APTT

Badanie APTT to laboratoryjne oznaczenie czasu kaolinowo-kefalinowego, służące ocenie sprawności układu krzepnięcia krwi. Pozwala wykryć zaburzenia wewnątrzpochodnej drogi krzepnięcia, niedobory czynników krzepnięcia oraz nieprawidłowości związane z nadkrzepliwością lub skazami krwotocznymi. Jest zalecane m.in. w diagnostyce zaburzeń krzepnięcia, monitorowaniu leczenia heparyną, przed zabiegami operacyjnymi, w ciąży oraz u pacjentów z nawracającymi krwawieniami lub zakrzepicą. Badanie można wykonać z próbki krwi żylnej pobranej na czczo.

Badanie APTT (czas kaolinowo-kefalinowy)

Cena od 15,00 zł

SPRAWDŹ >>

Spis treści:

1. Na czym polega badanie APTT?
2. Co wykrywa badanie APTT?
3. Kiedy wykonać badanie APTT?
4. Przygotowanie do badania
5. Jaka jest cena badania APTT?
6. Jak interpretowane są wyniki badania APTT?

Na czym polega badanie APTT?

Badanie APTT (czas kaolinowo-kefalinowy, aPTT) polega na ocenie czasu krzepnięcia osocza krwi, czyli określeniu, jak długo trwa powstanie skrzepu w warunkach laboratoryjnych. Jest to jedno z podstawowych badań służących do oceny funkcjonowania układu krzepnięcia krwi.

W trakcie badania do próbki osocza dodawane są kefalina, jony wapnia oraz kaolin, które aktywują tzw. wewnątrzpochodną drogę krzepnięcia. Na tej podstawie mierzy się czas, po którym dochodzi do wytworzenia skrzepu. Z tego względu badanie APTT określane jest również jako czas częściowej tromboplastyny po aktywacji.

APTT pozwala ocenić prawidłowość działania wybranych czynników krzepnięcia, w szczególności: XII, XI, IX, VIII, X, V, II (protrombiny) oraz I (fibrynogenu), a także wielkocząsteczkowego kininogenu i prekalikreiny.

Co wykrywa badanie APTT?

Badanie APTT wykrywa zaburzenia krzepnięcia krwi, związanych z nieprawidłowym funkcjonowaniem wewnątrzpochodnej drogi krzepnięcia. Jest istotnym elementem diagnostyki chorób układu krzepnięcia oraz oceny równowagi pomiędzy procesami krzepnięcia i fibrynolizy.

Wydłużony czas krzepnięcia krwi (podwyższone APTT) może wskazywać na:

• hemofilię:

  • typ A – niedobór czynnika VIII,
  • typ B – niedobór czynnika IX,
  • typ C – niedobór czynnika XI,
• choroby wątroby (niedobór protrombiny, fibrynogenu i czynnika X),
• chorobę von Willebranda (zaburzenia adhezji płytek krwi),
• rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe (DIC),
• stosowanie leków przeciwkrzepliwych, takich jak heparyna, warfaryna lub acenokumarol,
• niedobór fibrynogenu lub obecność fibrynogenu o nieprawidłowej budowie,
• uszkodzenie wątroby,
• toczeń rumieniowaty układowy,
• wrodzony lub nabyty niedobór czynnika V krzepnięcia,
• niedobór witaminy K.

Skrócony czas krzepnięcia krwi (obniżone APTT) może świadczyć o:

• nadkrzepliwości krwi i zwiększonym ryzyku zakrzepicy,
• trombofilii (wrodzonym zaburzeniu układu krzepnięcia),
• chorobach zapalnych, np. reumatoidalnym zapaleniu stawów,
• stanach zapalnych jelit,
• chorobach nowotworowych (np. białaczce),
• chemioterapii.

Kiedy wykonać badanie APTT?

Badanie APTT przeznaczone jest dla pacjentów, u których istnieje podejrzenie zaburzeń krzepnięcia krwi lub konieczne jest monitorowanie leczenia wpływającego na układ krzepnięcia.

