Zaćma – objawy i leczenie

Zaćma jest najczęstszą przyczyna utraty wzroku, dlatego nie należy jej bagatelizować. Zaćmie nie da się zapobiegać ani leczyć jej farmakologicznie. Jedynym sposobem jest operacja, a więc usunięcie zmętniałej soczewki i zastąpienie jej nową – syntetyczną.
Jedynym sposobem na pozbycie się zaćmy jest operacja.

Najnowsze metody sprawiają, że zabieg jest bezpieczny, bezbolesny, a pacjent jeszcze tego samego dnia może wrócić do domu.

Zaćma – co to za choroba?

Zaćma to inaczej katarakta. Jest to choroba oczu, która polega na zmętnieniu soczewki. Soczewka oka jest przezroczysta i z obu stron naturalnie wypukła, dzięki czemu skupia promienie światła docierające do oka dokładnie na siatkówce. To od tego zależy, czy nasze oko widzi ostro. Jeśli ten kulisty kształt staje się nieidealny, promienie światła skupiają się przed siatkówką lub za nią – wtedy widzimy gorzej z bliska lub z daleka.

Jednak przyczyną utraty ostrości w widzeniu może być coś innego – utrata przezroczystości soczewki, która zaczyna mętnieć . To właśnie nazywamy zaćmą lub kataraktą.

Zaćma – objawy

Jak zatem odróżnić, czy to pogarszanie się wzroku np. wraz z wiekiem, czy zaćma? Jeśli mamy do czynienia z kataraktą, obraz staje się coraz bardziej nieostry, ale nie poprawiają go wcale coraz mocniejsze szkła okularów.

Drugą oznaką jest to, że jasne kolory wydają się być ciemniejsze. Osoba chora na zaćmę lepiej widzi obraz, gdy światło jest słabe np. w czasie pochmurnego dnia albo o zmierzchu, a jednocześnie w słoneczny dzień, przy silnym świetle miewa tzw. olśnienia (rozszczepienie światła, widoczne wokół jego źródeł, obniża zdolność rozpoznawania szczegółów).

Zaćma jest chorobą oczu, która polega na zmętnieniu soczewki.

Jednak na zaawansowanym etapie choroby oko zupełnie przestaje widzieć w nocy lub w ciemnym pomieszczeniu, a zmętniała soczewka powoduje, że jesteśmy w stanie odróżnić jedynie dzień od nocy i światło od cienia.

Zaćma – przyczyny

Zaćma najczęściej pojawia się wraz z wiekiem i jest częścią procesu starzenia się. Nie znaczy to jednak, że dotyka każdego.

Katarakta najczęściej ujawnia się po 60. roku życia. Jednak zachorować mogą na nią również młodsi pacjenci. Wówczas przyczyną zazwyczaj nie jest wiek, ale urazy oka, stany zapalne oka, niektóre przewlekłe choroby jak cukrzyca, ale też kontakt oczu z chemikaliami, praca w szkodliwych warunkach, a także przyjmowanie niektórych leków.

Operacja zaćmy – wskazania

Zaćma jest obecnie najczęstszą przyczyną utraty wzroku, dlatego nie należy jej bagatelizować.

Usuwanie zaćmy nie jest możliwe środkami farmakologicznymi, konieczna jest operacja.

Wiele osób sądzi, że polega ona na usunięciu jakiejś mętnej powłoki z oka, tymczasem usuwanie zaćmy to tak naprawdę usunięcie zmętniałej soczewki i wszczepienie na jej miejsce sztucznej.

O tym, kiedy należy przeprowadzić operację, decyduje lekarzbieg może zostać wykonany na każdym etapie choroby i u pacjentów w każdym wieku – od noworodków, u których może zdarzyć się zaćma wrodzona, aż po seniorów.

Czekanie z zabiegiem, aż zmętnienie soczewki zacznie być bardzo uciążliwe jest niebezpieczne, bo choroba może przekształcić się w zaćmę przejrzałą, a to może spowodować powikłania prowadzące do nieodwracalnej utraty wzorku.

Operacja zaćmy – przeciwwskazania

Operacja zaćmy jest zabiegiem prostym i bezpiecznym, wykonywanym w warunkach chirurgii jednego dnia. Istnieją jednak przypadki, w których nie powinno się jej wykonywać.

Najnowsze metody sprawiają, że zabieg usunięcia zaćmy jest bezpieczny, bezbolesny.

Przeciwwskazania do operacji zaćmy to:

  • odwarstwienie siatkówki grożące głęboką, dynamiczną progresją po wykonanym zabiegu
  • schorzenia metaboliczne (cukrzyca)
  • zły ogólny stan zdrowia
  • aktywny stan zapalny
  • istniejące infekcje wirusowe
  • alergia
  • schorzenia psychogenne, drgawki, padaczka
  • problemy dermatologiczne (trądzik)
  • jaskra
  • ciąża, okres karmienia, okres menstruacji
  • stożek rogówki
  • patologiczne zmiany na dnie oka
  • opadanie powiek

Zabieg usunięcia zaćmy

Najpowszechniejszą dziś metodą usuwania zaćmy jest fakoemulsyfikacja. Zabieg polega na niewielkim, 2-3 milimetrowym nacięciu rogówki, przez które wprowadza się sondę. Sonda za pomocą ultradźwięków rozbija chorą, zmętniałą soczewkę, która jest delikatnie wysysana z oka.

Następnie na miejsce usuniętej soczewki naturalnej umieszcza się sztuczną soczewkę, która sama się rozwija, przyjmując odpowiedni kształt zaraz po jej wprowadzeniu do oka.

Zabieg trwa jedynie ok. 15 minut i nie wymaga hospitalizacji, już kilka godzin po jego wykonaniu pacjent może wrócić do domu.

Laserowe usuwanie zaćmy

Najnowszą metodą na leczenie katarakty jest femtofakoemulsyfikacja, a więc laserowe usuwanie zaćmy. Zabieg przebiega dość podobnie jak fakoemulsyfikacja.

Najpierw laser wykonuje w rogówce porty małe otwory, przez które wprowadza się narzędzia, a następnie oddziela soczewkę od innych tkanek oka i ją rozbija. Następnie chirurg przez porty wprowadza odpowiednie narzędzia, które usuwają rozdrobnioną już soczewkę, a na jej miejsce wstawiają nową - syntetyczną.

W przypadku obu zabiegów usunięcia zaćmy, z wykorzystaniem lasera i bez niego, nie ma konieczności zakładania jakichkolwiek szwów. Ciśnienie wewnątrz gałki ocznej powoduje bowiem, że rana sama szczelnie się zamyka.

Dowiedz się więcej:

Wady wzroku - rodzaje i leczenie

Cukrzyca a problemy ze wzrokiem

Podrażnione spojówki i zapalenie spojówek

autor Agata Socha
konsultacja merytoryczna Aleksandra Woźniak, Specjalista ds. Informacji Medycznej Medicover
Data dodania 15.03.2018
Data ostatniej aktualizacji 16.01.2019