AST

Badanie AST to oznaczenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej we krwi, enzymu obecnego m.in. w komórkach wątroby i mięśni. Pozwala wykryć uszkodzenie hepatocytów oraz ocenić przebieg ostrych i przewlekłych chorób wątroby, szczególnie w połączeniu z badaniem ALT. Jest zalecane osobom z objawami sugerującymi choroby wątroby, nadużywającym alkoholu, przyjmującym leki obciążające wątrobę oraz w monitorowaniu rozpoznanych schorzeń. Badanie można wykonać z próbki krwi pobranej na czczo, najlepiej w godzinach porannych.

Badanie AST (aminotransferaza asparaginowa)

Cena od 20,00 zł

SPRAWDŹ >>

Spis treści:

1. Na czym polega badanie AST?
2. Co wykrywa badanie AST?
3. Dla kogo jest badanie AST?
4. Przygotowanie do badania AST
5. Jaka jest cena badania AST?
6. Jak interpretowane są wyniki badania AST?

Na czym polega badanie AST?

Badanie AST polega na oznaczeniu stężenia aminotransferazy asparaginowej (AST) we krwi. Enzym ten, nazywany również AspAT lub GOT, bierze udział w przemianach aminokwasów i jest jednym z ważnych wskaźników uszkodzenia komórek wątroby oraz mięśni.

AST występuje nie tylko w wątrobie, ale także w mięśniu sercowym i mięśniach szkieletowych, a ponadto w nerkach, śledzionie, trzustce, płucach, mózgu oraz w krwinkach białych i czerwonych. Największą aktywność enzymu obserwuje się jednak w hepatocytach oraz komórkach mięśni, co sprawia, że jego oznaczenie jest szczególnie przydatne w diagnostyce nawet niewielkich uszkodzeń tych tkanek.

W prawidłowych warunkach AST znajduje się wewnątrz komórek. Uszkodzenie hepatocytów lub komórek mięśniowych powoduje uwalnianie enzymu do krwiobiegu, czego skutkiem jest wzrost stężenia AST w osoczu.

Badanie AST należy do tzw. prób wątrobowych, czyli zestawu badań oceniających funkcję i stan wątroby. Do tej grupy zalicza się również:

• ALT,
• ALP (fosfatazę alkaliczną),
• GGTP,
• bilirubinę.

Co wykrywa badanie AST?

Badanie AST wykrywa uszkodzenia komórek wątroby (hepatocytów), zwłaszcza w przebiegu chorób, w których dochodzi do ich obumierania. Podwyższone stężenie aminotransferazy asparaginowej we krwi wskazuje na uszkodzenie tkanek, z których enzym ten jest uwalniany do krwiobiegu.

Oznaczenie AST diagnozuje, m.in.:

• wirusowe zapalenie wątroby (typu A, B i C),
• stany zapalne dróg żółciowych,
• toksyczne uszkodzenia wątroby, np. w wyniku działania alkoholu, leków lub substancji chemicznych,
• inne ostre i przewlekłe choroby wątroby.

Dla kogo jest badanie AST?

Badanie AST wykonuje się u pacjentów, u których istnieje podejrzenie choroby lub uszkodzenia wątroby, a także w celu monitorowania jej funkcji w przebiegu leczenia lub chorób przewlekłych. Oznaczenie najczęściej zlecane jest przez lekarza po przeprowadzeniu wywiadu i ocenie objawów klinicznych.

Badanie AST jest wskazane szczególnie u osób, u których występują objawy sugerujące uszkodzenie wątroby, takie jak:

• zażółcenie skóry i błon śluzowych (żółtaczka),
• ciemne zabarwienie moczu,
• jasny, odbarwiony stolec,
• przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
• obniżony apetyt.

Ponieważ objawy te mogą towarzyszyć także innym schorzeniom, ich wystąpienie zawsze powinno być skonsultowane z lekarzem, który decyduje o konieczności wykonania badań laboratoryjnych, w tym prób wątrobowych.

