Propranolol

  1. Propranolol co to jest
  2. Dawkowanie
  3. Skutki uboczne
  4. Interakcje z alkoholem
  5. Propranolol w ciąży i okresie karmienia piersią
  6. Środki ostrożności

Propranolol co to jest

Propranolol to lek oddziałujący na układ krążenia, a także na inne części ciała. Wydawany jest wyłącznie za okazaniem recepty. Występuje pod dwiema nazwami handlowymi. Propranolol Accord dostępny jest w postaci:

  • tabletek powlekanych 10 mg, w opakowaniu zawierającym 50 sztuk,
  • tabletek powlekanych 40 mg, w opakowaniu zawierającym 50 sztuk,

natomiast Propranolol WZF występuje jako:

  • roztwór do wstrzykiwań 1 mg/ml, 10 ampułek po 1 ml,
  • tabletki 10 mg, 50 sztuk,
  • tabletki 40 mg, 50 sztuk.

KONSULTACJA NEUROLOGA

REZERWUJĘ

Lek należy do grupy nieselektywnych beta-blokerów. Jego substancją czynną jest chlorowodorek propranololu. Działanie preparatu polega na spowolnieniu czynności mięśnia sercowego, obniżeniu zużycia tlenu przez serce, spowolnieniu przewodnictwa węzła przedsionkowo-komorowego i zmniejszeniu aktywności węzła zatokowego na bodźce. Ponadto działa przeciwarytmicznie i obniża ciśnienie krwi.

Pełny skład preparatu:

1 tabletka powlekana Propranolol Accord zawiera 10 mg lub 40 mg chlorowodorku propranololu.
Substancje pomocnicze: skrobia kukurydziana, laktoza jednowodna, celuloza mikrokrystaliczna, stearynian magnezu.
Otoczka: hypromeloza, celuloza mikrokrystaliczna, monoglicerydy mono i dwuacetylowane, tytanu dwutlenek (E 171).

1 tabletka Propranolol WZF zawiera 10 mg lub 40 mg chlorowodorku propranololu.
Substancje pomocnicze: laktoza jednowodna, sacharoza, skrobia ziemniaczana, talk, stearynian magnezu, powidon K-25.

1 ampułka roztworu do wstrzykiwań Propranolol WZF zawiera 1 mg chlorowodorku propranololu.
Substancje pomocnicze: kwas cytrynowy bezwodny do ustalenia pH),woda do wstrzykiwań.

Wskazania do stosowania

Tabletki wskazane są w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego: nadciśnienia tętniczego, dławicy piersiowej, kardiomiopatii przerostowej zwężającej, nadkomorowych i komorowych zaburzeniach rytmu serca, drżeniach samoistnych, oraz w zapobieganiu krwawień z górnego odcinka przewodu pokarmowego u osób z nadciśnieniem wrotnym i żylakami przełyku. Ponadto lek wykorzystuje się w terapii migreny, nadczynności tarczycy (preparat WZF wspomagająco) oraz łącznie z alfa-drenolitykami w okołooperacyjnym leczeniu guza chromochłonnego nadnerczy.

Tabletki Propranolol Accord stosuje się także w tyretoksytozie i długotrwale w profilaktyce zawału mięśnia sercowego u pacjentów, którzy przeszli ostry zawał serca, a tabletki Propranolol WZF w zapobieganiu wtórnemu i pierwotnemu zawałowi serca u osób z chorobą wieńcową oraz w leczeniu lęku uogólnionego i sytuacyjnego, zwłaszcza o typie somatycznym.

Roztwór do wstrzykiwań Propranolol WZF podaje się pacjentom w ostrym stanie, gdy konieczne jest natychmiastowe leczenie. Znajduje zastosowanie w zaburzeniach rytmu serca oraz przełomie tarczycowym.


Potrzebujesz przedłużenia bądź recepty na nowe leki?
Umów konsultację telemedyczną z neurologiem
bez wychodzenia z domu.

UMÓW JUŻ DZIŚ!


