Szczepionka przeciw grypie – sytuacja jesienią 2020 roku

Zgodnie z zapowiedzią Ministra Zdrowia, Polska ma zagwarantowane 1,8 mln dawek szczepionek przeciw grypie z możliwością domówienia 200 tys. dawek. W ubiegłym roku wskaźnik wyszczepialności wynosił zaledwie 4 proc. populacji, czyli ok. 1,58 mln Polaków. Niemniej w tym roku, doniesienia medialne wskazują, że zapotrzebowanie na tę szczepionkę będzie wyższe.
Szczepionka przeciw grypie.

Szczepienie przeciw grypie nowa lista grup objętych refundacją

W tym roku liczba grup, które mają zapewnioną refundację szczepień w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) została rozszerzona.

Od 1 września szczepienia przeciwko grypie będą w połowie refundowane w ramach NFZ dla:

  • dzieci w wieku od 3 do 5 lat (dzieciom podaje się szczepionkę donosowo),
  • kobiet w ciąży,
  • dorosłych w wieku 18-64 lat z chorobami współistniejącymi, np. chorobami metabolicznymi, kardiologicznymi, oddechowymi, po transplantacjach,
  • dorosłych od 65. roku życia do 75. roku życia.

Szczepionka przeciw grypie będzie bezpłatna dla osób powyżej 75. roku życia. Szczepionki będą refundowane również dla personelu medycznego.

Jeżeli jesteś w grupie objętej refundacją, warto skonsultować się ze swoim lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej w ramach NFZ.

Szczepienie przeciw grypie a dostępność w 2020 roku

Każdego roku na rynek sprowadzana jest konkretna liczba szczepionek. Jest ona oszacowywana na podstawie wyszczepialności społeczeństwa w poprzednich latach. Dane dotyczące poziomu zaszczepienia całej populacji w Polsce od lat są na poziomie ok. 4 proc. Pod względem stanu zaszczepienia przeciw grypie jesteśmy na jednym z ostatnich miejsc w Europie. Obecnie, w związku z pandemią COVID-19 i zaleceniami ekspertów ds. zdrowia, zainteresowanie szczepieniami przeciwko grypie wzrosło.

Zgodnie z opiniami ekspertów, zapotrzebowanie na szczepionki w tym roku może być nawet 4-krotnie wyższe. Według oszacowań sama liczba osób z grup ryzyka może wynosić ok. 10 milionów.

Z danych tych jasno wynika, że zapotrzebowanie jest znacznie wyższe niż zakładano i dostępność szczepionki na polskim rynku będzie ograniczona.

Przyczyn ograniczonej dostępności szczepionek jest wiele:

  • dostępność rynkowa szczepionek przeciw grypie uzależniona jest od możliwości produkcyjnych firm sprzedających szczepionki (firmy co roku prognozują wielkość dostaw na podstawie popytu i wskaźniku wyszczepialności w ubiegłych latach w danym kraju),
  • w tym roku poszerzono listę grup pacjentów objętych refundacją – w pierwszej kolejności szczepionki są zapewniane grupom pacjentów objętych refundacją, a hurtownie farmaceutyczne wpierw muszą zagwarantować szczepionki na potrzeby refundacji,
  • w tym roku wzrosło zainteresowanie szczepieniem przeciwko grypie w związku z współistniejącą pandemią COVID-19,
  • zamówienia na szczepionkę realizowane były dużo wcześniej – w tym roku zamówienie zostało zrealizowane przed wybuchem globalnej pandemii COVID-19.

Wszystkie te zjawiska spowodowały nie tylko spadek dostępności szczepionek przeciw grypie w publicznej opiece zdrowotnej, ale również ograniczenia liczby otrzymywanych szczepionek przez prywatną opiekę zdrowotną, w tym Medicover.

Z różnych dostępnych komunikatów w mediach wynika, że zamówione szczepionki dotrą do Polski dopiero pod koniec września lub w październiku. W przypadku pojawienia się dostępności szczepionek przeciw grypie w Centrach Medicover, zostanie wystosowany odpowiedni komunikat.

