Choroby i dolegliwości

Łokieć tenisisty. Przyczyny, objawy, leczenie i ćwiczenia

Hasło „łokieć tenisisty” często kojarzone jest z przeciążeniem okolicy łokcia u miłośników tenisa. Określenie to jest jednak mylące, a ból łokcia rzadko dotyka graczy w tenisa. Stanowią oni zaledwie 10% przypadków klinicznych. Przyczyna bólu to opóźniony backhand. Łokieć tenisisty to dolegliwość uznawana za chorobę zawodową m.in. pracowników biurowych, informatyków mechaników itp.

Przyczyny łokcia tenisisty

Przez wiele lat twierdzono, że przyczyną bólu w łokciu tenisisty jest stan zapalny przyczepu ścięgien mięśni prostowników nadgarstka do kłykcia bocznego kości ramiennej. Jednak badania, które prowadzono pod koniec lat 90. dowiodły, że to nieprawda. Główną przyczyną łokcia tenisisty są zmiany degeneracyjne spowodowane długotrwałym przeciążaniem ręki podczas wykonywania ruchów nadgarstka, np. pisania na klawiaturze czy wkręcania śrubek. Wykonywanie tego typu czynności prowadzi do nadmiernego napięcia mięśni przedramienia oraz mikrourazów ścięgien i przyczepów w okolicy kłykcia bocznego kości ramiennej. Uszkodzeniu ulegają włókna kolagenowe ścięgien. Podczas tego typu przeciążeń organizm uruchamia procesy samonaprawy – w miejscach uszkodzeń powstaje tkanka łączna, która jest jednak znacznie słabsza od zdrowej. Kontynuowanie tego typu wysiłku prowadzi do naderwań ścięgien, zwapnienia przyczepów oraz do tworzenia patologicznych naczyń krwionośnych. Podczas degeneracji ścięgna dochodzi do wydzielania się białek, które chemicznie drażnią okoliczne tkanki, co wywołuje ból.

Przyczyną łokcia tenisisty może być również zbyt małe obciążanie ręki pracą. Dzieje się tak u osób, które są mało aktywne fizyczne. Wskutek braku ruchu dochodzi do osłabienia siły lub zaniku mięśni. Mięśnie nieprzyzwyczajone do wysiłku (np. wkręcania śrubek) nadrywają się.

Inną przyczyną łokcia tenisisty może być również uciśnięcie gałązki nerwu promieniowego przez łukowate pasmo tkanki łącznej, które nad nim przechodzi.

Objawy łokcia tenisisty

Głównym objawem jest ból po bocznej stronie stawu łokciowego, pojawiający się przy próbie chwytania, zaciskania ręki, nawracania i odwracania przedramienia lub ruchów wyprostnych w stawie nadgarstkowym. Chorzy zazwyczaj potwierdzają związek bólu z treningiem lub praca fizyczną. Siła chwytu jest osłabiona, występuje szybsza męczliwość ręki oraz ból z przeniesienia przy wyproście palców i nadgarstka. Jeśli choroba osiągnie stan zaawansowany, to ból pojawia się zarówno podczas ruchu, jak i w spoczynku. Dodatkowo występuje tkliwość palpacyjna w okolicy nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej.

Charakterystyczne objawy łokcia tenisisty:

  • problemy z wykonywaniem czynności dnia codziennego – ściskaniem ręki przy powitaniu, chwytaniem szklanki z herbatą
  • wrażliwość i tkliwość tkanek miękkich podczas ucisku w okolicy łokcia
  • ból pojawiający się przy próbie chwytania, ściskania, obracania czy prostowania nadgarstka
  • poranna sztywność w łokciu, która w początkowym stadium choroby ustępuje po rozruszaniu
  • niekiedy pojawia się obrzęk widoczny po zewnętrznej krawędzi łokcia

Rozpoznanie łokcia tenisisty

Zazwyczaj do rozpoznania łokcia tenisisty nie jest potrzebna specjalistyczna aparatura. Z dużym prawdopodobieństwem można ją zdiagnozować w gabinecie lekarskim. Badanie dotyczy obydwu kończyn – chorą porównuje się ze zdrową.

Badanie:

  • tkliwości palpacyjnej okolicy nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej i 4-5 cm obwodowo od niej
  • stopnia bolesności przy czynnym odwracaniu i nawracaniu przedramienia z oporem oraz prostowaniu nadgarstka
  • sprawdzanie siły chwytu

Testy diagnostyczne potwierdzające łokieć tenisisty

Test Thomsona

Łokieć jest wyprostowany, nadgarstek ustawiony w niewielkim wyproście, palce zaciśnięte w pięść. Terapeuta chwyta nadgarstek od strony dłoniowej jedną ręką, drugą zaś oo obejmuje pięść badanego. Pacjent wykonuje ruch prostowania nadgarstka wbrew oporowi. Ból okolicy nadkłykcia bocznego kości ramiennej i po stronie przebiegu mięśni prostowników nadgarstka może wskazywać na łokieć tenisisty.

Test Thomsona

autor Magdalena Pokrzywnicka, fizjoterapeuta
Data dodania 07.09.2017