Vigantol

vigantol-krople
  1. Vigantol co to jest
  2. Dawkowanie
  3. Skutki uboczne leku
  4. Interakcje z alkoholem
  5. Vigantol w ciąży
  6. Vigantol a karmienie piersią
  7. Środki ostrożności
  8. Interakcje z innymi lekami

Vigantol co to jest

Vigantol to lek z witaminą D3 (cholekalcyferolem) dostępny bez recepty. Ma postać kropli doustnych, co ułatwia jego podanie niemowlętom i małym dzieciom. Preparat nie podlega refundacji.

Krople doustne Vigantol zapobiegają krzywicy u wcześniaków, osteomalacji oraz niedoborom witaminy D.

Witamina D3 ma szerokie znaczenie dla organizmu. Wpływa przede wszystkim na prawidłowy rozwój kości i ich mineralizację. Pomaga także polepszyć funkcjonowanie układu krążenia i mięśnia sercowego oraz odpowiada za regulację gospodarki wapniowo-fosforowej. Produkowana jest przez skórę człowieka po ekspozycji na światło słoneczne. Nie ma możliwości dostarczenia jej z pożywieniem, dlatego w okresie jesienno-zimowym często zaleca się jej suplementację.

Lek hamuje wydzielanie parathormonu z przytarczyc, pozwala zapobiegać utracie wapnia z organizmu oraz ułatwia mineralizację kości. Za działanie preparatu odpowiadają aktywne metabolity witaminy - kalcyfediol oraz kalcytriol. Wykorzystując steroidowe receptory DNA jąder komórek regulują one procesy transkrypcji i translacji oraz warunkują syntezę białek odpowiadających za wchłanianie wapnia do organizmu i białek biorących udział w procesach mineralizacji kości. Wymienione metabolity, głównie kalcytriol, zwiększają stężenie wapnia i fosforanów we krwi, ich wchłanianie z przewodu pokarmowego, a także wchłanianie zwrotne wapnia w nerkach.

Witamina D3 Vigantol po przyjęciu doustnym wchłaniana jest do krwi w jelicie cienkim, a proces ten jest warunkowany przez żółć oraz swoiste białka. Lek wchłania się lepiej w obecności tłuszczu, gorzej natomiast w przypadku chorób wątroby i dróg żółciowych. Po wchłonięciu cholekalcyferol trafia do wątroby, gdzie zostaje zmieniony w kalcyfediol. Następnie transportowany jest do nerek, gdzie przechodzi kolejną transformację do postaci kalcytriolu. Zarówno witamina D3 w niezmienionej postaci, jak i jej metabolity, mogą być magazynowane przez długi czas w wątrobie i tkance tłuszczowej.

Skład preparatu

Skład Vigantol

1 kropla zawiera 1 kropla zawiera 500 j.m. witaminy D3..
Pozostałe składniki: triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha.

Wskazania do stosowania

Krople Vigantol zalecane są dla dzieci oraz dorosłych w celu:

  • zapobiegania krzywicy (szczególnie u wcześniaków),
  • zapobiegania osteomalacji,
  • zapobiegania niedoborom oraz w stanach ryzyka niedoboru witaminy D, które mogą skutkować rozwojem chorób.

Ponadto preparat u dorosłych stosuje się jako lek wspomagający w leczeniu osteoporozy.

Przeciwwskazania

Kropli nie należy przyjmować, jeśli u pacjenta występuje choć 1 z następujących czynników:

  • nadwrażliwość na cholekalcyferol lub substancję pomocniczą leku,
  • kamica nerkowa,
  • ciężka niewydolność nerek,
  • hiperkalcemia,
  • hiperkalcynuria,
  • rzekoma niedoczynność przytarczyc – przy tej chorobie w okresach prawidłowej wrażliwości na witaminę D jej zapotrzebowanie może być niższe. Wówczas jej suplementacja o przedłużonym działaniu może stwarzać ryzyko przedawkowania. Dlatego zaleca się jej przyjmowanie w postaci, której stężenie łatwiej kontrolować.

Dawkowanie

Dawkowanie preparatu uzależnione jest od wieku pacjenta oraz przyczyny, dla której jest podawany.

Dorośli i dzieci powyżej 12 lat

Dawkowanie Vigantol dla dorosłych pacjentów (także osób w podeszłym wieku) oraz dzieci powyżej 12 roku życia zalecany jest zazwyczaj w ilości 1 kropla roztworu na dobę. Preparat należy przyjmować doustnie z łyżką płynu. W leczeniu wspomagającym osteoporozy u dorosłych dawka wynosi 2 krople w ciągu doby. Przyjmowanie leku w ilościach większych od zalecanych, a także jego długotrwałe stosowanie bez kontroli lekarza jest przeciwwskazane. Również nie należy zażywać równocześnie witaminy D, kalcytriolu lub jej innych metabolitów i analogów bez nadzoru specjalisty.

Noworodki, niemowlęta i wcześniaki

Noworodkom i niemowlętom poniżej 12 miesięcy podaje się Vigantol w dawce 1 kropla roztworu raz na dobę. W przypadku wcześniaków zaleca się stosować 2 krople na dobę, a po upływie 40 tygodnia życia wieku skorygowanego należy zmniejszyć dawkę profilaktyczną.

