Witamina C jako silny antyoksydant. Klucz do długowieczności

Rola, jaką witamina C odgrywa w organizmie człowieka, jest ogromna i dotyczy nie tylko zapobiegania i leczenia infekcji. Substancja ta to jeden z najsilniejszych antyoksydantów. Nie pozwólmy, aby zabrakło jej źródeł w naszej diecie.
Witamina C jakie ma właściwości zdrowotne?

Witamina C, znana również jako kwas askorbinowy, jest jedną z najpopularniejszych witamin, wykorzystywanych w medycynie od kilkudziesięciu lat. Niemal każdemu kojarzy się z okresem jesienno-zimowym, przeziębieniem i grypą.

Niewielu z nas zdaje sobie jednak sprawę, jak dobroczynnie wpływa na cały organizm, spowalniając procesy starzenia i ograniczając rozwój chorób cywilizacyjnych.

Witamina C nie tylko na odporność i przeziębienie

Witamina C zwiększa aktywność komórek układu odpornościowego, dzięki czemu zapobiega i skraca czas występowania infekcji, zarówno bakteryjnych, jak i wirusowych. Ale na tym nie kończy się jej zadanie w ludzkim organizmie.

Bierze ona również udział w syntezie kolagenu – białka obecnego w skórze, mięśniach, kościach, stawach i naczyniach krwionośnych. Dzięki temu ułatwia gojenie się ran i złamań, hamuje krwawienia dziąseł oraz powstawanie siniaków.

Kwas askorbinowy to także silny antyoksydant. Związek ten niszczy wolne rodniki, które uszkadzają komórki organizmu, chroniąc go przed rozwojem nowotworów. Witamina C wywiera też korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Rozszerza naczynia krwionośne, przyczyniając się do spadku ciśnienia tętniczego, oraz reguluje poziom cholesterolu, co zmniejsza ryzyko miażdżycy i choroby wieńcowej.

Ponadto sprzyja łagodzeniu reakcji alergicznych, takich jak katar sienny, zwiększa wchłanianie żelaza, wykazuje pozytywne działanie w profilaktyce i leczeniu zaćmy oraz podnosi wydolność fizyczną organizmu i odporność na stres.

Nie sposób pominąć ogromnego wpływu kwasu askorbinowego na skórę. Za sprawą udziału w powstawaniu kolagenu oraz właściwości antyoksydacyjnych chroni ją przed starzeniem, dlatego jest ważnym składnikiem wielu kosmetyków.

Witamina C gdzie jest?

Organizm ludzki nie potrafi wytwarzać kwasu askorbinowego samodzielnie, dlatego niezbędne jest dostarczanie go w codziennej diecie. Najlepszym źródłem witaminy C są owoce (czarna porzeczka, truskawka, cytrusy) i warzywa (natka pietruszki, kapusta, papryka, brukselka).

Witamina C znajduje się w natce pietruszki.

W sezonie jesienno-zimowym, kiedy dostęp do świeżych produktów roślinnych jest utrudniony, a zapotrzebowanie ze względu na okres zachorowań zwiększone, warto sięgnąć po soki z owoców i warzyw (malin, kiszonej kapusty).

Należy jednak zwracać uwagę na ich pochodzenie oraz sposób pozyskiwania. Najwyższą jakością charakteryzują się te, które nie są otrzymywane z koncentratów, a zawierają owoce i warzywa pochodzące z upraw ekologicznych.

Jakie preparaty z witaminą C stosować?

Na rynku farmaceutycznym obecnych jest wiele preparatów witaminy C. Wybierając jeden z nich, warto zwrócić uwagę na produkty pochodzenia roślinnego, w których występuje ona w połączeniu z bioflawonoidami. Związki te zwiększają wchłanianie kwasu askorbinowego, a tym samym jego skuteczność.

Naturalnym źródłem bioflawonoidów są między innymi owoce dzikiej róży, biała skórka owoców cytrusowych, papryka i czarna porzeczka. Stosując preparaty zawierające witaminę C, pamiętajmy o możliwości reakcji tej witaminy z innymi lekami.

Kwas acetylosalicylowy zmniejsza wchłanianie kwasu askorbinowego. Zażywanie witaminy C z przeciwbakteryjnymi sulfonamidami grozi wytrącaniem się kryształów tych związków w nerkach.

