Medicover
Czym jest krztusiec?
Krztusiec jest ostrą chorobą zakaźną układu oddechowego, wywoływaną przez bakterię Bordetella pertussis. Do zakażenia dochodzi drogą powietrzno-kropelkową, czyli podczas kaszlu, kichania lub mówienia przez osobę chorą. Krztusiec ma bardzo charakterystyczny przebieg – po fazie niegroźnych objawów przypominających przeziębienie, pojawiają się gwałtowne, nawracające napady kaszlu, często zakończone wymiotami lub bezdechem. Napady kaszlu mogą utrzymać się bardzo długo, nawet 2-3 miesiące.
U niemowląt i dzieci poniżej 6. miesiąca życia krztusiec może prowadzić do groźnych powikłań, w tym zapalenia płuc, uszkodzenia mózgu, niedowładów, a nawet śmierci. W przypadku dorosłych i nastolatków choroba ma zwykle łagodniejszy przebieg, ale to właśnie oni stanowią główne źródło zakażenia dla niemowląt.
Kto powinien zaszczepić się na krztusiec?
Szczepionka przeciwko krztuścowi jest zalecane następującym grupom:
- Niemowlęta i dzieci – zgodnie z kalendarzem szczepień.
- Młodzież i dorośli, którzy nie byli szczepieni w ciągu ostatnich 10 lat.
- Kobiety w ciąży, aby przekazać odporność bierną dziecku.
- Osoby z otoczenia niemowląt, zwłaszcza rodzice, dziadkowie, opiekunowie.
- Personel medyczny i opiekuńczy, w tym pracownicy żłobków i oddziałów pediatrycznych.
Potrzebujesz szczepienia? Sprawdź listę pojedynczych szczepień ochronnych.
Rodzaje szczepionek na krztusiec
Szczepionki przeciw krztuścowi zawsze występują w postaci skojarzonej razem z antygenami błonicy i tężca (tzw. DTP, ang. Tetanus, diphtheria, pertussis), podawane są w jednym wstrzyknięciu, co dodatkowo chroni przed dwiema innymi groźnymi chorobami. Nie ma pojedynczych szczepionek przeciw krztuścowi.
W zależności od rodzaju i ilości komponentu krztuścowego w szczepionce skojarzonej rozróżnia się szczepionki:
DLA DZIECI
1. Z bezkomórkowym składnikiem krztuśca (DTaP) – litery oznaczają nazwy chorób, których antygeny zostały zawarte w szczepionce, ang. Diphtheria, Tetanus, acellular Pertussis), stosowana u dzieci do 7. roku życia. Zawiera inaktywowane toksyny błonicy i tężca oraz bezkomórkowe antygeny krztuśca (ang. acellular – bezkomórkowy), co zapewnia skuteczną ochronę przy dobrej tolerancji:
- szczepionka 3 w 1 (DTaP przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi);
- szczepionka 4 w 1 (DTaP-IPV przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis);
- szczepionka 5 w 1 (DTaP-IPV+Hib przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae typu b);
- szczepionka 6 w 1 (DTaP+IPV+Hib+wzwB przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae typu b, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B)
2. Z pełnokomórkowym składnikiem krztuśca (ang. whole-cell pertussis) - szczepionka DTwP lub inaczej DTPw, w 1. i 2. roku życia w przypadku dzieci bez przeciwwskazań.
DLA MŁODZIEŻY I DOROSŁYCH
3. Tdap (inaczej dTpa) – wersja o zmniejszonej zawartości antygenów (tzw. booster, zastosowanie małej litery „d” i „p” oznacza zmniejszoną zawartość danego antygenu) oraz bezkomórkowym składnikiem krztuśca, przeznaczona dla młodzieży, dorosłych oraz kobiet w ciąży. Zapewnia ochronę przed trzema chorobami (błonica, tężec, krztusiec).
Schemat szczepienia
Schemat szczepień różni się w zależności od wieku. Obejmuje szczepienie podstawowe oraz szczepienia przypominające.
Schemat szczepień przeciwko krztuścowi | ||
| Grupa wiekowa | Rodzaj szczepienia | Ilość dawek / Wiek |
| Dzieci | Szczepienie podstawowe (DTP lub DTaP) | 4 dawki:
|
| Dzieci i młodzież | Dawki przypominające (DTaP / Tdap) | 3 dawki:
|
| Osoby dorosłe i młodzież | Dawka przypominająca (Tdap) | Jedna dawka, co 10 lat |
| Kobiety w ciąży | Szczepienie dla kobiet w ciąży (Tdap) | Jedna dawka szczepienia, po ukończeniu 27. do 36. tygodnia ciąży (kobiety w ciąży zagrożonej przedwczesnym porodem, po ukończeniu 20. tygodnia ciąży), aby zapewnić noworodkowi bierną odporność |
Kiedy się zaszczepić?
Szczepienie należy wykonać zgodnie z kalendarzem szczepień ochronnych.
Warto też pamiętać, że szczepienie przypominające u dorosłych zalecane jest raz na 10 lat, ponieważ odporność poszczepienna zmniejsza się z upływem czasu.
Gdzie zaszczepić się na krztusiec?
Przed szczepieniem każdego pacjenta obowiązuje wizyta kwalifikacyjna. Na wizytę można umówić się w recepcji Centrum Medicover lub poprzez kontakt telefoniczny pod numerem 500 900 550.