Oznaczenie AST zaleca się również:

• osobom, u których w rodzinie występowały choroby wątroby,
• osobom nadużywającym alkoholu, ze względu na jego toksyczny wpływ na hepatocyty,
• pacjentom z otyłością i cukrzycą, u których częściej dochodzi do stłuszczenia i uszkodzenia wątroby,
• osobom z rozpoznanymi chorobami wątroby, w celu monitorowania przebiegu choroby,
• pacjentom przyjmującym leki przewlekle, które mogą obciążać wątrobę.

Badanie AST jest często wykonywane wielokrotnie, zwłaszcza w monitorowaniu leczenia lub w ostrych chorobach wątroby. Częstotliwość oznaczeń ustalana jest indywidualnie przez lekarza prowadzącego, ponieważ normalizacja poziomu AST może trwać nawet kilka miesięcy.

Przygotowanie do badania AST

Krew do badania AST powinna zostać pobrana na czczo, czyli po zachowaniu minimum 8-12 godzinnego odstępu między posiłkiem a pobraniem krwi. Zaleca się, aby badanie krwi obyło się w godzinach porannych.

Przed badaniem zaleca się:

• unikać alkoholu, kawy oraz innych używek,
• ograniczyć intensywny wysiłek fizyczny (dzień przed badaniem),
• zrezygnować z ciężkostrawnych, tłustych i obfitych posiłków dzień przed pobraniem krwi.
• osoby przyjmujące leki na stałe powinny skonsultować się z lekarzem - nie należy samodzielnie odstawiać leków bez zalecenia specjalisty.

Bezpośrednio przed pobraniem krwi:

• zaleca się pozostawać w spoczynku przez 10–15 minut, najlepiej w pozycji siedzącej,
• nawet umiarkowany wysiłek (np. wchodzenie po schodach) może wpłynąć na wynik badania.

Jaka jest cena badania AST?

Cena badania AST wynosi 20 zł, jednak może się różnić w zależności od lokalizacji oraz placówki wykonującej badanie.

Aktualną cenę badania warto sprawdzić bezpośrednio w wybranym punkcie pobrań lub laboratorium przed jego wykonaniem.

Jak interpretować wynik badania AST?

Wyniki badania AST powinny być zawsze interpretowane przez lekarza.

Podstawą oceny jest porównanie uzyskanej wartości z normami podanym przez laboratorium na karcie wyniku. Należy pamiętać, że normy mogą różnić się w zależności od metody oznaczenia, a dodatkowo na interpretację wpływają wiek oraz płeć pacjenta.

Najczęściej badanie AST wykonywane jest wraz z ALT (tj. aminotransferazą alaninową). Wówczas ocena stanu narządu dokonywana jest w oparciu o oba wyniki. Jest to tzw. wskaźnik De Ritisa, czyli stosunek wartości AST do ALT.

Zarówno niskie AST, jak i podwyższone AST wymagają konsultacji lekarskiej.

Znacznie przekroczone wartości referencyjne świadczyć mogą o:

• poważnych dolegliwościach i chorobach wątroby,
• niedrożności przewodów żółciowych,
• urazach wątroby,
• zawale serca.

Również zbyt niski poziom stężenia AST powinien wzbudzić niepokój, ponieważ taka sytuacja obserwowana jest między innymi w azotemii czy chorobach nerek.

Ze względu na złożoność interpretacji stężenia AST, w tym ich związku z innymi pomiarami, zawsze należy omówić wynik testu z lekarzem, który może wyjaśnić, co oznacza wynik i jak odzwierciedla ogólny stan zdrowia.

Jaka jest norma AST?

*Norma AST u dzieci zależy od wieku i płci i jest wyższa niż u dorosłych, co jest zjawiskiem fizjologicznym.

Powiązane badania:

• ALT
• ALP (fosfataza alkaliczna)
• GGTP
• Bilirubina

Powiązane konsultacje lekarskie:

• Internista
• Hepatolog

Powiązane artykuły:

• Wirusowe zapalenie wątroby
• Marskość wątroby – przyczyny, objawy i leczenie
  
• Rak wątroby - czym jest, objawy, przyczyny, diagnoza i leczenie