Komar tygrysi u granic Polski: Czy ten niebezpieczny owad zmieni nasze lato?

Komar tygrysi zadomowił się już w kilkunastu krajach UE, w tym we Francji, Hiszpanii i Grecji, Włoszech, a eksperci łączą jego obecność ze wzrostem zachorowań na dengę w Europie. W zeszłym roku w UE odnotowano 130 lokalnych przypadków gorączki denga (w 2022 r. 71 przypadków). Według Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) zmiany klimatyczne stwarzają dogodne warunki do rozprzestrzeniania się komara tygrysiego. 
komar-tygrysi-a-zwyklły-komar
Azjatycki komar tygrysi odpowiada za przenoszenie wielu groźnych chorób tropikalnych, jak również jest szybko rozprzestrzeniającym się gatunkiem. Owady te składają jaja zazwyczaj w środowisku wodnym. Zdjęcia: Adnan Hidayat P/InsectWorld / Shutterstock
komar-tygrysi-a-zwyklły-komar
Azjatycki komar tygrysi odpowiada za przenoszenie wielu groźnych chorób tropikalnych, jak również jest szybko rozprzestrzeniającym się gatunkiem. Owady te składają jaja zazwyczaj w środowisku wodnym. Zdjęcia: Adnan Hidayat P/InsectWorld / Shutterstock
komar-tygrysi-a-zwyklły-komar
Azjatycki komar tygrysi odpowiada za przenoszenie wielu groźnych chorób tropikalnych, jak również jest szybko rozprzestrzeniającym się gatunkiem. Owady te składają jaja zazwyczaj w środowisku wodnym. Zdjęcia: Adnan Hidayat P/InsectWorld / Shutterstock

Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób ostrzegło, że podróże międzynarodowe jeszcze bardziej zwiększą ryzyko wystąpienia kolejnych epidemii w Europie. Zaleciło, aby usuwać stojącą wodę z ogrodów lub balkonów, gdzie mogą rozmnażać się komary, i używać środków odstraszających, a także moskitier w oknach i drzwiach.

Co to jest komar tygrysi?

Komar tygrysi (Aedes albopictus) to inwazyjny gatunek komara pochodzący z Azji Południowo-Wschodniej, który rozprzestrzenił się na wiele kontynentów, w tym również w Europie. Inwazyjny oznacza gatunek obcy, którego wprowadzenie lub rozprzestrzenianie się zagraża bioróżnorodności i może powodować szkody w środowisku lub gospodarce, lub też negatywnie oddziaływać na zdrowie człowieka.

Owady te są aktywne głównie w ciągu dnia, dobrze przystosowane do warunków miejskich, gdzie jako miejsca składania jaj wykorzystują niewielkie zbiorniki słodkiej wody, np. wypełnione deszczówką wiadra, puszki czy porzucone opony.

Dlaczego komary tygrysie są groźne?

Komar tygrysi jest wektorem (czyli roznosicielem) wielu niebezpiecznych wirusów, w tym dengi, żółtej gorączki, wirusa Zika i gorączki chikungunya, japońskiego zapalenia mózgu. Jego zdolność do szybkiej adaptacji do nowych warunków środowiskowych oraz odporność jaj na suszę sprawiają, że jest trudny do zwalczenia i stanowi rosnące zagrożenie w wielu regionach świata.

Samice komara tygrysiego mogą składać jaja w pozostawionych wiadrach wypełnionych deszczówką, podstawkach donic ogrodowych, w których pozostawiona jest woda. Zdjęcie: Giovanni Seabra Baylao / Shutterstock

Komar tygrysi - jak rozpoznać ukąszenie?

Objawy ukąszenia komara tygrysiego u ludzi są zazwyczaj podobne do ukąszeń innych gatunków komarów, jednak mogą być bardziej intensywne. Typowe objawy obejmują:

  1. swędzący bąbel w miejscu ukąszenia,
  2. zaczerwienienie skóry wokół miejsca ukąszenia,
  3. świąd, który może być bardziej intensywny niż po ukąszeniach rodzimych gatunków komarów,
  4. ból i pieczenie w miejscu ukąszenia,
  5. rozległe zmiany skórne o charakterze rumieniowym, które mogą być swędzące, bolesne i piekące. 

Warto zauważyć, że u niektórych osób, szczególnie u dzieci, osób z obniżoną odpornością lub chorobami przewlekłymi, mogą wystąpić silniejsze reakcje alergiczne. W takich przypadkach objawy mogą być bardziej nasilone i obejmować większy obszar skóry. 
Należy także podkreślić, że sam wygląd ukąszenia nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, czy jest ono spowodowane przez komara tygrysiego, czy inny gatunek komara. 