W celu zapobiegania krzywicy krople powinny być zażywane od 2 tygodnia życia aż do ukończenia przez dziecko 1 roku. Lek należy podawać z łyżką mleka lub pokarmu. Jeśli jest podawany wraz z pokarmem w butelce, należy zwrócić uwagę na to, by posiłek został przyjęty w całości. W przeciwnym razie dziecko nie otrzyma pełnej dawki witaminy D. Wcześniakom, noworodkom i niemowlętom można podawać preparat wyłącznie pod kontrolą lekarza.

Dawka Vigantol dla noworodka karmionego piersią zależy od zażywania witaminy D przez matkę w trakcie ciąży. Jeśli kobieta przyjmowała ją w trzecim trymestrze ciąży, to suplementację należy rozpocząć dopiero od 3 tygodnia życia dziecka. Brak suplementacji przez kobiety pod koniec ciąży wymaga wdrożenia leku od pierwszych dni życia noworodka. W przypadku karmienia mlekiem modyfikowanym zawierającym witaminę D jej suplementacja nie jest konieczna, jeśli dziecko przyjmuje ją z pokarmem w ilości minimum 400 IU na dobę

Szczególne grupy pacjentów

W określonych przypadkach stosowanie leku wymaga zachowania szczególnej ostrożności. Konieczne może być monitorowanie stężenia wapnia w moczu i surowicy krwi. Dotyczy to:

  • pacjentów chorujących na sarkoidozę z uwagi na możliwość nadmiernej przemiany cholekalcyferolu do aktywnych metabolitów,
  • pacjentów przyjmujących dodatkowe dawki wapnia lub witaminy D – w ich przypadku wymagany jest także nadzór lekarza,
  • osób chorujących na niewydolność nerek - w trakcie przyjmowania preparatu muszą kontrolować metabolizm wapnia i fosforanów.

Jeśli krople Vigantol są stosowane długotrwale w dawce powyżej 1000 IU, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku lub leczonych jednocześnie diuretykami bądź glikozydami nasercowymi, konieczne jest nie tylko monitorowanie stężenia wapnia w surowicy i w moczu, ale także stężenia kreatyniny w celu kontroli czynności nerek.

Jeżeli wystąpi hiperkalcemia lub pojawią się objawy zaburzenia czynności nerek, należy zastosować mniejszą dawkę lub przerwać leczenie. Również zaleca się zakończenie leczenia bądź zmniejszenie dawki, jeśli pacjent wydala dobowo więcej wapnia w moczu, niż 7,5 mmol/24 h (300 mg/24 h).

Pominięcie dawki

Jeśli pacjent zapomniał przyjąć krople, nie należy ich uzupełniać przez stosowanie podwójnej dawki.

Skutki uboczne leku

U niektórych pacjentów mogą pojawić się działania niepożądane preparatu. Zaobserwowano skutki uboczne Vigantol w postaci:

  • dolegliwości w obrębie układu pokarmowego, jak: wzdęcia, zaparcia, nudności, biegunka lub ból brzucha,
  • reakcji nadwrażliwości w obrębie skóry: wysypka, świąd, pokrzywka,
  • w razie przedłużonego zażywania dużych dawek - hiperkalcemii, hiperkalcynurii.

Przyjęcię większej ilości leku od zalecanej

Jeżeli pacjent zażyje większą dawkę, niż jest to zalecane, to powinien poinformować lekarza. Specjalista zadecyduje, jakie leczenie jest konieczne. Przedawkowanie Vigantol może dawać następujące objawy:

  • dolegliwości trawienne: biegunkę po której pojawia się zaparcie, nudności, wymioty,
  • utratę apetytu,
  • dolegliwości bólowe: bóle głowy, mięśni oraz stawów,
  • osłabienie mięśni,
  • znużenie,
  • senność,
  • zaburzenia gospodarki wodnej: odwodnienie, nadmierne pragnienie, wielomocz,
  • azotemię, czyli podwyższone stężenie związków azotu we krwi.

Ponadto przy dużych stężeniach wapnia we krwi mogą pojawić się:

  • zaburzenia czynności serca,
  • niewydolność nerek,
  • psychoza,
  • śpiączka.

W badaniach osób, które przedawkowały witaminę D stwierdza się hiperkalcemię - czyli podwyższone stężenie wapnia we krwi, hiperkalcynurię - nadmierne wydalanie wapnia wraz z moczem oraz podwyższone stężenie 25-hydroksykalcyferolu w surowicy krwi. Hiperkalcemia często się przedłuża, a niekiedy stanowi zagrożenie dla życia. Z tego względu konieczne jest podjęcie leczenia po przedawkowaniu. Dotychczas nie opracowano specyficznej odtrutki, dlatego tak ważne jest, by pacjent przestrzegał zaleceń odnośnie stosowania leku.

