Xanax

Xanax

  1. Xanax co to jest
  2. Dawkowanie Xanax
  3. Skutki uboczne leku
  4. Xanax w ciąży
  5. Xanax a karmienie piersią
  6. Interakcje z alkoholem
  7. Xanax opinie

Xanax co to jest

Xanax to lek przeciwlękowy i uspokajający wykorzystywany w psychiatrii. Dostępny jest jedynie za okazaniem recepty. Ma postać tabletek, a wersja Xanax SR – tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Lek nie podlega refundacji.

Tabletki Xanax zawierają alprazolam w dawkach 0,25 mg, 0,5 mg, 1 mg lub 2 mg. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu Xanax SR zawierają 0,5 mg, 1 mg lub 2 mg alprazolamu. Lek klasyfikowany jako triazolowa pochodna benzodiazepiny.

Jak działa Xanax? Preparat ma właściwości anksjolityczne (przeciwlękowe), nasenne, uspokajające,  miorelaksacyjne i przeciwdrgawkowe. Lek podnosi aktywność układu GABA-ergicznego, który z kolei działa hamująco na struktury ośrodkowego układu nerwowego.

Preparat przyjmowany jest doustnie, a jego maksymalne stężenie w osoczu krwi w przypadku tabletek o natychmiastowym uwalnianiu osiągane jest po upływie 1-2 godzin od przyjęcia. Po zażyciu tabletek Xanax SR maksymalne stężenie alprazolamu we krwi występuje zaś po 5-11 godzinach. Biodostępność substancji czynnej jest taka sama w obu rodzajach tabletek, podobne są również jej okresy półtrwania i stężenia metabolitów. Można więc wnioskować, że metabolizm i eliminacja nie zależy od postaci leku.

Zgodnie z informacjami zamieszczonymi w ulotce, Xanax stosowany jest u osób dorosłych w leczeniu objawowym krótkotrwałym:

  • zaburzenia lękowego uogólnionego,
  • zaburzenia lękowego, któremu towarzyszą napady lęku,
  • zaburzenia lękowego pod postacią fobii,
  • zaburzenia depresyjnego,
  • zaburzenia lękowego mieszane.

Alprazolam powinien być przepisany tylko w przypadku, gdy występujące u pacjenta objawy są nasilone, zaburzają prawidłowe funkcjonowanie lub są bardzo uciążliwe. Producent podkreśla, że stany napięcia i niepokoju spowodowane codziennymi stresami nie stanowią wskazań do rozpoczęcia leczenia preparatem.

Dawkowanie Xanax

Terapia lekiem Xanax powinna trwać jak najkrócej. Podczas leczenia należy regularnie kontrolować skuteczność leczenia, by w miarę zmniejszenia nasilenia objawów chorobowych zmniejszyć dawkę lub zakończyć terapię. Na ogół leku nie powinno stosować się dłużej, niż przez 8 - 12 tygodni, łącznie z okresem odstawiania. Niektórzy pacjenci wymagają kontynuacji terapii ponad wskazany okres, o czym decyduje specjalista. Podczas przewlekłego stosowania preparatu pojawia się ryzyko zależności lekowej od Xanax o niekorzystnym stosunku korzyści do zagrożeń.

Ustalanie dawkowania powinno przebiegać w oparciu o indywidualną ocenę sytuacji pacjenta, z uwzględnieniem występujących objawów oraz ich intensywności. Ważną kwestią jest także specyficzna reakcja pacjenta na lek. Dostosowanie leczenia polega na zastosowaniu dawki początkowej oraz obserwacji reakcji pacjenta. Zdarza się, że u niektórych osób ze względu na wystąpienie działań niepożądanych konieczne jest zmniejszenie dawki. W nielicznych przypadku braku efektów terapeutycznych można zwiększyć dawkę ponad zalecaną. Jednocześnie musi się to odbywać stopniowo, a wyższa dawka powinna być podawana wieczorem, aby zminimalizować ryzyko występowania działań niepożądanych.

Specjalnej modyfikacji dawkowania wymagają pacjenci, którzy nigdy wcześniej nie przyjmowali leków psychotropowych. Wówczas konieczne jest rozpoczęcie terapii od niższych dawek, niż te, które stosowane są u osób leczonych wcześniej preparatami o działaniu uspokajającym, nasennym, przeciwdepresyjnym, a także u osób uzależnionych od alkoholu.

Zaleca się, aby pacjenci stosowali najmniejszą skuteczną dawkę leku, dlatego tak ważny jest schemat rozpoczynający leczenie oraz dokładna obserwacja pacjenta w tym czasie.

U chorych, u których lek podawany jest w leczeniu objawowym zaburzenia lękowego uogólnionego oraz zaburzenia depresyjnego i lękowego mieszanego najczęściej stosuje się dawkę początkową rzędu 0,25 mg lub 0,5 mg, 3 razy w ciągu doby, przy czym dawka maksymalna wynosi 4 mg, w dawkach podzielonych.