Badanie wykonuje się przede wszystkim u:

• pacjentów leczonych heparyną niefrakcjonowaną lub inhibitorami trombiny, w celu monitorowania skuteczności i bezpieczeństwa terapii,
• osób z podejrzeniem niedoborów czynników krzepnięcia (m.in. II, V, VIII, IX, X, XI, XII) oraz fibrynogenu,
• pacjentów z podejrzeniem zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC),
• osób z wrodzonymi lub nabytymi skazami krwotocznymi,
• pacjentów ze zdiagnozowaną hemofilią, w celu regularnej oceny skuteczności leczenia,
• kobiet z obfitymi i przedłużającymi się krwawieniami miesiączkowymi,
• pacjentów przygotowywanych do zabiegów operacyjnych, aby zminimalizować ryzyko krwawień śród- i pooperacyjnych,
• osób, u których po wyrwaniu zęba występuje nadmiernie wydłużony czas krwawienia,
• kobiet w ciąży, w ramach profilaktycznej oceny układu krzepnięcia — istotnie obniżony lub nieprawidłowy APTT może wiązać się z ryzykiem krwotoków i powikłań ciąży.

W praktyce klinicznej badanie APTT często stanowi element szerszego panelu badań krzepnięcia, obejmującego m.in. czas protrombinowy (PT), czas trombinowy (TT), czas batroksobinowy, fibrynogen oraz antytrombinę III, co pozwala na kompleksową ocenę funkcjonowania układu krzepnięcia.

Jaka jest cena badania APTT?

Cena badania APTT wynosi zazwyczaj od 15 zł do około 25 zł i może się różnić w zależności od placówki oraz lokalizacji punktu pobrań.

Aktualną cenę badania warto sprawdzić bezpośrednio w wybranym punkcie pobrań przed jego wykonaniem.

Przygotowanie do badania

1. Krew powinna być pobrana na czczo - zaleca się, aby od ostatniego posiłku minęło co najmniej 12 godzin, co pozwala uzyskać wiarygodny wynik oznaczenia.
2. Przed pobraniem krwi należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz silnego stresu.
3. Pacjenci przyjmujący leki na stałe, zwłaszcza preparaty wpływające na krzepnięcie krwi, powinni skonsultować się z lekarzem przed wykonaniem badania - nie wolno samodzielnie odstawiać leków.
4. W przypadku stosowania heparyny, krew do badania APTT najczęściej pobiera się na krótko przed kolejną zaplanowaną dawką leku, zgodnie z zaleceniem lekarza.

Jak interpretowane są wyniki badania APTT?

Interpretacja wyników badania APTT polega na porównaniu uzyskanego czasu krzepnięcia z zakresem referencyjnym podanym przez laboratorium na karcie wyniku. Należy pamiętać, że normy mogą się różnić w zależności od zastosowanej metody badania oraz użytych odczynników, dlatego zawsze należy odnosić się do wartości wskazanych przez konkretne laboratorium.

U pacjentów leczonych heparyną czas APTT jest fizjologicznie wydłużony, co stanowi efekt działania leku i jest wykorzystywane do monitorowania terapii. Z kolei u dzieci czas kaolinowo-kefalinowy jest zwykle dłuższy niż u dorosłych, co wynika z faktu, że czas potrzebny do wytworzenia skrzepu maleje wraz z wiekiem.

Na wynik badania wpłynąć mogą m.in. wysoki poziom bilirubiny, lipemia, a także leki.

Każdy wynik badania APTT — zarówno prawidłowy, jak i nieprawidłowy — powinien zostać skonsultowany z lekarzem, zwłaszcza jeśli nie mieści się w zakresie referencyjnym lub gdy pacjent przyjmuje leki wpływające na krzepnięcie krwi. Lekarz interpretuje wynik w odniesieniu do objawów klinicznych oraz innych parametrów układu krzepnięcia.

Jaka jest norma APTT?

Powiązane badania:

• Fibrynogen (wskaźnik krzepnięcia krwi)
• Badanie D-dimer
• Czas protrombinowy (PT)

Powiązane konsultacje lekarskie:

• Internista
• Hematolog

Powiązane artykuły:

• Zakrzepica – podstępna choroba żył