USG ginekologiczne: na czym polega, co wykazuje?

Kiedy warto wykonać USG ginekologiczne?

USG ginekologiczne (transwaginalne, dopochwowe) zalecane jest zarówno w diagnostyce, jak i profilaktyce chorób narządów rodnych. Lekarz może zlecić badanie, gdy istnieje podejrzenie zmian chorobowych lub wad rozwojowych macicy, jajników czy endometrium. Najczęstsze wskazania do wykonania USG ginekologicznego to:

  • krwawienia z dróg rodnych, które nie są związane z miesiączką,
  • bardzo obfite lub nieregularne miesiączki,
  • bóle podbrzusza o niejasnym pochodzeniu,
  • dolegliwości związane z cyklem miesiączkowym,
  • diagnostyka niepłodności,
  • monitorowanie cyklu,
  • kontrola po zabiegach ginekologicznych,
  • ocena obecności ciąży na wczesnym etapie.

Regularne wykonywanie USG ginekologicznego pozwala wcześnie wykrywać zmiany, monitorować zdrowie układu rozrodczego i szybko reagować w przypadku wykrycia nieprawidłowości. 

Jakie choroby i zmiany może wykryć USG transwaginalne?

USG transwaginalne to bardzo czułe badanie ginekologiczne, które pozwala wcześnie wykryć różne nieprawidłowości i zmiany w obrębie narządów rodnych. Podczas diagnostyki można zidentyfikować m.in.:

  • nieprawidłową grubość endometrium,
  • polipy endometrialne,
  • podejrzenie zespołu policystycznych jajników (PCOS),
  • torbiele jajników,
  • mięśniaki macicy,
  • wady rozwojowe macicy i innych struktur układu rozrodczego,
  • podejrzenie zmian nowotworowych w obrębie narządu rodnego,
  • obecność płynu w zatoce Douglasa.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości lekarz ginekolog może zalecić wykonanie dodatkowych badań obrazowych lub laboratoryjnych, a także wdrożyć odpowiednie leczenie dostosowane do sytuacji klinicznej pacjentki.

Jakie obszary są badane w USG macicy i jajników - podsumowanie

Obszar badaniaMożliwe wykryte zmiany
MacicaMięśniaki, polipy, wady rozwojowe, podejrzenie zmian nowotworowych
EndometriumNieprawidłowa grubość, przerost, polipy
JajnikiTorbiele, podejrzenie zespołu policystycznych jajników (PCOS), zmiany guzowate
JajowodyZrosty, poszerzenia, wady anatomiczne
Miednica mniejszaPłyn w zatoce Douglasa, nieprawidłowości tkanek miękkich

Jak przygotować się do USG ginekologicznego?

Przygotowanie do USG ginekologicznego nie jest skomplikowane, jednak warto pamiętać o kilku ważnych zasadach:

  • USG transwaginalne (dopochwowe): przed badaniem pęcherz moczowy powinien być opróżniony, co znacząco poprawia widoczność narządów rodnych w obrazie USG.
  • USG ginekologiczne przez powłoki brzuszne: wykonywane m.in. u pacjentek, które nie rozpoczęły jeszcze współżycia – w tym przypadku wymagany jest pełny pęcherz. Około godziny przed badaniem zaleca się wypicie 1–1,5 litra niegazowanej wody.
  • Higiena intymna: wystarczy codzienna, standardowa higiena. Nie ma konieczności stosowania dodatkowych środków.
  • Dieta i leki: nie trzeba być na czczo ani odstawiać przyjmowanych leków.

Co więcej, w przypadku alergii na lateks, warto poinformować lekarza przed badaniem – możliwe jest zastosowanie specjalnych, bezlateksowych osłonek na głowicę sondy.

W którym dniu cyklu najlepiej wykonać USG ginekologiczne?

Termin badania zależy od wieku pacjentki i sytuacji klinicznej:

  • Pacjentki w wieku rozrodczym: optymalnie między 5. a 10. dniem cyklu.
  • Pacjentki w wieku pomenopauzalnym stosujące HRT:
    - w terapii sekwencyjnej – do 10. dnia cyklu,
    - w terapii ciągłej – termin nie ma znaczenia.
  • Pacjentki w ciąży: badanie można wykonać na każdym etapie, szczególnie przydatne jest w pierwszych tygodniach w celu potwierdzenia wczesnej ciąży i prawidłowej lokalizacji zarodka.