Przeciwwskazania

Leku nie powinny stosować osoby nadwrażliwe na jakikolwiek jego składnik. Silne przeciwwskazanie stanowią również zespół chorego węzła zatokowego i/lub blok zatokowo-przedsionkowy, niekontrolowana niewydolność serca, ciężka bradykardia, dławica Prinzmetala, ciężkie niedociśnienie tętnicze, kwasica metaboliczna, astma oskrzelowa lub stany skurczowe oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc, blok serca II lub III stopnia, stany ryzyka niewyrównania hipoglikemii (np. niedożywienie, wyniszczenie organizmu), wstrząs kardiogenny, nieleczony guz chromochłonny nadnerczy, ciężkie zaburzenia krążenia obwodowego.

Dawkowanie

Tabletki należy przyjmować doustnie. Zalecane dawkowanie Propranolol zależy od wieku i schorzenia pacjenta, przy czym każdorazowo dawkę należy dobrać indywidualnie, biorąc pod uwagę stan i reakcję chorego.

Dawkowanie dla osób dorosłych

Tabletki

W leczeniu nadciśnienia tętniczego zaleca się dawkę dobową 160-320 mg leku. Początkowo należy przyjmować 80 mg 2 razy na dobę. Dawkę tę można podnieść w zależności od reakcji pacjenta, zwiększając ją co 1 tydzień. Gdy okaże się, że niezbędne jest większe obniżenie ciśnienia, należy dodatkowo wdrożyć inny preparat hipotensyjny lub lek moczopędny,

Przy drżeniach samoistnych, zapobieganiu migrenie oraz w dławicy piersiowej, z wyjątkiem choroby Prinzmetala leczenie należy rozpocząć od 40 mg leku podawanego 2-3 razy na dobę. Zwiększenie tej dawki jest uzależnione od reakcji pacjenta i można podnosić ją o kolejne 40 mg w odstępach tygodniowych. Zazwyczaj w dławicy piersiowej stosuje się dobowo 120-240 mg preparatu, a w drżeniach samoistnych i migrenie 80-160 mg na dobę,

W zapobieganiu krwawieniom z górnego odcinka przewodu pokarmowego u osób z żylakami przełyku i nadciśnieniem wrotnym ustala się taką dawkę Propranolol, która w spoczynku pozwoli zmniejszyć częstość rytmu serca o około 25%. Leczenie rozpoczyna się od 40 mg leku 2 razy na dobę, zwiększając do 80 mg 2 razy na dobę w zależności od efektów. W razie konieczności można stopniowo zwiększać dawkę aż do maksymalnej, wynoszącej 160 mg 2 razy na dobę,

Przy guzie chromochłonnym nadnerczy okołooperacyjnie stosuje się dawkę 60 mg na dobę przez 3 dni. Jeśli guz jest złośliwy i nieoperacyjny, zaleca się 30 mg na dobę.

Ponadto tabletki Propranolol Accord zaleca się:

  • w zaburzeniach rytmu serca w ilości 10-40 mg preparatu od 2 do 3 razy na dobę,
  • przy kardiomiopatii przerostowej zwężającej i tyreotoksykozie – w dawce 10-40 mg preparatu 3 lub 4 razy na dobę,
  • po zawale mięśnia sercowego - po ustabilizowaniu stanu pacjenta, rozpoczynając od dawki 40 mg od 2 do 3 razy na dobę, przez 2-3 dni. Następnie dawka dobowa wynosi 80 mg 2 razy na dobę,
  • w leczeniu nadczynności tarczycy – dobierając dawkę indywidualnie.

Propranolol WZF u dorosłych wykorzystuje się również:

  • w leczeniu lęku sytuacyjnego i uogólnionego - w ostrym lęku sytuacyjnym w dawce 40 mg na dobę, a w przypadku uogólnionego lęku, który wymaga przewlekłego przyjmowania leku 40 mg 2 razy na dobę. Możliwe jest zwiększenie dawki do 40 mg 3 razy na dobę. Po upływie 6-12 miesięcy leczenia należy skontrolować stan pacjenta, 
  • przy kontroli nadkomorowych i komorowych zaburzeń rytmu serca, kardiomiopatii przerostowej zwężającej oraz w leczeniu wspomagającym nadczynności tarczycy i przełomu tarczycowego – w dawce 10-40 mg 3 razy na dobę,
  • w zapobieganiu wtórnemu i pierwotnemu zawałowi serca u osób z chorobą wieńcową 0 początkowo dawkę 40 mg 4 razy na dobę lub 80 mg 2 razy na dobę przez 2-3 dni. Terapię rozpoczyna się od 5 do 21 dnia od zawału serca.

