Oznaczanie AFP ma szerokie znaczenie diagnostyczne. Jest wykonywane w celach przesiewowych u kobiet ciężarnych, jako element profilaktyki w diagnostyce wad wrodzonych płodu, ale także jako marker nowotworowy w potwierdzeniu wybranych chorób nowotworowych układu pokarmowego.

Badanie poziomu białka AFP służy wykryciu m.in. raka wątrobowokomórkowego.

Badanie AFP to badanie diagnostyczne o dość szerokim znaczeniu. Jest wykonywane w celach przesiewowych u kobiet ciężarnych, jako element profilaktyki w diagnostyce wad wrodzonych płodu, ale także jako marker nowotworowy w potwierdzeniu wybranych chorób nowotworowych układu pokarmowego.

Spis treści:

  1. Co to jest AFP? (alfa-fetoproteina)
  2. Kiedy wykonać badanie AFP?
  3. Przygotowania do badania stężenia AFP
  4. Normy AFP w surowicy krwi
  5. Cena badania AFP

Co to jest AFP? (Alfa-fetoproteina)

AFP to skrót oznaczający alfa-fetoproteinę, czyli białko wytwarzane przez komórki rakowe, ale także przez tkanki płodu (głównie komórki wątroby). Zauważono, że związek może przenikać przez barierę łożyskową, co sprawia, że w okresie ciąży jego stężenie w krwi matki może być wyższe.

Kiedy wykonać badanie AFP?

W przypadku kobiet ciężarnych badanie wykonywane jest w ramach profilaktyki jako element wczesnej diagnostyki wad wrodzonych płodu. Łącznie z oznaczeniem miana hCG oraz wolnego estriolu pozwala m.in. zdiagnozować wady układu nerwowego, w tym cewy nerwowej, a także trisomii 21, znanej jako zespół Downa.

Cechą charakterystyczną białka jest to, że wraz z rozwojem ciąży jego poziom spada, dlatego badania przesiewowe muszą zostać wykonane w wyznaczonym momencie. Oznaczenie wykonuje się między 15. a 20. tygodniem ciąży, chociaż optymalnym czasem jest okres między 16. a 18. tygodniem.

Znaczenie diagnostyczne badania jest jednak znacznie szersze. Jest ono wykorzystywane w diagnostyce choroby nowotworowej wątroby lub jeśli inny typ nowotworu spowoduje pojawienie się przerzutów do wątroby.Obserwuje się zależność pomiędzy rozmiarem guza a poziomem alfa-fetoproteiny, które wzrasta wraz z rozwojem nowotworu.

Jeśli zastosowane leczenie jest skuteczne, wówczas poziom białka spada, dlatego badanie wykonywane jest jako element monitorowania procesu leczenia. Należy pamiętać, że nieprawidłowości w wyniku występować mogą również w przebiegu innych chorób wątroby lub nerek nie związanaych z rakiem.

Przygotowania do badania stężenia AFP

Badanie alfafetoproteiny przeprowadzane jest na podstawie pobranej próbki krwi. Należy się do niego odpowiednio się przygotować. Zaleca się, aby już w dniu poprzedzającym badanie zrezygnować z obfitych oraz tłustych posiłków, a także alkoholu.

Na pobraniu krwi nie trzeba być na czczo. Krew może być pobrana w różnych godzinach. Przystępując do badania należy chwilę odpocząć w pozycji siedzącej przez ok. 10-15 minut. Nawet niewielki wysiłek fizyczny może mieć wpływ na prawidłowość wyniku.

Normy AFP w surowicy krwi

Normy zależą od wieku pacjenta, mogą też różnić się w zależności od zakresu referencyjnego określonego w danym laboratorium. Największe stężenie obserwuje się do zakończenia czwartego miesiąca życia dziecka. Przykładowe referencyjne wartości (należy jednak pamiętać, że normy mogą się różnić w zależności od zakresu podanego przez dane laboratorium). Wartości podane w jednostkach ng/ml:

  • do 30 dni: 50-100
  • 1 -3 m-cy: 40-1000
  • 4 -12 m-cy: <12
  • 1 -18 lat: <12
  • >18 lat: <7

W przypadku kobiet ciężarnych wyniki badania powinny być interpretowane przez lekarza zgodnie z wiekiem ciąży.

Wysokie AFP co oznacza?

Wzrost stężenia AFP

Białko o znacznie podwyższonym mianie obserwowane jest w przebiegu chorób nowotworowych, bez względu na fakt, czy są to zmiany łagodne, czy złośliwe. Jest wytwarzane przez komórki rakowe, a następnie jest uwalniane do krwiobiegu pacjenta. W praktyce diagnostycznej alfa-fetoproteina wykorzystywana jest m.in. jako wskaźnik w rozpoznaniu raka wątroby, zwłaszcza wątrobiaka i raka wątrobokomórkowego.

Ponadto wysoki poziom wskaźnika występuje w przebiegu takich chorób, jak:

Zbyt wysokie miano białka u kobiety ciężarnej, może świadczyć o wysokim ryzyku obecności wad rozwojowych u nienarodzonego dziecka. Najczęściej będą to wady wrodzone występujące w obrębie układu nerwowego.

Niski poziom AFP

U kobiet ciężarnych niski poziom białka może świadczyć o zwiększeniu ryzyka trisomii genu 21 u płodu. Wówczas konieczne jest rozszerzenie diagnostyki w kierunku zespołu Downa.

Cena badania AFP we krwi

Koszt badania w laboratorium jest zróżnicowany. W zależności od lokalizacji, w jakiej krew zostanie pobrana jest to wydatek rzędu 35 zł w Gliwicach, 37 zł w Katowicach i Krakowie, 41 zł w Szczecinie, 49 zł w Warszawie.

MiastoCena
Warszawaod 49 zł
Bielsko-Białaod 37 zł
Trójmiastood 50 zł
Gliwiceod 35 zł
Katowiceod 37 zł
Krakówod 37 zł
Łódźod 37 zł
Lublinod 37 zł
Poznańod 37 zł
Szczecinod 41 zł
Wrocławod 40 zł

Powiązane tematy: 

Badania w ciąży – kalendarz badań w ciąży