Szczepienie przeciwko durowi brzusznemu

Szczepienie przeciwko durowi brzusznemu jest kluczowym elementem profilaktyki zdrowotnej w przypadku osób planujących pobyt w regionie występowania zagrożenia zakażeniem pałeczką duru brzusznego oraz w określonych przypadkach, w zależności od sytuacji epidemiologicznej.
dur-brzuszny-szczepienie
Szczepienie na dur brzuszny - kwalifikacja. Warto wykonać je minimum 2 tygodnie przed wyjazdem. Zdjęcie: Shuttertstock
dur-brzuszny-szczepienie
Szczepienie na dur brzuszny - kwalifikacja. Warto wykonać je minimum 2 tygodnie przed wyjazdem. Zdjęcie: Shuttertstock
dur-brzuszny-szczepienie
Szczepienie na dur brzuszny - kwalifikacja. Warto wykonać je minimum 2 tygodnie przed wyjazdem. Zdjęcie: Shuttertstock

Czym jest dur brzuszny?

Dur brzuszny to ostra choroba zakaźna wywoływana przez pałeczkę bakterii Salmonella typhi. Występuje na całym świecie, głównie w krajach o niskim poziomie sanitarnym, endemicznie w rejonach płd.-wsch. Azji, Afryce, Ameryce Środkowej.

Do zakażenia dochodzi w wyniku spożycia pokarmów lub picia wody zanieczyszczonych kałem, lub moczem osób zakażonych. Bakterie mogą być przenoszone też w sposób mechaniczny, np. przez muchy. 

Infekcja przebiega z wysoką gorączką (stopniowo narastającą), bólami brzucha, skrajnym osłabieniem i charakterystyczną wysypką; wolne tętno, zaparcie lub biegunka. Nieleczona może prowadzić do groźnych powikłań, takich jak perforacja jelit, krwotok wewnętrzny czy zapalenie wsierdzia. Leczenie polega na podawaniu antybiotyków i odbywa się wyłącznie w warunkach szpitalnych.

Kto powinien zaszczepić się na dur brzuszny?

Szczepienie zalecane jest w szczególności:

  • podróżującym do krajów, w których choroba wywołuje epidemie (np. Indie, Pakistan, Bangladesz, kraje Afryki i Ameryki Łacińskiej), szczególnie w sytuacji planowania pobytu przez okres powyżej miesiąca;
  • osobom narażonym zawodowo – np. pracującym w oczyszczalniach ścieków; w sytuacji klęsk żywiołowych powodujących utrudniony dostęp do czystej wody.

Rodzaje szczepionek na dur brzuszny

Na rynku dostępne są trzy rodzaje szczepionek:

  • szczepionka inaktywowana – zawierające zabite całe pałeczki Salmonella typhi; podawana głęboko podskórnie lub domięśniowo dorosłym do 60. roku życia i dzieciom powyżej 5. roku życia;
  • szczepionka polisacharydowa – podawana w formie jednorazowej iniekcji domięśniowej lub podskórnej, przeznaczona dla dorosłych, młodzieży i dzieci po ukończeniu 2 lat;
  • szczepionka żywa – zawiera żywe, osłabione bakterie i występuje w formie kapsułek do połknięcia; przeznaczona jest dla osób dorosłych i dzieci w wieku 5 lat i powyżej.

Szczepionki różnią się mechanizmem działania, formą podania, długością ochrony oraz możliwymi skutkami ubocznymi.

Schemat szczepienia

Szczepionka polisacharydowa, do iniekcji:

  • podawana w pojedynczej dawce domięśniowej lub podskórnej;
  • ochrona rozpoczyna się około 1–3 tygodnie po podaniu;
  • zaleca się dawkę przypominającą co 3 lata, jeśli istnieje stałe ryzyko ekspozycji​.

Szczepionka doustna:

  • 3 kapsułki przyjmowane co drugi dzień (1, 3, 5 dzień);
  • pełna ochrona 7-10 dni po ostatniej dawce;
  • szczepienie przypominające po 3 latach.

Szczepionka inaktywowana, do iniekcji:

  • podaje się trzy dawki w cyklu: 0, 1, 12 miesięcy;
  • dawka przypominająca co 3–5 lat. 

Kiedy najlepiej się zaszczepić?

Najlepszy czas na szczepienie to co najmniej 2–3 tygodnie przed planowanym wyjazdem do obszaru endemicznego. Szczepienie powinno znaleźć się na liście obowiązkowych przygotowań podróżnych, szczególnie w porze monsunowej i porach deszczowych, kiedy ryzyko zakażenia wzrasta.