W terapii objawów zaburzeń lękowych, którym towarzyszą napady lęku oraz w zaburzeniach lękowych obserwowanych jako fobie, leczenie powinno rozpoczynać się od 0,5 mg lub 1 mg, przyjmowanego przed snem. Zwiększenie dawki możliwe jest, jeżeli wymaga tego indywidualny stan pacjenta, jednak należy zachować szczególną ostrożność i zwiększać dawkę preparatu maksymalnie 1 mg co 3-4 dni.

Dopasowania odpowiedniej dawki preparatu dotyczy także pacjentów w podeszłym wieku oraz osłabionych. W takim wypadku leczenie powinno zostać rozpoczęte od dawki 0,25 mg preparatu, w dawkach od 2-3 razy na dobę. Jeżeli będzie taka potrzeba terapeutyczna, a pacjent będzie dobrze reagował na lek, wówczas możliwe jest zwiększenie dawki. Jeśli dojdzie do wystąpienia działań niepożądanych, wówczas dawkę preparatu należy zmniejszyć.

Na uwagę zasługuje fakt, że tabletki o natychmiastowym uwalnianiu można dzielić.

Specjalnego postępowania wymaga również rezygnacja z terapii. Leku nie powinno odstawiać się zbyt gwałtownie. W ulotce leku zaznaczono, że schemat odstawienia preparatu to ograniczanie dawkowania o 0,5 mg co 3 dni. W czasie tym pacjent powinien pozostawać pod kontrola lekarza, ponieważ zdarzają się przypadki, że u niektórych osób konieczne było zmodyfikowanie odstawiania i wolniejsze obniżanie dawki leku.

Mimo skuteczności działania, lek nie może być stosowany u wszystkich pacjentów, nawet, jeśli zachodzą przesłanki kwalifikujące do terapii. Preparatu nie należy podawać osobom, u których stwierdzono nadwrażliwość nie tylko na alprazolam, ale także inne benzodiazepiny. Wśród przeciwwskazań wymieniono również:

  • nużliwość mięśni,
  • ciężką niewydolność oddechową,
  • zespół bezdechu śródsennego,
  • ciężką niewydolność wątroby,
  • dzieci oraz młodzież, jeśli nie ukończyli 18 roku życia.

Należy pamiętać, że lek Xanax nie powinien być przyjmowany łącznie z innymi preparatami o działaniu psychotropowym, przeciwdrgawkowym oraz przeciwhistaminowym, a także żadnymi lekami, które działają na ośrodkowy układ nerwowy.

Interakcje występowały także gdy lek podawany był w skojarzeniu z lekami, które mają wpływ na metabolizm alprazolamu.

Należy poinformować lekarza o wszelkich przyjmowanych lekach, gdyż Xanax może wchodzić w interakcję z lekami o działaniu hamującym na enzymy wątrobowe, zwiększając stężenie substancji czynnej, tym samym nasilając działanie leku. Ponadto nie należy łączyć leku Xanax z ketokonazolem, itrakonazolem oraz lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli.

Szczególną ostrożność zachować należy także w przypadku gdy jest on podawany jednocześnie z nefazodonem, cymetydyną lub fluwoksaminą, gdyż może wymagać odpowiedniej modyfikacji dawkowania.

Ważną informacją dla lekarza jest również fakt przyjmowania leków antykoncepcyjnych czy antybiotyków makrolidowych, w szczególności erytromycyny, klarytromycyny i innymi. Interakcje obserwowano także w połączeniu preparatu Xanax z inhibitorami proteazy HIV. W tym przypadku zależność między preparatami jest dość złożona, a jej przebieg i intensywność zależy w dużym stopniu od wielkości dawek oraz czasu trwania terapii.

Skutki uboczne leku

Każdy preparat, tak również Xanax wywołuje występowanie skutków ubocznych u niektórych pacjentów. W ulotce  zostały one zaprezentowane w zależności od częstotliwości występowania. Działania niepożądane obserwowane jako efekt uboczny przyjmowania preparatu obejmowały:

  • depresję,
  • silne działanie uspokajające,
  • wzmożoną senność,
  • ataksję,
  • zaburzenia pamięci,
  • zaburzenia mowy,
  • zawroty i bóle głowy,
  • nadmierną męczliwość,
  • suchość w jamie ustnej,
  • zaparcia,
  • zmniejszony apetyt,
  • splątanie,
  • uczucie dezorientacji,
  • obniżenie libido,
  • bezsenność,
  • nerwowość,
  • uczucie niepokoju,
  • zaburzenia masy ciała (zarówno zwiększenie jak i zmniejszenie),
  • zaburzenia równowagi.