Interakcje z alkoholem

W ulotce preparatu nie zawarto informacji, by spożywanie alkoholu z Vigantol prowadziło do interakcji. W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Vigantol w ciąży

U kobiet ciężarnych witamina D odgrywa bardzo ważną rolę, a jej niedobór może być szkodliwy zarówno dla matki, jak i dziecka. Odpowiednią dawkę i czas suplementacji ustali lekarz prowadzący. Nie zbadano ryzyka przyjmowania cholekalcyferolu w dawkach powyżej 500 UI przez kobiety w ciąży. Duże ilości Vigantol mogą być stosowane przez kobiety ciężarne jedynie wtedy, gdy są niezbędne do zwalczenia niedoboru witaminy D w organizmie pacjentki, i tylko w ilości potrzebnej do jego usunięcia. Przedawkowanie witaminy D w ciąży może doprowadzić do hiperkalcemii – zbyt wysokiego stężenia wapnia we krwi. W konsekwencji może dojść do opóźnienia rozwoju fizycznego i umysłowego płodu, a także specyficznej postaci stenozy aortalnej i retinopatii.

Vigantol a karmienie piersią

Podczas karmienia piersią nie ma przeciwwskazań do stosowania preparatu. Zarówno witamina D, jak też jej metabolity przenikają do mleka matki, ale w niewielkim stopniu. Dotychczas nie zaobserwowano, aby u dzieci karmionych piersią przez kobiety stosujące preparat doszło do przedawkowania witaminy D. Wręcz przeciwnie - wskazuje się na konieczność jej suplementacji u noworodków i niemowląt.

Środki ostrożności

U osób chorujących na sarkoidozę należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania witaminy D oraz kontrolować poziom wapnia w surowicy krwi oraz w moczu. W tej grupie pacjentów zachodzi ryzyko nadmiernej przemiany substancji czynnej do jej aktywnych metabolitów.

Podczas stosowania Vigantol u osób z niewydolnością nerek konieczne jest zachowanie ostrożności, zwłaszcza jeśli pacjent jest w podeszłym wieku lub przyjmuje jednocześnie diuretyki lub glikozydy nasercowe. Bezwzględnie konieczne jest monitorowanie metabolizmu wapnia i fosforanów. Ponadto jeśli lek jest stosowany długotrwale i w dawce powyżej 1000 jednostek na dobę należy również regularnie oceniać czynność nerek na podstawie poziomu stężenia kreatyniny oraz kontrolować poziom stężenia wapnia w surowicy i w moczu. Jeżeli podczas terapii u pacjenta pojawią się objawy hiperkalcemii lub zaburzeń czynności nerek, to należy obniżyć dawkę lub odstawić lek. Alarmująca ilość wapnia w moczu to powyżej 7,5 mmol na dobę (300 mg na dobę).

Jakiekolwiek dodatkowe dawki witaminy D lub wapnia można przyjmować jedynie pod nadzorem lekarza oraz wyłącznie przy zapewnieniu regularnych stężenia wapnia w surowicy krwi i w moczu pacjenta.

Interakcje z innymi lekami

Przyjmowanie metabolitów lub analogów wit. D podczas stosowania Vigantol jest dopuszczalne jedynie w szczególnych przypadkach. Niezbędne jest wówczas kontrolowanie poziomu wapnia w surowicy.

Preparat wchodzi w interakcje z niektórymi substancjami. Jego działanie zakłócają:

  • fenytoina i barbiturany - mogą one zmniejszać skuteczność działania leku obniżając stężenia 25-hydroksywitaminy D oraz zwiększając metabolizm witaminy D do nieaktywnych metabolitów;
  • glikokortykosteroidy - mogą niwelować działanie cholekalcyferolu;
  • ryfampicyna i izoniazyd - mogą zmniejszać skuteczność witaminy D przez nasilenie jej metabolizmu.

Vigantol także może wpływać na działanie innych leków. Należą do nich:

  • środki zobojętniające zawierające glin – podczas jednoczesnego stosowania istnieje ryzyko wzrostu stężenia glinu w krwi, co podnosi ryzyko toksycznego wpływu glinu na kości;
  • środki zobojętniające zawierające magnez – przyjmowanie ich łącznie z witaminą D może skutkować wzrostem stężenia magnezu w krwi;
  • glikozydy nasercowe – Vigantol może nasilać ich toksyczność i zwiększać ryzyko arytmii ze względu na wzrost stężenia wapnia w organizmie. Podczas terapii skojarzonej konieczne jest regularne wykonywanie badania EKG oraz monitorowanie stężenia wapnia w surowicy i w moczu pacjenta;
  • diuretyki tiazydowe – ich stosowanie jednocześnie z wit. D niesie ryzyko obniżenia wydalania wapnia przez nerki, a w konsekwencji wystąpienia hiperkalcemii i zwiększenia ryzyka rozwoju arytmii;
  • naparstnica – doustne przyjmowanie wit. D może wzmagać jej działanie oraz toksyczność.

Dystrybutor na terenie Polski: Merck Sp. z o.o.

 

Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie może zastąpić przeczytania ulotki leku ani wizyty u lekarza. Zawsze przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki dołączonej do opakowania bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.