomiast infekcjom ucha sprzyjają częste kąpiele w basenie czy jeziorze, nurkowanie, klimatyzacja w pracy lub w samochodzie. Ból ucha może się także pojawić po podróży samolotem, w wyniku obecności ciała obcego lub urazu. Ból ucha może być tępy, ostry, kłujący lub palący.
Ucho pływaka czy zatykanie uszu w samolocie często dotykają nas latem.

Ucho pływaka

Sezon letni sprzyja infekcjom ucha. Wynika to m.in. z pogody, w tym wilgotności i ciepła, a także zwiększonego udziału w sportach wodnych. Infekcje ucha są jednym z najczęstszych powodów wizyt u lekarza. Przykładowo 80% zachorowań na tzw. ucho pływaka, czyli ostre rozlane zapalenie ucha zewnętrznego, przypada właśnie na miesiące letnie. Często jest wywoływane przez wodę, która pozostaje w uchu po kąpieli i tworzy wilgotne środowisko, które wspomaga rozwój bakterii.

Ucho pływaka zwykle leczy się za pomocą kropli do uszu. Szybkie leczenie może pomóc w zapobieganiu powikłaniom i poważniejszym zakażeniom. Po każdym przebywaniu w wodzie należy osuszyć uszy. Jeśli często pływamy lub nurkujemy, a w dodatku mamy skłonność do infekcji ucha, warto użyć specjalnych zatyczek do uszu dla pływaków.

W czasie pływania woda przedostaje się do ucha i zalega w przewodzie słuchowym. Wilgotne podłoże sprzyja rozwojowi bakterii. Po każdej kąpieli należy dokładnie osuszyć uszy.

Owad w uchu

Częsta przyczyną bólu ucha, zwłaszcza u dzieci, jest obecność ciała obcego w przewodzie słuchowym zewnętrznym. Może to być np. pływający, chodzący lub latający owad lub mały przedmiot, które dziecko samo włożyło do ucha. Najczęściej usuwanymi przez laryngologów obiektami są koraliki, papier, ziarenka popcornu. Ciała obce zamykające przewód słuchowy powodują uczucie zatkania ucha, niedosłuch, szum w uchu.

Dostanie się do ucha owada jest bardzo nieprzyjemne, może powodować oprócz huku i bólu wywołanego przez uderzanie owada o błonę bębenkową, niekiedy zawroty głowy, a nawet wymioty spowodowane pobudzeniem gałęzi usznej nerwu błędnego unerwiającej przewód słuchowy zewnętrzny.

Nie próbujmy usuwać ciała obcego we własnym zakresie, najlepiej od razu udać się do laryngologa lub do szpitala. Każde ciało obce w uchu powinno zostać usunięte jak najszybciej.

W zależności od rodzaju i wielkości tkwiącego w uchu obiektu, są dwa sposoby pozbycia się problemy. Ciało obce można wypłukać (z wyjątkiem przedmiotów mogących pęcznieć pod wpływem wody, np. papieru, ziaren roślin, baterii), jeśli lekarz nie podejrzewa uszkodzenia bony bębenkowej albo usunąć pęsetą, kleszczykami, miękko zakończonym cewnikiem do odsysania, magnesem (przedmioty metalowe) tak, by nie spowodować głębszego wepchnięcia ciała obcego i uszkodzenia błonę bębenkowej. W niektórych przypadkach, aby usunąć ciało obce z przewodu słuchowego zewnętrznego, konieczne jest poddanie pacjenta sedacji (sedacja to uspokojenie pacjenta).

Zatkane uszy w samolocie

Normalnie ucho świetnie sobie radzi z utrzymywaniem stałego ciśnienia po obu stronach błony bębenkowej (pod warunkiem drożnej trąbki słuchowej). Ciśnienie wyrównuje np. przełknięcie śliny. Gwałtowne zmiany ciśnienia, m.in. podczas lotu samolotem, mogą jednak spowodować ból ucha i problemy ze słuchem.

Ryzyko urazu ciśnieniowego zwiększa dysfunkcja trąbki słuchowej wywołana infekcją górnych dróg oddechowych lub alergicznym nieżytem nosa. Unikajmy zatem podróżowania samolotem z infekcją dróg oddechowych, katarem.

Aby uniknąć problemów z uchem w samolocie:

  • żuj gumę, ssij twarde cukierki, ziewaj i przełykaj ślinę podczas startu i lądowania;
  • nie zasypiaj, gdy samolot schodzi do lądowania;
  • weź głęboki oddech, zamknij nozdrza, a następnie delikatnie spróbuj wydmuchać powietrze z nosa (tzw. próba Valsalvy);
  • unikaj podróży lotniczych i nurkowania, gdy cierpisz na przeziębienie, infekcję zatok lub masz objawy alergii.

Ból ucha w samolocie wiaże się ze zmianą ciśnienia atmosferycznego

Ból ucha a klimatyzacja

Niektóre osoby skarżą się na ból ucha, który pojawia się po narażeniu na zimne powietrze lub wiatr. Ból jest zazwyczaj opisywany jako ostry lub umiejscowiony głęboko w przewodzie słuchowym. Może jednak promieniować wokół ucha, a nawet poniżej ucha w gardle.

W nagłym obniżeniu temperatury otalgia może być spowodowana nadmierną reakcją nerwów czuciowych. Skóra przewodu słuchowego jest bardzo cienka, bez warstwy tłuszczowej, która izoluje zakończenia nerwowe od stymulacji zimnem.

Latem, przy zmianie temperatur, przeciągach i klimatyzacji, ale też wietrznej nadmorskiej pogodzie, nie trudno o ból ucha. Może go spowodować źle ustawiony nawiew w pracy, jazda samochodem lub pociągiem przy otwartym oknie. Ponadto wielkim błędem jest brak serwisowania klimatyzacji, co prowadzi do wdychania zanieczyszczeń i bytujących w niej drobnoustrojów.

Unikajmy przeciągów, gwałtownych zmian temperatury, dbajmy o to, aby strumień powietrza pochodzący z urządzeń wentylacji nie był skierowany bezpośrednio na stanowisko pracy, dbajmy o konserwację klimatyzacji.

Dowiedz się więcej

Ostre rozlane zapalenie ucha zewnętrznegoe

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2084530814000495

Ciała obce ucha, nosa, gardła, krtani, dolnych dróg oddechowych i przełyku

https://www.termedia.pl/Ciala-obce-ucha-nosa-gardla-krtani-dolnych-drog-oddechowych-i-przelyju,8,983,0,1.html

Ostre zapalenie ucha środkowego – diagnostyka, profilaktyka i leczenie

https://www.termedia.pl/Ostre-zapalenie-ucha-srodkowego-8211-diagnostyka-profilaktyka-i-leczenie,8,2892,0,0.html

Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania.
autor Kamila Gwizdała, Beata Tarnowska
konsultacja merytoryczna lek. Agnieszka Motyl, specjalista epidemiologii, lekarz medycyny podróży
Data dodania 02.07.2019
Data ostatniej aktualizacji 12.07.2019