Badanie w kierunku Clostridium difficile ma na celu wykrycie obecności bakterii oraz produkowanych przez nią toksyn A i B odpowiedzialnych za zapalenie jelita grubego. To bakteria powszechna w środowisku i jest obecna we florze bakteryjnej zwierząt. Zakażenie może prowadzić do uszkodzenia jelita i ciężkich powikłań szczególnie po antybiotykoterapii. Test wykonuje się na zlecenie lekarza u osób z wodnistą biegunką oraz innymi objawami sugerującymi stan zapalny jelita.

Spis treści 

  1. Na czym polega posiew kału w kierunku Clostridium difficile?
  2. Co wykrywa badanie Clostridium difficile?
  3. Kiedy wykonać badanie w kierunku Clostridium difficile?
  4. Jak pobrać próbkę do badania Clostridium difficile?
  5. Jaka jest cena badania Clostridium difficile?
  6. Jak interpretowany jest wynik badania w kierunku Clostridium difficile?

Na czym polega posiew kału w kierunku Clostridium difficile?

Badanie w kierunku Clostridium difficile (C. diff) polega na analizie próbki kału dostarczonej przez pacjenta do laboratorium w specjalnym, sterylnym pojemniku. Decyzję o wykonaniu badania podejmuje lekarz, gdy istnieje podejrzenie zakażenia.

Do pobrania materiału potrzebny jest pojemnik z łopatką. Wystarczy niewielka ilość kału – wielkości orzecha laskowego. W przypadku stolca płynnego należy dostarczyć około 2–3 ml próbki. Materiał powinien zostać przekazany do laboratorium jak najszybciej – w temperaturze pokojowej może być przechowywany maksymalnie do 2 godzin. Jeśli dostarczenie w tym czasie nie jest możliwe, próbkę należy przechowywać w lodówce.

Clostridium difficile to beztlenowa bakteria Gram-dodatnia, która może wywoływać stan zapalny i uszkodzenie jelita grubego. Niektóre jej szczepy produkują groźne toksyny A i B, które uszkadzają błonę śluzową jelita i komórki jego ściany.

Nieleczone zakażenie może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak martwica komórek jelita, a nawet niedrożność jelita grubego, stanowiąca zagrożenie życia.

Co wykrywa badanie na Clostridium difficile?

Badanie wykrywa obecność bakterii Clostridium difficile oraz produkowanych przez nią toksyn A i B, które odpowiadają za:

  • zapalenie jelita grubego,
  • zapalenie okrężnicy.

U niektórych zakażonych (u co 3. osoby) wywołuje zapalenie jelita grubego. Według danych amerykańskiej agencji CDC, u co szóstego zarażonego pacjenta infekcja będzie miała charakter nawracający (przewlekłe zaburzenia żołądkowo-jelitowe), a 9 proc. chorych powyżej 65. roku życia umiera w ciągu miesiąca. (źródło: cdc.gov)

Kiedy wykonać badanie w kierunku Clostridium difficile?

Badanie wykonuje się na zlecenie lekarza, w przypadku wystąpienia objawów sugerujących zakażenie, m.in. wodnistą biegunkę (z reguły bez domieszki krwi). Jeśli dojdzie do zapalenia jelita, do tego głównego objawu często dołączają kolejne:

  • bóle brzucha,
  • nudności, wymioty,
  • osłabienie apetytu,
  • wzdęcia,
  • gorączka,

W skrajnych przypadkach (przy ciężkim zapaleniu):

  • zmniejszenie liczby wypróżnień przy utrzymujących się bólach i wzdęciach (objaw niedrożności jelita),
  • odwodnienie,
  • obrzęk obwodowy.

Zakażenie bakterią jest często następstwem zaburzeń w naturalnej florze bakteryjnej wywołanych antybiotykoterapią. Ryzyko utrzymuje się do około 4 tygodni po skończeniu przyjmowania antybiotyku.

Inne czynniki ryzyka to

  • choroba zapalna jelit,
  • operacje żołądkowo-jelitowe,
  • przeszczepy,
  • stany po leczeniu nowotworowym,
  • przewlekłe choroby nerek,
  • stosowanie leków immunosupresyjnych (obniżających odpowiedź odpornościową organizmu).

Clostridioides difficile objawy choroby - kto powinien wykonać badanie?

Jak pobrać próbkę?

  1. Do wykonania badania potrzebny jest sterylny pojemnik z łopatką do pobrania próbki kału.
  2. Do analizy nie jest wymagana duża ilość materiału – wystarczy próbka wielkości orzecha laskowego. W przypadku stolca płynnego należy dostarczyć około 2–3 ml.
  3. Próbkę najlepiej pobrać i jak najszybciej przekazać do laboratorium. W temperaturze pokojowej może ona pozostawać maksymalnie do 2 godzin od pobrania. Jeśli nie ma możliwości dostarczenia materiału w tym czasie, próbkę należy przechowywać w lodówce.

Jaka jest cena badania Clostridium difficile?

Orientacyjna cena badania Clostridium difficile – posiew kału na toksyny A i B wynosi od około 150 do nawet 200 zł, w zależności od miasta i laboratorium, w którym badanie jest wykonywane.

Przed wykonaniem badania warto zapoznać się z aktualnym cennikiem wybranej placówki, ponieważ ceny mogą się różnić i ulegać zmianom.

Jak interpretowany jest wynik badania w kierunku Clostridium difficile?

Prawidłowo pobrana i właściwie przechowywana próbka kału pozwala uzyskać rzetelny wynik. Po analizie laboratorium przekazuje pacjentowi wynik ujemny lub dodatni.

Wynik ujemny

Wynik ujemny oznacza, że w badanej próbce nie wyhodowano bakterii Clostridium difficile. Należy jednak pamiętać, że jeśli objawy – w tym biegunka po antybiotykoterapii – nadal się utrzymują, zakażenia nie można całkowicie wykluczyć. W takiej sytuacji lekarz może zalecić powtórzenie badania lub rozszerzenie diagnostyki.

Wynik dodatni

Wynik dodatni oznacza, że w próbce wykazano obecność Clostridium difficile. Dla zaplanowania skutecznego leczenia ważne jest również określenie, czy wykryte szczepy są toksynotwórcze, czyli wytwarzają toksyny A i B.

Powiązane badania:

Powiązane konsultacje lekarskie:

Powiązane artykuły: