Medicover
Czym jest tężec?
Tężec to ostra choroba zakaźna, wywoływana przez silną toksynę, wytwarzaną przez laseczki tężca. Ta neurotoksyna atakuje układ nerwowy, powodując wzmożone napięcie i prężenia mięśni. Objawy mogą obejmować m.in.:
- szczękościsk (utrudniający otwieranie ust),
- bolesne skurcze mięśni (zwłaszcza pleców i brzucha, sztywny kark),
- trudności w połykaniu i oddychaniu,
- drgawki i obfite pocenie się, zaburzenia rytmu serca, labilne nadciśnienie lub niedociśnienie,
- gorączkę.
Do zakażenia dochodzi najczęściej wskutek zabrudzenia rany skażoną glebą (np. ziemią nawożoną odchodami zwierząt domowych). Przetrwalniki tej bakterii są oporne na działanie czynników środowiska, środków dezynfekcyjnych i wysokiej temperatury.
Zakażenie może prowadzić do niewydolności oddechowej i śmierci, dlatego profilaktyka szczepienna jest kluczowa.
W zapobieganiu ważne są:
- szczepienie ochronne
- profilaktyka poekspozycyjna – szczepienie i/lub podawanie surowicy przeciwtężcowej w przypadkach podejrzanych o zakażenie.
Kto powinien zaszczepić się na tężec?
Szczepienie jest zalecane:
- wszystkim dzieciom i młodzieży zgodnie z kalendarzem szczepień;
- dorosłym co 10 lat (nawet jeśli przeszli pełny cykl w dzieciństwie), zwłaszcza osobom:
- pracującym w rolnictwie, ogrodnictwie, budownictwie (każde zranienie niesie ryzyko zakażenia, gdy rana ulegnie zanieczyszczeniu brudem, ziemią lub odchodami zwierząt);
- planującym wyjazdy do krajów z ograniczonym dostępem do opieki medycznej (zachorowania na tężec wciąż stanowią jeden z problemów zdrowotnych krajów Afryki, Azji i Ameryki Płd.).
Potrzebujesz szczepienia? Sprawdź listę pojedynczych szczepień ochronnych.
Rodzaje szczepionek przeciw tężcowi
Szczepionki przeciwko tężcowi zawierają toksoid tężcowy (T) i często występują w postaci szczepionek skojarzonych. W Polsce stosowane są:
Szczepionki skojarzone przeciw błonicy(D), tężcowi (T) i krztuścowi (P):
- DTP (inaczej DTwP, D – błonica, T –tężec, P – krztusiec,) – z pełnokomórkowym składnikiem krztuśca (wP).
- DTaP (błonica–tężec–krztusiec) – z bezkomórkowym składnikiem krztuśca (aP).
- Tdap, inaczej dTap (tężec, błonica, krztusiec) – dawka przypominająca u młodzieży i dorosłych, z bezkomórkowym składnikiem krztuśca i obniżoną zawartością antygenów krztuśca i błonicy.
Szczepionki skojarzone DTaP przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (z bezkomórkowym składnikiem krztuśca – aP), ze składnikami Hib, polio, wzwB:
- DTaP+IPV+Hib+wzwB – szczepionka 6w1 przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae typu b, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.
- DTaP-IPV – szczepionka 4w1 przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis.
- DTaP-IPV+Hib – szczepionka 5 w 1 przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae typu b.
Szczepionki dwuwalentne:
- DT lub dT (błonica, tężec – bez krztuśca) – stosowana u dorosłych (dT) i dzieci w wieku 6 lat z przeciwwskazaniami do szczepień szczepionką przeciw krztuścowi.
Szczepionki monowalentne:
- T (Toksoid tężcowy) – stosowana u dzieci z przeciwwskazaniami do szczepień szczepionkami skojarzonymi, dorosłych wcześniej nieszczepionych, w określonych przypadkach u osób zranionych, gdy ostatnia dawka szczepionki przeciw tężcowi została podana nie wcześniej niż po 5 latach od ostatniego szczepienia.
