Szczepionka przeciw RSV dla dorosłych i kobiet w ciąży

Czym jest wirus RSV?

Syncytialny wirus układu oddechowego (ang. Respiratory Syncytial Virus, RSV), to powszechnie występujący wirus, który zwykle powoduje łagodne objawy podobne do przeziębienia. Większość zakażonych wraca do zdrowia w ciągu tygodnia lub dwóch, ale u niektórych infekcja może mieć ciężki przebieg i prowadzić do powikłań. Najbardziej narażone są niemowlęta i osoby starsze, u których leczenie często wymaga hospitalizacji. Zakażenie RSV może prowadzić do m.in.:

• zapalenia oskrzelików (zwłaszcza u niemowląt),
• zapalenia płuc,
• pogorszenia objawów chorób, takich jak POChP czy astma.

Wirus przenosi się drogą kropelkową i jest szczególnie aktywny w okresie jesienno-zimowym. Obecnie szczepienia ochronne stanowią najskuteczniejszą formę prewencji w grupach ryzyka.

Kto powinien zaszczepić się na RSV?

Szczepionka na RSV jest zalecana:

• kobietom w ciąży (każda ciąża, najlepiej między 32.–36. tygodniem ciąży) w celu biernej ochrony przed chorobami dolnych dróg oddechowych wywoływanymi przez syncytialny wirus oddechowy u dzieci od urodzenia do 6. miesiąca życia zgodnie z zaleceniem lekarza;
• osobom dorosłym, szczególnie w 60. roku życia i starszym;
• osobom w wieku 50-59 lat ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na chorobę wywoływaną przez RSV;
• osobom z chorobami przewlekłymi układu oddechowego (POChP, astma);
• pacjentom z obniżoną odpornością, np. po przeszczepach czy w trakcie leczenia nowotworów​​.

W przypadku innych dorosłych szczepienie może być rozważane indywidualnie – po konsultacji z lekarzem.

Potrzebujesz szczepienia? Sprawdź listę pojedynczych szczepień ochronnych.

KUP SZCZEPIENIE >

Rodzaje szczepionek na RSV

Na rynku dostępne są dwie szczepionki na RSV:

Szczepionka do czynnego uodparniania w celu zapobiegania chorobie dolnych dróg oddechowych wywoływanej przez syncytialny wirus oddechowy (RSV) u:

• osób dorosłych w wieku 60 lat i starszych,
• osób dorosłych w wieku od 50 do 59 lat ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na chorobę wywoływaną przez RSV.

Szczepionka przeciwko chorobom dolnych dróg oddechowych wywołanych syncytialnym wirusem oddechowy RSV:

• dla kobiet w ciężarnych (według ChPL w 24.–36. tygodniu ciąży, zgodnie z zaleceniami towarzystw naukowych optymalnie w 32.–36. tygodniu ciąży) w celu biernej ochrony niemowląt do 6. miesiąca życia;
• do czynnego uodparniania osób w wieku 18 lat i starszych. 

Obie szczepionki należą do grupy szczepionek inaktywowanych, białkowych (rekombinowanych).

Schemat szczepienia

Szczepienie RSV obejmuje jedną dawkę podawaną domięśniowo – najczęściej w ramię. W zależności od grupy docelowej:

• Osoby dorosłe – jedna dawka, zapewniająca ochronę na kilka lat​.
• Kobiety w ciąży – jedna dawka w 24.–36. tygodniu ciąży, optymalnie w 32.–36. tygodniu ciąży, co chroni dziecko do 6. miesiąca życia​.

Nie ma potrzeby szczepienia co roku. Szczepionkę można podawać jednocześnie z innymi preparatami (np. na grypę, COVID-19, krztusiec).

Kiedy warto się zaszczepić?

Choć RSV występuje przez cały rok, szczyt zachorowań przypada jesienią i zimą – najwięcej przypadków notuje się od października do marca. Najlepiej zaszczepić się jesienią (wrzesień–listopad), by chronić się przed sezonem zachorowań.

Szczepienie na RSV dla kobiet w ciąży

Szczepienie przeciwko RSV kobiet w ciąży (w ostatnim trymestrze) jest szczególnie istotne, ponieważ zapewnia transport przeciwciał przez łożysko do organizmu dziecka i może chronić noworodki i niemowlęta do 6. miesiąca życia przed infekcją, która w pierwszych miesiącach życia może być dla nich niebezpieczna. 

Zaszczepienie zmniejsza ryzyko hospitalizacji noworodków nawet o 80 proc.

Możliwe skutki uboczne i powikłania po szczepionce

Szczepionki przeciw RSV są uznawane za bezpieczne i dobrze tolerowane. Najczęściej występujące działania niepożądane to:

• obrzęk, zaczerwienienie lub ból w miejscu wkłucia;
• bóle głowy, mięśni;
• ogólne zmęczenie lub stan podgorączkowy.

Większość reakcji miała nasilenie od łagodnego do umiarkowanego i ustępowała w ciągu 1–3 dni od ich wystąpienia.

Rzadkie działania niepożądane:

• reakcja anafilaktyczna (alergiczna) – bardzo rzadko;
• reakcje nadwrażliwości (w tym wysypka, pokrzywka) – rzadko;
• pojedyncze przypadki zespołu Guillain-Barré u osób w wieku ≥ 18 lat – ryzyko oceniane jako minimalne w porównaniu do korzyści​​.

Przeciwwskazania do szczepienia

Nie należy przyjmować szczepionki przeciwko RSV w przypadku:

• uczulenia na składniki szczepionki,
• reakcja anafilaktyczna w przeszłości,
• silnej infekcji przebiegającej z gorączką (szczepienie należy odroczyć do momentu poprawy stanu zdrowia),
• przeciwwskazań ustalonych indywidualnie przez lekarza kwalifikującego​.

Czytaj więcej:

• Wirus RSV | Objawy u dzieci i dorosłych, badania, leczenie
• RSV badanie | Wskazania, przygotowanie, cena testu antygenowego

Źródła:

1. https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/respiratory-syncytial-virus-vaccine-intramuscular-route/description/drg-20551166 
2. https://www.nhs.uk/vaccinations/rsv-vaccine/ 
3. https://www.cdc.gov/rsv/vaccines/index.html 
4. https://www.gov.uk/government/publications/respiratory-syncytial-virus-rsv-vaccination-for-older-adults/your-guide-to-the-rsv-vaccine-for-older-adults