Przeczytaj także: Szczepienia przed wyjazdem


Jak wygląda komar tygrysi? [ZDJĘCIA] 

Komar tygrysi (Aedes albopictus) ma charakterystyczny wygląd, który pozwala go łatwo odróżnić od innych gatunków komarów:

  1. Ciało komara tygrysiego jest czarne z wyraźnymi biało-srebrnymi paskami, które przypominają umaszczenie tygrysa - stąd jego nazwa;
  2. Długość ciała komara tygrysiego waha się od 2 do 10 mm, przy czym samice są zwykle większe od samców (o około 20 proc.).
  3. Na ciele komara, oprócz pasków, można zauważyć również białe kropki.
  4. Samice i samce różnią się budową aparatu gębowego. Samice mają długą trąbkę ssącą, przystosowaną do pobierania krwi, podczas gdy samce są przystosowane do pobierania pokarmu roślinnego.
  5. Charakterystyczną cechą jest również biała linia biegnąca wzdłuż grzbietu owada. 

Warto podkreślić, że fazy wzmożonej aktywności komara tygrysiego przypadają na wczesny ranek i późne popołudnie, co może potencjalnie zwiększyć szanse na jego zaobserwowanieJego charakterystyczny wygląd sprawia, że jest stosunkowo łatwy do identyfikacji, co jest istotne ze względu na potencjalne zagrożenia zdrowotne związane z jego ukąszeniami.

Komar azjatycki ma m.in. charakterystyczne białe paski i kropki. Jego ciało osiąga od 2 do 10 mm długości. Zdjęcie: Zidan Basory / Shutterstock

Jakie choroby przenoszą komary tygrysie? 

Do najważniejszych chorób przenoszonych przez komary tygrysie należą:

  • denga, która może prowadzić do gorączki krwotocznej;
  • wirus Zika, szczególnie niebezpieczny dla kobiet w ciąży ze względu na ryzyko mikrocefalii u płodu;
  • gorączka Chikungunya, powodująca silne bóle stawów; 
  • żółta febra, mogąca prowadzić do niewydolności wątroby i nerek; 
  • japońskie zapalenie mózgu i gorączka Zachodniego Nilu

Komary tygrysie mogą również przenosić filariozy, choroby pasożytnicze wywoływane przez nicienie. Zdolność tych komarów do szybkiego rozprzestrzeniania się i adaptacji do nowych środowisk sprawia, że stanowią one rosnące zagrożenie epidemiologiczne, szczególnie w kontekście globalnego ocieplenia i zwiększonej mobilności ludzi.

Jak chronić się przed ukąszeniami komara tygrysiego?

Nie ma konieczności ograniczania aktywności na świeżym powietrzu. Można jednak i należy starać się ograniczyć ryzyko ukąszenia przez komary, zwłaszcza jeśli wybierasz się w rejony ich występowania. Aby skutecznie chronić się przed ukąszeniami komara tygrysiego, przede wszystkim warto nosić odzież zakrywającą jak największą powierzchnię ciała, szczególnie ręce i nogi.

Kluczowe jest także stosowanie repelentów zatwierdzonych przez odpowiednie agencje, zawierających substancje, takie jak DEET, ikarydyna, IR3535 czy olejek z eukaliptusa cytrynowego. Należy unikać przebywania w pobliżu zbiorników wodnych, gdzie komary składają jaja.
Szczególną ostrożność trzeba zachować podczas podróży do krajów, gdzie komary tygrysie są powszechne, stosując się do lokalnych zaleceń dotyczących ochrony przed tymi owadami.

Komar tygrysi - czy występuje w Polsce

Według dostępnych informacji, obecność komara tygrysiego (Aedes albopictus) w Polsce nie została dotychczas oficjalnie potwierdzona. Istnieje jednak rosnące ryzyko pojawienia się tego gatunku w naszym kraju ze względu na: zmiany klimatyczne i ocieplenie klimatu, łatwość adaptacji komara tygrysiego do nowych warunków środowiskowych. 

Według danych Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób Aedes albopictus występuje w następujących krajach UE/EOG:

  • Austria,
  • Bułgaria,
  • Chorwacja,
  • Francja,
  • Niemcy,
  • Grecja,
  • Węgry,
  • Włochy,
  • Malta,
  • Portugalia,
  • Rumunia,
  • Słowenia i Hiszpania.

Wiadomo, że został wprowadzony w krajach UE/EOG: Belgii, na Cyprze, w Czechach, Liechtensteinie, Holandii, Słowacji i Szwecji. Eksperci zwracają uwagę na potrzebę monitorowania sytuacji, gdyż istnieje realne zagrożenie, że komar tygrysi może w przyszłości dotrzeć do Polski. 

Powiązane tematy: 

Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania. Należy potwierdzić przy zakupie badania szczegóły do jego przygotowania.
Data dodania 12.07.2024
Data ostatniej aktualizacji 11.09.2024