Warszawa
Centrum Medicover Atrium
Centrum Medicover Elektronowa
Centrum Medicover Grochowska
Centrum Medicover Inflancka
Centrum Medicover Jerozolimskie
Centrum Medicover Klimczaka
Centrum Medicover Łukiska
Centrum Medicover Prosta
Centrum Medicover Puławska
Centrum Medicover Wołoska
Centrum Medycyny Pracy
Bielsko-Biała
Centrum Medicover Bielsko-Biała
Bydgoszcz
Gdańsk
Centrum Medicover Gdańsk Forum
Centrum Medicover Grunwaldzka Gdańsk
Gdynia
Centrum Medicover Gdynia Górskiego
Katowice
Centrum Medicover Graniczna
Centrum Medicover Żelazna
Kraków
Centrum Medicover Bora-Komorowskiego
Centrum Medicover Czerwone Maki
Centrum Medicover Fabryczna
Centrum Medicover Jasnogórska
Centrum Medicover Podgórska
Centrum Medicover Świętokrzyska
Lublin
Łódź
Centrum Medicover Piłsudskiego
Centrum Medicover Pomorska
Centrum Medicover Rydza-Śmigłego
Olsztyn
Centrum Medicover Olsztyn Piłsudskiego
Poznań
Centrum Medicover Plac Andersa - Poznań
Centrum Medicover Malta
Szczecin
Wrocław
Centrum Medicover Globis
Centrum Medicover - Strzegomska Wrocław
Centrum Medicover Tarasy Grabiszyńskie
Szczepienia na krztusiec dla dzieci
Dzieci są najbardziej narażone na ciężki przebieg krztuśca. Dlatego szczepienie przeciwko tej chorobie jest w Polsce obowiązkowe i bezpłatne w ramach Narodowego Programu Szczepień.
Pełne uodpornienie wymaga podania kilku dawek podstawowych oraz przypominających – brak którejkolwiek z nich zmniejsza ochronę.
Szczepienie podstawowe obejmuje 4 dawki szczepionki skojarzonej (DTP lub DTaP) w 2., 3-4., 5-6. i 16-18. miesiącu życia. W 6. roku życia podawana jest dawka przypominająca (DTaP), a następnie kolejna (Tdap) w 14. roku życia.
Szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi krztuścowi (DTaP) może być podawana również w jednym wstrzyknięciu w postaci szczepionki wysoce skojarzonej „4w1”, „5w1” lub „6w1”.
Szczepienia na krztusiec dla kobiet w ciąży
Szczepienie kobiet w ciąży przeciw krztuścowi ma dwa kluczowe cele:
- Ochrona matki przed zachorowaniem w ostatnich tygodniach ciąży i tuż po porodzie.
- Przekazanie przeciwciał noworodkowi, który przez pierwsze miesiące życia nie ma jeszcze w pełni rozwiniętego układu odpornościowego.
Optymalny moment: po ukończeniu 27. do 36. tygodnia ciąży (kobiety w ciąży zagrożonej przedwczesnym porodem, po ukończeniu 20. tygodnia ciąży). Szczepionka jest bezpieczna i nie wpływa negatywnie na przebieg ciąży.
Możliwe skutki uboczne i powikłania po szczepionce na krztusiec
Częste i łagodne, tzw. niepożądane odczyny poszczepienne obejmują:
- ból, tkliwość, świąd, zaczerwienienie, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia;
- gorączka;
- rozdrażnienie, wydłużenie lub skrócenie czasu snu, senność;
- chwilowy spadek apetytu.
Rzadkie:
- reakcje alergiczne (wysypka, pokrzywka);
- wysoka gorączka (>39°C);
- epizody omdlenia lub drgawek gorączkowych u dzieci (bardzo rzadko).
Szczepionki są poddawane rygorystycznym testom bezpieczeństwa i spełniają najwyższe standardy WHO (World Health Organization) i EMA (European Medicines Agency). Ich profil bezpieczeństwa jest bardzo korzystny, zwłaszcza w zestawieniu z ryzykiem powikłań po zachorowaniu na krztusiec.
Przeciwwskazania do szczepienia
Nie należy szczepić osoby, u której:
- wystąpiła anafilaksja po wcześniejszej dawce szczepionki lub jej składniku;
- występuje ostra infekcja z gorączką – wówczas szczepienie należy odroczyć;
- pojawiły się ciężkie zaburzenia neurologiczne w reakcji na wcześniejszą dawkę (np. zapalenie mózgu);
- występują inne przeciwwskazania medyczne określone przez lekarza.
Jaki jest koszt szczepienia przeciwko krztuścowi?
Cena szczepienia przeciwko krztuścowi zależy od liczby wymaganych dawek, schematu szczepienia oraz konkretnej placówki medycznej. Koszt tej szczepionki w Medicover możesz sprawdzić tutaj:
Jakie inne szczepienia ochronne warto wykonać?
- Szczepienie przeciwko ospie wietrznej
- Szczepionka przeciwko półpaścowi
- Szczepienie na tężec
- Szczepienie przeciwko WZW typu B
- Szczepienie na polio
Źródła:
- https://www.nhs.uk/pregnancy/keeping-well/whooping-cough-vaccination/
- https://immunisationhandbook.health.gov.au/contents/vaccine-preventable-diseases/pertussis-whooping-cough
- https://my.clevelandclinic.org/health/drugs/21639-pertussis-whooping-cough-vaccine
- https://www.gov.pl/web/wsse-wroclaw/kalendarz-szczepien-dzieci-i-mlodziezy-na-2025-rok
Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania. Należy potwierdzić przy zakupie badania szczegóły do jego przygotowania. |
