Wirus Marburg - objawy choroby marburskiej, gorączka krwotoczna [NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE]

„Oceniam ryzyko wybuchu epidemii wirusa Marburg jako bardzo wysokie na poziomie krajowym, wysokie na szczeblu regionalnym i niskie w skali globalnej” – oświadczył Tedros Adhanom Ghebreyesus, szef WHO w odniesieniu do sytuacji w Rwandzie.

„Szybko uruchamiamy wszystkie krytyczne aspekty reagowania na wybuch epidemii, aby pomóc Rwandzie szybko i skutecznie powstrzymać rozprzestrzenianie się tego wirusa” — powiedział dr Matshidiso Moeti, dyrektor regionalny WHO w Afryce.

Wirus Marburg w Niemczech 2024 - najważniejsze informacje

W środę 2 października 2024 r. podano, że w Hamburgu w Niemczech, podejrzewano zakażenie MV u studenta medycyny z objawami grypopodobnymi, który pracował w szpitalu w Rwandzie, gdzie leczono pacjentów z MVD. Wraz ze swoim towarzyszem został poddany izolacji i badaniom. Wyniki badań na obecność wirusa były negatywne. 

Choroba marburska (gorączka krwotoczna Marburg)

Choroba marburska to choroba wirusowa z wysokim wskaźnikiem śmiertelności. Wirus Marburg należy do grupy Floviridae, podobnie jak wirus Ebola. Średni okres inkubacji choroby, czyli od momentu zakażenia do rozwinięcia pierwszych symptomów, wynosi od 5 do 10 dni (maksymalnie 21 dni). Wirus występuje endemicznie u nietoperzy w niektórych krajach Afryki Środkowej.

Pierwsze udokumentowane zachorowania na terenie Europy wystąpiły w Marburgu i Frankfurcie na terenie Niemiec oraz w Belgradzie w Serbii w 1967 roku wśród pracowników laboratoryjnych. Wybuch epidemii był wówczas związany z pracami laboratoryjnymi i wykorzystaniem zakażonych wirusem afrykańskich małp, importowanych z Ugandy. Zmarło wtedy 9 osób na 37 zakażonych.

Pierwszy śmiertelny przypadek z powodu MVD w Europie odnotowano w lipcu 2008 r. u kobiety pochodzącej z Holandii, u której objawy wystąpiły mniej niż dwa tygodnie po powrocie z wakacji w Ugandzie. Do zakażenia doszło najprawdopodobniej w jaskini, która jest znana z kolonii nietoperzy Rousettus, które są nosicielami wirusa. Tego samego roku u amerykańskiego turysty, który odwiedził tę samą jaskinię również potwierdzono zakażenie wirusem MVD. Od tamtego momentu nie odnotowano nowych podejrzeń wirusa w Europie. 

Jakie są objawy zakażenia wirusem Marburg?

Przebieg choroby podzielić można na trzy podstawowe fazy:

Pierwsza faza uogólniona (1–4 dni) – zaczyna się nagle i gwałtownie od niespecyficznych objawów grypopodobnych, takich jak złe samopoczucie, wysoka gorączka (do 40°C), ból głowy, dreszcze i bóle mięśni. U 50–75% pacjentów w ciągu 2–5 dni dochodzi do silnego osłabienia z objawami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak;

• brak apetytu,
• silna wodnista biegunka,
• bóle i skurcze brzucha,
• nudności i wymioty.

Wczesna faza narządowa (5–13 dni) – w 5.–7. dniu dochodzi do nasilenia objawów, pojawia się plamisto-grudkowa wysypka wraz z objawami gorączki krwotocznej, takimi jak: wybroczyny (punktowe wynaczynienia krwi z naczyń włosowatych w skórze) oraz krwawienia z błon śluzowych i przewodu pokarmowego objawiające się obecnością świeżej krwi w kale, moczu, wymiotach czy w postaci krwawień z nosa, trudne do opanowania krwawienia z miejsc wkłucia.

Późna faza narządowa (powyżej 13 dni) – po tygodniu mogą rozwinąć się objawy ciężkiej postaci zakażenia wirusem Marburg, w której w wyniku wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, małopłytkowości oraz limfopenii dochodzi do silnych krwotoków wewnętrznych. W zaawansowanych stadiach mogą wystąpić objawy neurologiczne, takie jak dezorientacja, drgawki, a nawet śpiączka.

Chorzy albo wracają do zdrowia lub umierają w wyniku odwonienia, krwawienia wewnętrznego lub niewydolności wielonarządowej 8–16 dni po wystąpieniu objawów.

W przypadku braku odpowiedniego leczenia ryzyko śmiertelności sięga nawet 88%. Osoby po przechorowaniu MVD często borykają się z powikłaniami choroby w postaci bólów mięśni, łuszczenia się skóry czy wypadania włosów.

Jak dochodzi do zakażenia?

Naturalnym rezerwuarem wirusa Marburg są nietoperze – zakłada się, że wirus pochodzi bezpośrednio od nich lub innych zakażonych zwierząt. Do zakażeń odzwierzęcych wirusem Marburg początkowo dochodziło w wyniku długotrwałego przebywania w kopalniach lub jaskiniach zamieszkiwanych przez kolonie nietoperzy Rousettus.

