Koronawirus (COVID-19) a maseczki ochronne – czym się różnią?

Na początku kwietnia Centrum ds. Prewencji i Kontroli Chorób (CDC), a niedługo potem Polski Minister Zdrowia zalecił zakrywanie ust i nosa przez wszystkich – nie tylko podejrzanych o zakażenie. Nie każdy musi zakrywać twarz maseczką, tym bardziej medyczną. Maseczki medyczne są przeznaczone przede wszystkim dla pracowników medycznych!
Koronawirus COVID-19) jakie są rodzaje maseczek ochronnych?

Maseczki ochronne rodzaje

Maski ochronne dzieli się ze względu na stopień właściwości filtrujących i kształt.

W celach ochrony dróg oddechowych są stosowane: maseczka chirurgiczna, N95 oraz FFP1, FFP2 i FFP3. 

Półmaski FFP1, FFP2 i FFP3 to europejskie odpowiedniki amerykańskich masek N95. 

Maseczki ochronne i ich rodzaje

Maseczka chirurgiczna

Maseczka N95¹

Półmaski FFP1, FFP2 lub FFP3

Dla osób z podejrzeniem zakażenia SARS-CoV-2 lub rozpoznanym COVID-19 oraz dla personelu medycznego z wyjątkiem sytuacji kontaktu z pacjentem zakażonym lub z podejrzeniem zakażenia SARS-CoV-2.

Personel medyczny mający mający kontakt z pacjentami zakażonymi lub z podejrzeniem zakażenia SARS-CoV-2, zwłaszcza wykonujący procedury związane z powstawaniem aerozoli, powinien stosować półmaski klasy FFP2 i FFP3. . W przypadku ich braku stosuje się inne maski, które zapewniają najwyższy możliwy stopień zabezpieczenia.

Na rynku amerykańskim, personel medyczny powinien stosować maseczkę N95 (CDC).

  • Tworzy barierę fizyczną między ustami i nosem osoby noszącej maseczkę a cząstkami zakaźnymi ze środowiska.
  • Ogranicza wydostawanie się cząstek zakaźnych na zewnątrz, tym samym skażenie środowiska oraz zakażenie innych osób.
  • Cząstki szkodliwych aerozoli zostają na wewnętrznej powierzchni maseczki.
  • Ogranicza przedostawanie się cząstek zakaźnych do wewnątrz, tym samym zakażenia osoby noszącej maseczkę.
  • Stanowią bardzo skuteczną ochronę przed drobnoustrojami wchłanianymi drogą inhalacyjną (przed osadzeniem się na błonach śluzowych materiału zakaźnego).
  • Chroni osoby trzecie przed transmisją zakażeń od osoby noszącej maseczkę.
  • Chroni przed cząstkami przenoszonymi drogą kropelkową (tylko dużymi cząstkami).
  • Chronią noszącego przed wniknięciem do jamy ustnej i nosa małych i dużych cząstek (tylko nierozpuszczalnych w tłuszczu).
  • Luźno przylega do twarzy. Może być nieszczelna przy krawędziach maseczki.
  • Nie chroni w pełni osoby noszącej maseczkę przed drobnoustrojami, zmniejsza tylko przedostawanie się cząstek zakaźnych, zarówno na zewnątrz, jak i do wewnątrz.
  • Ściśle przylegają do twarzy. Przy odpowiednim dopasowaniu minimalne nieszczelności mogą pojawić się jedynie przy krawędziach maseczki, podczas oddychania.
  • Nie chroni w pełni osoby noszącej maseczkę przed drobnoustrojami, zmniejsza tylko przedostawanie się cząstek zakaźnych, zarówno na zewnątrz, jak i do wewnątrz.
  • Maseczka N95 nie przepuszcza co najmniej 95 proc. cząstek szkodliwych aerozoli (w tym małych i dużych).
  • Maseczki FFP1, FFP2 i FFP3, w zależności od rodzaju, nie przepuszczają odpowiednio: 80, 94 lub 99 proc. cząstek szkodliwych aerozoli (o rozmiarze od 300 nm).
  • Jednorazowego użytku – po użyciu maseczkę należy wyrzucić.
  • Powinna być wyrzucona: po kontakcie z pacjentem, po uszkodzeniu lub deformacji maseczki, gdy maseczka nie stanowi już skutecznej ochrony, gdy stanie się ona wilgotna, brudna lub zanieczyszczoną krwią, wydzielinami z dróg oddechowych bądź innymi pochodzącymi od pacjenta.