Roztwór do wstrzykiwań

Lek w postaci roztworu do wstrzykiwań stosuje się dożylnie. U dorosłych trapię należy rozpocząć od 1 mg preparatu, podawanego w ciągu 1 minuty. Taką dawkę można powtarzać co 2 minuty, aż do uzyskania poprawy lub do maksymalnej dawki, która wynosi 10 mg u pacjentów przytomnych i 5 mg u pacjentów w znieczuleniu.

Dawkowanie u dzieci

Tabletki

Propranolol w tabletkach u dzieci stosuje się w leczeniu zaburzeń rytmu serca. Zalecana dawka wynosi 0,25–0,5 mg/kg mc. od 3 do 4 razy w ciągu doby. Maksymalna dawka dobowa leku nie może przekraczać 160 mg.

Roztwór do wstrzykiwań

Dzieciom preparat można podać dożylnie jedynie w przypadku nagłych zaburzeń rytmu serca. Zalecana dawka u pacjentów poniżej 18 lat wynosi 0,025 – 0,05 mg/kg mc. Lek należy wstrzykiwać powoli i pod kontrolą EKG. W razie konieczności podanie należy powtarzać co 6-8 h.

Szczególne grupy pacjentów

Osoby w podeszłym wieku na początku terapii powinny stosować jak najmniejsze dawki.

Odstawienie leku

Proces zakończenia leczenia musi odbywać się stopniowo. Należy zmniejszać przyjmowane dawki przez 7-14 dni. W żadnym razie nie powinno się nagle odstawiać preparatu, zwłaszcza u osób z chorobą niedokrwienną serca.

Jeśli pacjent ma zostać poddany zabiegowi chirurgicznemu, zaleca się odstawienie leku co najmniej 24 h przed planowaną operacją.

Przedawkowanie

W razie zastosowania większej ilości leku, niż jest to zalecane mogą pojawić się objawy przedawkowania Propranolol. Należą do nich:

  • znaczne obniżenie ciśnienia krwi,
  • spowolnienie czynności serca,
  • ostra niewydolność serca,
  • skurcz oskrzeli powodujący kłopoty z oddychaniem i duszność).

Jeżeli dojdzie do wystąpienia powyższych symptomów, należy niezwłocznie zasięgnąć pomocy medycznej.

Skutki uboczne

Możliwe są powikłania przy stosowaniu preparatu. Lek często wywołuje:

  • bradykardię,
  • zaburzenia snu,
  • koszmary nocne,
  • ziębnięcie i sinienie kończyn,
  • przemijające uczucie zmęczenia,
  • chorobę Raynauda.

Niezbyt często w przypadku roztworu do wstrzykiwań odnotowano zaburzenia czynności układu pokarmowego. 

Rzadko pojawiają się następujące skutki uboczne Propranolol: zmiany nastroju, omamy, psychozy, małopłytkowość, zawroty głowy, parestezje, suchość oczu, zaburzenia widzenia, hipotonia ortostatyczna z omdleniem, nasilenie niewydolności serca, nasilenie bloku serca, zaostrzenie chromania przestankowego (u pacjentów predysponowanych), skurcz oskrzeli (u pacjentów z astmą oskrzelową lub u pacjentów z dolegliwościami astmatycznymi w wywiadzie), łysienie, wysypka, plamica, łuszczycopodobne reakcje skórne, nasilenie objawów łuszczycy.

Bardzo rzadko zdarzają się: nasilenie miastenii, pojedyncze przypadki przypominające miastenię, zwiększenie miana przeciwciał przeciwjądrowych (ANA).

Z nieznaną częstością występują następujące działania niepożądane: uczucie oszołomienia, biegunka, nudności, wymioty, drgawki związane z hipoglikemią lub hipoglikemia, która pojawia się u noworodków, niemowląt i dzieci, pacjentów w podeszłym wieku, pacjentów poddawanych hemodializom, leczonych przeciwcukrzycowo, z przewlekłą chorobą wątroby lub długotrwale głodzonych.