Wirus Marburg może rozprzestrzeniać się z człowieka na człowieka poprzez bezpośredni kontakt z krwią lub innymi płynami ustrojowymi osoby zakażonej, np.:

• krew,
• ślina,
• mleko matki,
• wymiociny,
• mocz,
• kał,
• nasienie.

Bezpośredni kontakt oznacza, że materiał zawierający wirusa dostaje się poprzez uszkodzoną skórę czy błony śluzowe, nawet przez spojówkę oka, bezpośrednio do krwiobiegu zdrowej osoby. Dodatkowo do zakażenia może dojść poprzez kontakt ze skażonymi przedmiotami lub powierzchnią, jak np. pościel czy odzież, które zostały zanieczyszczone płynami.

Rozpoznanie zakażenia MV może być trudne, ponieważ wiele objawów jest podobnych do objawów innych tropikalnych chorób zakaźnych, takich jak: malaria, dur brzuszny i denga, a także innych wirusowych gorączek krwotocznych, takich jak gorączka Lassa lub zakażenie wirusem Ebola.

Zakażenie wirusem Marburg jest podejrzewane, gdy jednocześnie spełnione są trzy podstawowe kryteria:

1. gorączka powyżej 38,5 °C,
2. zamieszkiwanie w obecnym obszarze endemicznym lub potwierdzenie historii podróży poniżej trzech tygodni przed wystąpieniem objawów choroby,
3. kontakt z małpami lub nietoperzami na obszarze endemicznym, lub w laboratorium.

Jak szybko rozprzestrzenia się wirus Marburg?

Od 1967 roku odnotowano ponad 600 przypadków MVD w ogniskach w Ugandzie, Demokratycznej Republice Konga i Angoli. Pierwsza duża epidemia wirusa Marburg wystąpiła w DRK w latach 1998–2000 r. wśród górników złota i obejmowała 154 przypadki i aż 128 zgonów. Wskaźnik śmiertelności wyniósł 83%. 

Największy dotąd wybuch epidemii wystąpił w prowincji Uige w Angoli w latach 2004–2005 r. i spowodował 374 przypadki, w tym 329 zgonów, wówczas wskaźnik śmiertelności wynosił aż 88%.

W ostatnich latach przypadki odnotowano w 2017 r. w Ugandzie, w Gwinei w 2021 r. oraz w Ghanie 2022 r. W 2023 roku Gwinea Równikowa potwierdziła pierwszą epidemię MVD w kraju, zgłoszono 14 potwierdzonych przypadków i 9 zgonów. W marcu 2023 r. potwierdzono pierwsze ognisko wirusa Marburg w Tanzanii w regionie Kagera. Od tamtej pory na tym terenie zgłoszono 8 przypadków w tym 5 zgonów. 

Wirus Marburg - jak wygląda leczenie?

Do tej pory nie opracowano specyficznego leczenia choroby wywoływanej przez wirus Marburg. Terapia polega na leczeniu objawowym, nawadnianiu płynami doustnymi bądź dożylnymi oraz podawaniu substytutów krwi i leków.

Z uwagi na początkowo niespecyficzne objawy, podobne do innych tropikalnych chorób wirusowych, rozpoznanie zakażenia można postawić tylko na podstawie testu PCR. W diagnostyce wykorzystywane są też metody serologiczne, m.in. test ELISA.

Czy jest szczepionka na wirusa Marburg?

Aktualnie nie ma dostępnej szczepionki chroniącej przed wirusem Marburg. Kilka potencjalnych szczepionek przeciwko MVD znajduje się w fazie badań klinicznych.

Jak uchronić się przed zakażeniem?

Wczesne wykrywanie i szybka izolacja przypadków są kluczowe. Najważniejszym celem profilaktyki w przypadku znanego ogniska choroby jest zapobieganie dalszemu przenoszeniu wirusa. W tym celu pacjenta należy jak najszybciej odizolować i rozpocząć procedurę diagnostyczną. Aby uchronić się przed zakażeniem, należy stosować środki ochrony indywidualnej.

Źródła:

1. https://www.who.int/health-topics/marburg-virus-disease (dostęp: 07.10.2024)
2. https://www.auswaertiges-amt.de/de/ReiseUndSicherheit/reise-gesundheit/marburg-virus/2628990 (dostęp: 07.10.2024)
3. https://www.ecdc.europa.eu/en/infectious-disease-topics/marburg-virus-disease/factsheet-health-professionals-about-marburg-virus (dostęp: 07.10.2024)
4. https://www.cdc.gov/marburg/outbreaks/ (dostęp: 07.10.2024)
5. https://www.rki.de/DE/Content/InfAZ/M/Marburgvirus/Marburgvirus.html (dostęp: 07.10.2024)
6. https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/what-is-marburg-virus-how-worrying-is-it-2 (dostęp: 07.10.2024)
7. https://www.gov.pl/web/gis/informacja-dla-osob-podrozujacych-nt-goraczki-krwotocznej-marburg-w-rwandzie (dostęp: 11.10.2024)