¹ Nie są przeznaczone dla dzieci i osób z zarostem na twarzy, ponieważ mogą nie zapewniać im pełnej ochrony. Maseczka powinna być noszona wyłączne przez jedną osobę.

Opracowanie własne na podstawie:  https://www.cdc.gov/niosh/npptl/pdfs/UnderstandDifferenceInfographic-508.pdf;

https://www.mp.pl/covid19/covid19-kompendium/232513,co-decyduje-o-doborze-rodzaju-maski-medycznej-i-czy-maski-medyczne-mozna-dezynfekowac (dostęp: 09.04.2020 r.).

Półmaski filtrujące FFP1, FFP2 i FFP3

Różnią się one między sobą efektywnością filtracji cząstek szkodliwych wnikających do dróg oddechowych w postaci aerozolu. 

  • Cyfry oznaczają pierwszą, drugą i trzecią klasę ochronną, która świadczy o skuteczności filtrów masek ochronnych.
  • Najwyższą skuteczność w zatrzymywaniu cząstek szkodliwych aerozoli ma półmaska FFP3.
  • Półmaski pochłaniają cząsteczki z powietrza albo filtrują powietrze od gazów, bakterii, wirusów, pyłów. Są wykonane z materiału filtrującego, zakrywają nos i usta, czasami są wyposażone w zawór wydechowy. Takie maski oddechowe zapewniają ochronę tylko przez ograniczony czas.

Podział półmasek filtrujących FFP1, FFP2 i FFP3

Typ maski
Skuteczność w zatrzymywaniu cząstek o wymiarach od 300 nm
Poziom penetracji przez cząstki szkodliwe przenoszone drogą kropelkową
FFP1 80 proc. 20 proc.
FFP2 94 proc. 6 proc.
FFP3 99 proc. 1 proc.

² Opracowanie własne na podstawie: Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy 1950-2020. Komunikat nr 1 w sprawie badania i oceny zgodności środków ochrony dróg oddechowych, odzieży ochronnej oraz środków ochrony oczu i twarzy w kontekście działań prewencyjnych związanych z pandemią COVID-19 (19 marca 2020 r.).

Maseczka ochronna czy wszyscy powinni ją nosić?

Według CDC, a także Ministerstwa Zdrowia, każda osoba opuszczająca swoje miejsce pobytu powinna zakładać proste okrycie twarzy, by spowolnić rozprzestrzenianie się wirusa w społeczeństwie.

Niedawno opublikowane badania wskazują, że znacząca liczba osób może nie wykazywać objawów choroby, a zakażać inne osoby. Zarówno CDC, jak i niedługo potem Ministerstwo Zdrowia zaleciło okrywanie nosa i ust, po wyjściu z domu.

Sama maseczka nie zapewnia całkowitej ochrony przed zakażeniem. Noszenie jej nie zwalnia ze stosowania innych środków zapobiegawczych, takich jak mycie rąk czy zachowanie 2-metrowej odległości od drugiej osoby.

Okrycie twarzy rekomendowane przez CDC, a także Ministerstwo Zdrowia, nie jest profesjonalną maseczką ochronną, ale okryciem twarzy, które może być wykonane z szalika, bandanki czy koszulki. Maski chirurgiczne czy N95 lub półmaski filtracyjne są przeznaczone wyłącznie na użytek personelu medycznego, który jest szczególnie narażony na ryzyko zakażenia SARS-CoV-2.

Nadmierne i niekoniecznie potrzebne noszenie masek przez ogół społeczeństwa może generować problemy z zaopatrzeniem i doprowadzić do braku podstawowego środka ochrony dla personelu medycznego.

Co więcej, może wiązać się z fałszywym uczuciem bezpieczeństwa – maseczka nie chroni w pełni przed wirusem SARS-CoV-2, ale właściwie używana oraz w połączeniu z higieną rąk i zachowywaniem dystansu fizycznego, obniża ryzyko zakażenia.

Dowiedz się, jak zrobić samodzielnie okrycie twarzy: https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prevent-getting-sick/cloth-face-cover.html

Przeczytaj także

O tym, czy warto i w jakich sytuacjach należy nosić maseczkę ochronną znajdziesz w  artykuleKoronawirus (COVID-19) - maseczki ochronne nosić czy nie nosić?