W każdym przypadku ostateczną decyzję co do terminu podejmuje  prowadzący lekarz ginekolog.

Jak przebiega badanie USG transwaginalne?

  1. Przygotowanie do badania – pacjentka zostaje poproszona o zajęcie miejsca na kozetce w pozycji ginekologicznej. Czasami USG wykonywane jest z pozycji fotela ginekologicznego. 
  2. Przygotowanie sondy – lekarz zakłada na głowicę ultrasonograficzną jednorazową osłonkę i pokrywa ją żelem, co zwiększa komfort badania i poprawia przewodzenie ultradźwięków.
  3. Wprowadzenie sondy – w przypadku USG transwaginalnego lekarz delikatnie wprowadza sondę do pochwy. Dzięki temu możliwa jest szczegółowa ocena narządów wewnętrznych.
  4. Ocena obrazu – na ekranie aparatu widoczny jest obraz macicy, endometrium, jajników i innych struktur miednicy mniejszej. Lekarz analizuje ich budowę oraz ewentualne nieprawidłowości.
  5. Czas badania – trwa zwykle 15-20 minut, jest nieinwazyjne i bezpieczne. Większość pacjentek nie odczuwa bólu, choć może pojawić się lekki dyskomfort.
  6. Alternatywne metody – w niektórych sytuacjach badanie może być wykonane badanie USG:
    - przez powłoki brzuszne – z użyciem innej sondy, gdy pacjentka nie rozpoczęła współżycia; wtedy wymagany jest pełny pęcherz moczowy (zaleca się wypicie 1–1,5 litra wody niegazowanej na godzinę przed badaniem),
    - przez odbyt – rzadziej stosowana metoda alternatywna.
  7. Wynik badania – lekarz omawia obraz USG z pacjentką od razu po zakończeniu procedury i w razie potrzeby kieruje na dalszą diagnostykę lub leczenie.

Jak wygląda badanie ginekologiczne - INFOGRAFIKA

USG ginekologiczne - jak wygląda badanie?

Ile kosztuje USG ginekologiczne?

Koszt badania USG ginekologicznego w placówkach Medicover rozpoczyna się od 220 zł. Cena może różnić się w zależności od lokalizacji i miasta. Badanie można wykonać prywatnie, bez skierowania, z możliwością szybkiej rezerwacji online.

Cena USG ginekologicznego.

Gdzie wykonać USG ginekologiczne?

Badanie USG można wykonać w placówkach Medicover, w większości dużych miast w Polsce, m.in.:

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy do USG ginekologicznego trzeba mieć pusty pęcherz?

Tak – przy USG transwaginalnym pęcherz powinien być opróżniony. Jeśli badanie ma być wykonane przez powłoki brzuszne, pęcherz musi być pełny.

Kiedy najlepiej zrobić USG ginekologiczne?

U kobiet miesiączkujących najlepiej wykonać badanie między 5. a 10. dniem cyklu.

Czy USG dopochwowe boli?

Nie, badanie nie jest bolesne. Pacjenkta możesz odczuwać jedynie lekki dyskomfort w momencie wprowadzania sondy przez ginekologa.

Czy USG transwaginalne może potwierdzić ciążę?

Tak, USG transwaginalne pozwala potwierdzić ciążę szczególnie na wczesnym etapie oraz sprawdzić, czy zarodek zagnieździł się prawidłowo.

Czym różni się USG ginekologiczne od USG przezbrzusznego?

USG ginekologiczne wykonuje się sondą dopochwową i daje dokładniejszy obraz narządów rodnych. USG przezbrzuszne stosuje się głównie u pacjentek, które nie rozpoczęły współżycia lub gdy uwidocznienie potrzebnej struktury jest utrudnione przezpochwowo. 

Dowiedz się więcej

Opieka nad pacjentką z niewydolnością cieśniowo-szyjkową po założeniu szwu McDonalda - studium przypadku

https://ruj.uj.edu.pl/entities/publication/

The ovarian tumours’ diagnosis - the role of PET/CT study

https://journals.wco.pl/index.php/los/article/view/

Endometrioza – co to jest? O leczeniu endometriozy opowiada ekspert

https://www.medicover.pl/o-zdrowiu/endometrioza-co-to-jest-o-leczeniu-endometriozy-opowiada-ekspert,6915,n,192