Istnieją doniesienia, że doustne środki antykoncepcyjne również mogą zmniejszać poziom kwasu askorbinowego, a ten z kolei może zwiększać stężenie hormonów w organizmie, nasilając tym samym ich działania niepożądane. Dotyczy to prawdopodobnie wysokich dawek witaminy C, dlatego kobiety stosujące terapię hormonalną nie powinny przyjmować jej w dawkach wyższych niż 1000 mg dziennie.

Witamina C a zapotrzebowanie na nią

Dzienne zapotrzebowanie na witaminę C u dorosłego człowieka wynosi 90 mg. Niekiedy jednak zapotrzebowanie to wzrasta, na przykład u osób podatnych za zachorowania, intensywnie uprawiających sport, cukrzyków i kobiet w ciąży.

Na niedobór witaminy C szczególnie narażeni są palacze. Nałogowe palenie papierosów zmniejsza znacznie stężenie tego związku w organizmie. Zbyt niska podaż kwasu askorbinowego w diecie może być przyczyną jego niedoboru, który objawia się spadkiem odporności, utratą apetytu i osłabieniem.

Optymalna dawka dobowa witaminy C w okresie infekcji wynosi 500–1000 mg. Nadmiar tej substancji jest wydalany z organizmu przez nerki, ale osoby z kamicą nerkową nie powinny przekraczać dawki 1000 mg dziennie.

Chroń witaminę C

Należy pamiętać, że witamina C jest jedną z najbardziej wrażliwych substancji chemicznych. Traci swoją aktywność pod wpływem tlenu, wysokiej temperatury oraz enzymów uaktywniających się chociażby po przekrojeniu owocu czy warzywa.

Dlatego istotne jest, aby przyjmować ją w postaci świeżych produktów roślinnych, w jak najmniejszym stopniu przetworzonych. Warto wiedzieć, że zawartość kwasu askorbinowego w owocach i warzywach zmienia się w zależności od pory roku, sposobu ich przechowywania czy przygotowywania potraw. Mrożenie, obieranie bezpośrednio przed spożyciem oraz wrzucanie do wrzącej wody tuż przed gotowaniem ogranicza jego ubytek.

Witamina C jak ją najlepiej przyjmować?

Witamina C prawo- czy lewoskrętna

Kwas askorbinowy może występować jako forma D- (potocznie nazywana prawoskrętną, ponieważ posiada grupę hydroksylową po prawej stronie) lub L- (potocznie nazywana lewoskrętną, ponieważ posiada grupę hydroksylową po lewej stronie). Biorąc pod uwagę rzeczywistą skręcalność światła spolaryzowanego naturalnej witaminy C, a więc zupełnie inne kryterium, jest ona formą prawoskrętną.

W ostatnim czasie pojawiło się wiele doniesień potwierdzających skuteczność preparatów zawierających wyłącznie lewoskrętną witaminę C. Ma to związek z tym, że forma D- nie jest wykorzystywana przez organizm, w przeciwieństwie do formy L-.

Dostępne w aptekach produkty lecznicze zawierające kwas L-askorbinowy, niezależnie od producenta, posiadają związek o takiej samej budowie chemicznej jak ten, który znajduje się w formie naturalnej w owocach i warzywach. Naturalny kwas L-askorbinowy różni się od wersji syntetycznej tym, że jest pozyskiwany z roślin i występuje w towarzystwie bioflawonoidów zwiększających jego skuteczność.

Dowiedz się więcej

Rola witaminy C w uszkodzeniach oksydacyjnych DNA

http://www.phmd.pl/api/files/view/1762.pdf

Zmiany zawartości witaminy C mrożonych warzyw i owoców w czasie przechowywania

https://www.infona.pl/resource/bwmeta1.element.baztech-article-BPG7-0001-0130

Stabilność witaminy C w sokach owocowych i nektarze z czarnej porzeczki podczas przechowywania

http://www.acta-agrophysica.org/Vitamin-C-stability-in-fruit-juices-and-black-currant-nectar-during-storage,107239,0,2.html

Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania.
autor mgr farmacji Marta Cicha
Data dodania 05.01.2018
Data ostatniej aktualizacji 18.03.2020