Maski medyczne czy tylko dla pracowników medycznych?

Obecnie maseczki medyczne są przeznaczone dla pracowników medycznych oraz osób z podejrzeniem lub objawami COVID-19, a także ich opiekunów w określonej sytuacji.

  • Osoby z podejrzeniem zakażenia SARS-CoV-2 powinny stosować maski chirurgiczne – tak często jak to możliwe i wymieniać je po każdym zawilgoceniu.
  • Opiekunowie osób z łagodnymi objawami COVID-19 powinny nosić maski chirurgiczne, gdy znajdują się w tym samym pomieszczeniu co chory.
  • Osoba z podejrzeniem zakażenia lub z objawami grypopodobnymi powinna nosić maseczkę również podczas oczekiwania na triaż, podczas transportu w obrębie placówki oraz podczas przebywania w miejscach przeznaczonych dla pacjentów z COVID-19. Nie musi ona nosić maseczki, gdy przebywa sama w jednoosobowym pokoju podczas izolacji, ale powinna przestrzegać innych środków zapobiegawczych.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) w żadnym z wymienionych wyżej przypadków nie rekomenduje noszenia masek z tkaniny.

Kluczowe jest prawidłowe zakładanie maseczek. 

Sprawdź, jak je zakładać. Pobierz i wydrukuj i instrukcję z naszego artykułu:

Koronawirus (COVID-19) - maseczki ochronne nosić czy nie nosić?

Maseczki ochronne obowiązek noszenia

Maseczki ochronne obowiązek noszenia.

* Od 16.04. (czwartek) rząd wprowadził obowiązek zakrywania ust i nosa maseczką lub tkaniną (np. szalikiem, chustką) przez wszystkie osoby znajdujące się poza domem.

Maseczki ochronne kogo nie dotyczy obowiązek noszenia

Kogo nie dotyczy obowiązek zakrywania ust i nosa?

Maseczka ochronna instrukcja zakładania

Koronawirus SARS-CoV-2 a technika zakładania maseczek ochronnych.

Zobacz WIDEO jak prawidłowo zakładać i zdejmować maseczkę ochronną

 

Koronawirus (COVID-19) przeczytaj

Koronawirus SARS-CoV-2 - nowe zasady bezpieczeństwa w związku z pandemią 

Koronawirus (SARS-CoV-2) a rękawiczki - instrukcja

Koronawirus (COVID-19) – czy w dobie pandemii żywność jest bezpieczna?

Referencje:

  1. https://www.fda.gov/medical-devices/personal-protective-equipment-infection-control/n95-respirators-and-surgical-masks-face-masks (dostęp: 09.04.2020 r.)
  2. World Health Organization (2020). Advice on the use of masks in the community, during home care, and in health care settings in the context of COVID-19: interim guidance, 19 March 2020, https://apps.who.int/iris/handle/10665/331493.
  3. https://www.gov.pl/web/koronawirus/zasady-na-dluzej (dostęp: 09.04.2020 r.)
  4. https://www.cdc.gov/niosh/npptl/pdfs/UnderstandDifferenceInfographic-508.pdf (dostęp: 09.04.2020 r.)
  5. https://www.mp.pl/covid19/covid19-kompendium/232513,co-decyduje-o-doborze-rodzaju-maski-medycznej-i-czy-maski-medyczne-mozna-dezynfekowac (dostęp: 09.04.2020 r.)
  6. Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy 1950-2020. Komunikat nr 1 w sprawie badania i oceny zgodności środków ochrony dróg oddechowych, odzieży ochronnej oraz środków ochrony oczu i twarzy w kontekście działań prewencyjnych związanych z pandemią COVID-19 (19 marca 2020 r.).

SARS-CoV-2 jest nowym koronawirusem, którego dopiero poznajemy, dlatego codziennie pojawiają się nowe doniesienia naukowców, klinicystów i instytucji państwowych. Dokładamy wszelkich starań, by monitorować te informacje i aktualizować możliwie sprawnie zamieszczane treści.

 

Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania.
autor Agata Stróżyk, Specjalista ds. Informacji Medycznej, Dietetyk, Beata Tarnowska, Specjalista ds. Informacji Medycznej Medicover
Data dodania 10.04.2020
Data ostatniej aktualizacji 16.04.2020