Ponadto, nieco rzadziej, ale zgłaszano również przypadki, w których pojawiały się:

  • manie,
  • halucynacje,
  • uczucie gniewu,
  • pobudzenie,
  • problemy z pamięcią (niepamięć),
  • nietrzymanie moczu,
  • osłabienie siły mięśniowej,
  • zaburzenia w zakresie regularności miesiączek u kobiet,
  • hiperprolaktynemię,
  • hipomanię,
  • zaburzenia zachowania (wrogie, agresywne),
  • nieprawidłowe myślenie,
  • pobudzenie psychoruchowe,
  • dystonie,
  • zaburzenia równowagi autonomicznego układu nerwowego,
  • zaburzenia ze strony układu pokarmowego,
  • zaburzenia czynnościowe wątroby,
  • zapalenie wątroby,
  • żółtaczka,
  • obrzęk naczynioruchowy,
  • nadwrażliwość na światło,
  • obrzęki obwodowe,
  • zatrzymanie moczu,
  • podwyższenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego,
  • zaburzenia motoryki,
  • padaczka,
  • depersonalizacje,
  • objawy paranoi,
  • agranulocytoza,
  • reakcje alergiczne lub anafilaktyczne.

Ze względu na fakt, iż lek może wywołać wystąpienie zależności psychicznej i fizycznej, zdarzało się, że u niektórych pacjentów pojawiały się reakcje typowe dla odstawienia substancji uzależniających. Objawy odstawienne są dość zróżnicowane, od bólu głowy czy mięśni do cięższych objawów, wśród których obserwowano:

  • nasilony lęk,
  • uczucie napięcia,
  • pobudzenie psychoruchowe,
  • dezorientację,
  • drażliwość,
  • upośledzenie słuchu,
  • mrowienie i sztywność kończyn,
  • nadwrażliwość na bodźce: światło, hałas i dotyk,
  • omamy,
  • napady padaczkowe.

Zdarzało się, że u pacjentów po zakończeniu terapii obserwowano bezsenność bądź lęk, a także zaburzenia snu. W badaniach klinicznych odnotowano przypadki, w których pacjenci nadużywali leku, co zwiększało prawdopodobieństwo uzależnienia i wystąpienia objawów odstawiennych. Ryzyko zwiększa się także w przypadku, gdy pacjent stosował preparat w długim okresie czasu lub w dużych dawkach. Wyższe prawdopodobieństwo wystąpienia objawów odstawiennych pojawiało się także wówczas, gdy odstawienie leku następowało zbyt szybko.

Xanax w ciąży

U kobiet w ciąży niezaleca się stosowania preparatu Xanax, ponieważ substancja czynna oraz jej metabolity przenikają przez barierę łożyskowo- płodową. Zaobserwowano, że u dzieci kobiet, które przyjmowały preparat Xanax w ciąży występowało zwiększone ryzyko wystąpienia wad wrodzonych u dzieci. Szczególnej uwagi i obserwacji wymagają noworodki tych pań, które przyjmowały preparat Xanax w ostatnim etapie ciąży lub w trakcie porodu, gdyż odnotowano zwiększone ryzyko wystąpienia u dziecka hipotermii, hipotonii oraz depresji oddechowej. Ponadto, u noworodków, których matki przyjmowały lek w trakcie ciąży obserwowano występowanie zależności fizycznej od leku. W związku z tym po porodzie dzieci należy obserwować w kierunku wystąpienia objawów odstawiennych.

Xanax a karmienie piersią

Podczas badań stwierdzono, że substancje zawarte w preparacie Xanax przenikają do mleka matki, a wraz z nim dostarczane są dziecku. Dlatego też w okresie laktacji nie należy przyjmować leku.

Interakcje z alkoholem

Łączenie Xanax i alkoholu jest niedozwolone ze względu na interakcje między nimi. Benzodiazepin zawarty w leku wraz z alkoholem mogą wywołać kumulację działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Przypuszcza się, że w skrajnych przypadkach mogłoby ono doprowadzić do zgonu.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że benzodiazepin, gdy zostanie połączony z alkoholem, może wpływać na zaburzenia taktu snu, a także prowadzić do zgonów związanych z niepożądanymi reakcjami terapii. Podczas leczenia preparatem Xanax należy całkowicie zrezygnować ze spożywania alkoholu.

Xanax opinie

Preparat cieszy się raczej dobrą opinią wśród pacjentów. Ceniony jest za skuteczność działania, możliwość podzielenia dawki, ale także za brak występowania skutków ubocznych. Opinie negatywne wystawiane były przez pacjentów, u których wystąpiły działania niepożądane związane z leczeniem bądź odstawieniem preparatu.

Dystrybutor na terenie Polski: Pfizer Polska Sp. z o.o.