Interakcje z alkoholem

Pacjenci powinni unikać połączenia Propranolol i alkohol. Picie napojów wyskokowych w trakcie terapii prowadzi do umiarkowanych interakcji. Alkohol zmniejszają stężenie substancji czynnej leku we krwi. Ponadto jego długotrwałe spożywanie w ilościach umiarkowanych lub dużych powoduje wzrost ciśnienia krwi i niesie ryzyko zmniejszenia hipotensyjnego działania leków beta-adrenolitycznych o działaniu ogólnym. Stan silnego upojenia alkoholowego może wzmocnić niedociśnienie ortostatyczne wynikające ze stosowaniem beta-blokerów o działaniu miejscowym, jak i ogólnym.

Propranolol w ciąży i okresie karmienia piersią

Lek u kobiet ciężarnych może być zastosowany jedynie w przypadku zdecydowanej konieczności. Substancja czynna obniża przepływ krwi przez łożysko, co niesie ryzyko poronienia, śmierci płodu i przedwczesnego porodu. Istnieje ryzyko wystąpienia u płodu bradykardii, a u noworodka hipoglikemii i bradykardii. Ponadto w okresie pourodzeniowym noworodek jest bardziej narażony na powikłania sercowo-płucne.

Nie powinno się stosować Propranolol podczas karmienia piersią. Substancja czynna przenika do pokarmu kobiecego.

Środki ostrożności

Rzadko dochodzi do nietolerancji leku, która objawia się bradykardią i niedociśnieniem tętniczym. Jeżeli wystąpi, preparat należy odstawić, a w razie konieczności wdrożyć leczenie takie, jak w przypadku przedawkowania.

Uwaga! Przyjmowanie preparatu może powodować brak reakcji pacjenta na zazwyczaj stosowane dawki adrenaliny w leczeniu objawów reakcji nadwrażliwości.

Preparat zawiera laktozę, w związku z czym nie powinien być zażywany przez pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp oraz zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

W składzie tego środka farmakologicznego znajduje się sacharoza. Nie należy go stosować u osób z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami nietolerancji fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy oraz niedoborem sacharazy-izomaltazy.

Przeciwwskazaniem do przyjmowania preparatu jest nieleczony guz chromochłonny nadnerczy. W przypadku takich pacjentów stosuje się Propranolol jednocześnie z α-adrenolitykiem.

Podczas terapii mogą pojawić się działania niepożądane w postaci zawrotów głowy i uczucia zmęczenia. Mogą one wywierać wpływ na zdolność do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn w ruchu.

Zaleca się ostrożne stosowanie preparatu u osób cierpiących na:

  • niewydolność nerek lub wątroby,
  • marskość wątroby.
  • kontrolowaną niewydolność serca z małą rezerwą czynnościową serca,
  • blokiem serca I°- lek wywiera negatywny wpływ na czas przewodzenia,
  • cukrzycę - lek może powodować wydłużenie hipoglikemicznej odpowiedź organizmu na insulinę.

Preparat może:

  • zwalniać czynność serca,
  • nasilić zaburzenia krążenia obwodowego,
  • maskować objawy tyreotoksykozy,
  • maskować lub zmieniać objawy hipoglikemii, zwłaszcza tachykardię,
  • w pojedynczych przypadkach powodować hipoglikemię, także u pacjentów nie chorujących na cukrzycę.

W grupie ryzyka wystąpienia hipoglikemii podczas stosowania Propranolol znajdują się m.in. pacjenci w podeszłym wieku, noworodki, niemowlęta, dzieci, osoby dializowane, osoby z przewlekłymi chorobami wątroby oraz pacjenci po przedawkowaniu.

Pacjenci z nadciśnieniem wrotnym podczas stosowania leku są narażeni na pogorszenie czynności wątroby, a także encefalopatię wątrobową.

Lek zaburza wyniki badań stężenia bilirubiny we krwi wykonywanych przy użyciu metody diazowania oraz wyniki badań katecholoamin prowadzonych metodą fluorescencyjną.

Dystrybutor Propranolol WZF na terenie Polski: Polfa Warszawa S.A.

Dystrybutor Propranolol Accord na terenie Polski: Accord Healthcare Polska Sp. z o.o.

Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie może zastąpić przeczytania ulotki leku ani wizyty u lekarza. Zawsze przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki dołączonej do opakowania bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.