Schemat szczepienia
Schemat szczepień przeciwko tężcowi | ||
Grupa wiekowa | Rodzaj szczepienia | Wiek / Ilość dawek |
Dzieci
| Szczepienie podstawowe (DTP) | 4 dawki: I dawka — w 2. miesiącu życia II dawka — w 3.–4. miesiącu życia III dawka — w 5. miesiącu życia IV dawka — w 16.–18. miesiącu życia |
Dawka przypominająca (DTaP) | W 6. roku życia | |
Dawka przypominająca (dT lub jako zalecane dTap) | W 14. roku życia | |
Dorośli | Dawka przypominająca -szczepionki Td (dT) lub Tdap (dTap), T. | Co 10 lat |
Sytuacje nagłe (rana, wypadek, ukłucie) | Dawka szczepionki i immunoglobulina przeciwtężcowa | Osoby bez pełnego cyklu szczepień powinny otrzymać dawkę szczepionki oraz immunoglobulinę przeciwtężcową, jeśli ryzyko zakażenia jest wysokie. |
Gdzie zaszczepić się na tężec?
Przed szczepieniem każdego pacjenta obowiązuje wizyta kwalifikacyjna. Na wizytę można umówić się w recepcji Centrum Medicover lub poprzez kontakt telefoniczny pod numerem 500 900 550.
Warszawa
Centrum Medicover Atrium
Centrum Medicover Elektronowa
Centrum Medicover Grochowska
Centrum Medicover Inflancka
Centrum Medicover Jerozolimskie
Centrum Medicover Klimczaka
Centrum Medicover Łukiska
Centrum Medicover Prosta
Centrum Medicover Puławska
Centrum Medicover Wołoska
Centrum Medycyny Pracy
Bielsko-Biała
Centrum Medicover Bielsko-Biała
Bydgoszcz
Gdańsk
Centrum Medicover Gdańsk Forum
Centrum Medicover Grunwaldzka Gdańsk
Gdynia
Centrum Medicover Gdynia Górskiego
Katowice
Centrum Medicover Graniczna
Centrum Medicover Żelazna
Kraków
Centrum Medicover Bora-Komorowskiego
Centrum Medicover Czerwone Maki
Centrum Medicover Fabryczna
Centrum Medicover Jasnogórska
Centrum Medicover Podgórska
Centrum Medicover Świętokrzyska
Lublin
Łódź
Centrum Medicover Piłsudskiego
Centrum Medicover Pomorska
Centrum Medicover Rydza-Śmigłego
Olsztyn
Centrum Medicover Olsztyn Piłsudskiego
Poznań
Centrum Medicover Plac Andersa - Poznań
Centrum Medicover Malta
Szczecin
Wrocław
Centrum Medicover Globis
Centrum Medicover - Strzegomska Wrocław
Centrum Medicover Tarasy Grabiszyńskie
Możliwe skutki uboczne i powikłania po szczepionce
Szczepionki przeciw tężcowi są bardzo bezpieczne. Należą do grupy szczepionek inaktywowanych (zabitych). Substancją czynną w szczepionce przeciw tężcowi jest przetworzona, czyli pozbawiana właściwości toksycznych, toksyna tężcowa – tzw. toksoid tężcowy. Po podaniu szczepionki monowalentnej przeciw tężcowi nie występują niepożądane odczyny poszczepienne. Natomiast mogą się one pojawić po podaniu szczepionki skojarzonej, zwłaszcza ze względu na komponent krztuścowy.
Potencjalne działania niepożądane obejmują:
- łagodny ból, obrzęk, zaczerwienienie w miejscu podania;
- krótkotrwała podwyższona temperatura ciała, uczucie rozbicia;
- w rzadkich przypadkach: reakcje alergiczne (np. pokrzywka, duszność), zapalenie splotu ramiennego.
Zdecydowana większość działań ubocznych ustępuje samoistnie w ciągu 1–3 dni.
Przeciwwskazania do szczepienia
Nie należy podawać szczepionki, gdy:
- wystąpiła ciężka reakcja alergiczna (anafilaksja) po podaniu anatoksyny tężcowej w profilaktyce ponarażeniowej lub poprzedniej dawki szczepionki;
- pacjent ma gorączkę lub ostrą infekcję (szczepienie należy odroczyć);
- występuje wrodzony brak przeciwciał u dzieci (szczepienie jest nieskuteczne).
Jaki jest koszt szczepienia przeciwko tężcowi?
Cena szczepienia przeciwko tężcowi zależy od liczby wymaganych dawek, schematu szczepienia oraz konkretnej placówki medycznej. Koszt tej szczepionki w Medicover możesz sprawdzić tutaj:
Jakie inne szczepienia ochronne warto wykonać?
Źródła:
- https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/tetanus/symptoms-causes/syc-20351625
- https://www.nhs.uk/conditions/tetanus/
- https://www.cdc.gov/tetanus/vaccines/index.html
- https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/tetanus-immunization
Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania. Należy potwierdzić przy zakupie badania szczegóły do jego przygotowania. |