W Polsce nie prowadzi się sezonowych kampanii szczepień przeciwko durowi brzusznemu – decyzja należy do pacjenta i jego lekarza, zależnie od planów podróży i historii zdrowotnej​.

Należy pamiętać, że oprócz szczepienia ochronnego ważne jest przestrzeganie zasad higieny żywności i żywienia, zwłaszcza gdy planowane jest spożywanie lokalnych produktów w ulicznej gastronomii.

Gdzie zaszczepić się na dur brzuszny?

W Centrach Medicover:

Warszawa

Centrum Medicover Atrium
Centrum Medicover Elektronowa
Centrum Medicover Grochowska
Centrum Medicover Inflancka
Centrum Medicover Jerozolimskie
Centrum Medicover Klimczaka
Centrum Medicover Łukiska
Centrum Medicover Prosta
Centrum Medicover Puławska
Centrum Medicover Wołoska

Bielsko-Biała

Centrum Medicover Bielsko-Biała

Bydgoszcz

Centrum Medicover Bydgoszcz

Gdańsk

Centrum Medicover Gdańsk Forum
Centrum Medicover Grunwaldzka Gdańsk

Gdynia

Centrum Medicover Gdynia Górskiego

Gliwice

Centrum Medicover Gliwice

Katowice

Centrum Medicover Bednorza
Centrum Medicover Chorzowska
Centrum Medicover Graniczna
Centrum Medicover Żelazna

Kraków

Centrum Medicover Bora-Komorowskiego
Centrum Medicover Czerwone Maki
Centrum Medicover Fabryczna
Centrum Medicover Jasnogórska
Centrum Medicover Podgórska
Centrum Medicover Świętokrzyska

Lublin

Centrum Medicover Lublin

Łódź

Centrum Medicover Piłsudskiego
Centrum Medicover Pomorska

Poznań

Centrum Medicover Plac Andersa - Poznań

Szczecin

Centrum Medicover Szczecin

Wrocław

Centrum Medicover Globis
Centrum Medicover Tarasy Grabiszyńskie

Przed szczepieniem każdego pacjenta obowiązuje wizyta kwalifikacyjna. Na wizytę można umówić się w recepcji Centrum Medicover lub poprzez kontakt telefoniczny pod numerem 500 900 550, jak również drogą online.

Możliwe skutki uboczne i powikłania po szczepionce na dur brzuszny

Szczepienia przeciwko durowi brzusznemu są uznawane za bezpieczne i dobrze tolerowane.

Najczęstsze reakcje:

      • zaczerwienienie, obrzęk lub ból w miejscu wstrzyknięcia,
      • podwyższona temperatura ciała,
      • bóle głowy i mięśni.

Rzadsze działania niepożądane:

      • objawy alergiczne,
      • w przypadku doustnej szczepionki – dolegliwości żołądkowo-jelitowe​​.
Poważne reakcje anafilaktyczne są niezwykle rzadkie, a korzyści wynikające ze szczepienia znacznie przewyższają ryzyko działań niepożądanych. 

Przeciwwskazania do szczepienia

Szczepionka przeciw durowi brzusznemu nie powinna być podawana:

      • osobom z ostrą infekcją lub gorączką (do czasu ustąpienia infekcji),
      • dzieciom poniżej 2. roku życia (dla szczepionki polisacharydowej),
      • osobom uczulonych na którykolwiek składnik szczepionki,
      • kobietom w ciąży i karmiącym (ze względu na ograniczone dane dotyczące stosowania szczepionki w tej grupie),
      • osobom z zaburzeniami odporności – szczególnie w przypadku szczepionki żywej doustnej.

Jaki jest koszt szczepienia przeciwko durowi brzusznemu?

Cena szczepienia przeciwko durowi zależy od konkretnej placówki medycznej. Koszt tej szczepionki w Medicover możesz sprawdzić tutaj:

Dur brzuszny - infografika o szczepieniach

Szczepienie na dur brzuszny - infografika Medicover. Grafiki: Shutterstock

Jakie inne szczepienia ochronne warto wykonać?

Źródła:

 Beata Tarnowska, Ekspert ds. Informacji Medycznej Medicover

Biolog, redaktor merytoryczny wielu publikacji z zakresu biologii i medycyny.

Ukończyła studia magisterskie na Uniwersytecie Warszawskim na Wydziale Biologii. W Medicover zajmuje się m.in. pisaniem oraz konsultacją merytoryczną artykułów ukazujących się w serwisie...

Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania. Należy potwierdzić przy zakupie badania szczegóły do jego przygotowania.
Data dodania 11.06.2025
Data ostatniej aktualizacji 01.04.2026