Szczepionka przeciw grypie kto powinien się szczepić

Szczepionka przeciw grypie nie zapewnia stuprocentowej odporności przed chorobą – według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) jej skuteczność szacuje się na 29-61 proc. w podstawowej opiece zdrowotnej, i 35-60 proc. w grupie hospitalizowanych osób starszych. Może jednak zmniejszać ryzyko wystąpienia choroby, a także jej ciężkiego przebiegu i powikłań, zwłaszcza w grupach ryzyka (patrz ramka poniżej).  

W sezonie infekcyjnym 2018/2019 potwierdzono 4 491 879 zachorowań na grypę w Polsce, 17 118 hospitalizacji i 150 zgonów z powodu tej choroby. W tym roku współistnienie grypy i COVID-19 stanowi podwójne zagrożenie. W ubiegłym sezonie infekcyjnym 2019/2020 zachorowalność na grypę w porównaniu z innymi krajami europejskimi była na poziomie umiarkowanym. Około 87 proc. przypadków grypy było spowodowane wirusami grypy typu A.

Szacowana skuteczność szczepionki przeciw grypie w ubiegłym sezonie (analiza sześciu badań europejskich) wahała się od 29 do 61 proc. przeciwko jakiemukolwiek wirusowi grypy (w podstawowej opiece zdrowotnej) i od 35 do 65 proc. u hospitalizowanych starszych osób (≥ 65 lat). Skuteczność szczepionki względem zakażeń wirusem typu B stanowiła od 62 do 83 proc. Sezon grypowy 2019/2020 cechował się wczesnym początkiem (szczyt zachorowań przypadł na styczeń i luty) i skróconym czasem trwania w porównaniu z poprzednimi sezonami infekcyjnymi, co było związane z wybuchem pandemii COVID-19 i lockdownem. Przypadki ciężkiego przebiegu grypy spowodowanej zakażeniem wirusem typu A, liczone jako przypadki osób przebywających na oddziale intensywnej terapii dominowały u osób w wieku 40 lat i powyżej.  

Więcej o szczepieniu przeciw grypie dowiesz się z artykułu: Dlaczego warto się szczepić, zwłaszcza podczas pandemii

Profilaktyka grypy

Należy pamiętać, że szczepionka nie jest jedyną z dostępnych metod profilaktyki grypy. Podobnie jak w przypadku COVID-19 należy stosować zalecane środki zapobiegawcze, w tym częste i prawidłowe mycie rąk, odstęp od innych ludzi (przynajmniej 1,5 metra) i noszenie maseczki. Również ważne jest dbanie o naturalne wzmacnianie naszej odporności, prowadząc zdrowy styl życia – zdrowe nawyki żywieniowe, regularna aktywność fizyczna, higiena snu i radzenie sobie ze stresem.

Grypa a profilaktyka.

Pobierz plik PDF: COVID-19 a grypa czym się różnią

Szczepienia zalecane jesień 2020

Grupy, którym są zalecane*:

szczepienia przeciw pneumokokom szczepienia przeciw krztuścowi
  • dzieci i młodzież od ukończenia 6. roku życia do ukończenia 18. roku życia,
  • dzieciom i osobom dorosłym z przewlekłą chorobą serca, płuc, cukrzycą, wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego, implantem ślimakowym, przewlekłą chorobą wątroby, w tym z marskością, osobom uzależnionym od alkoholu, palącym papierosom,
  • dzieciom i osobom dorosłym z anatomiczną lub czynnościową asplenią,
  • dzieciom i dorosłym z zaburzeniami odporności.
  • wszystkie osoby dorosłe pojedyncza dawka przypominająca co 10 lat,
  • personel medyczny w szczególności mający kontakt z noworodkami i niemowlętami,
  • osoby w podeszłym wieku, które są w grupie ryzyka ze względu na wykonywane zajęcia,
  • kobiety w ciąży po ukończeniu 27 do 36 tygodnia ciąży,
  • osoby z otoczenia noworodków i niemowląt do ukończenia 12 miesiąca życia.

* Opracowano na podstawie: Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 16.10.2018 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2020. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, Warszawa, 16.10.2019 r., poz. 87. 

Źródła:

  1. http://www.urpl.gov.pl/pl/komunikat-prezesa-urz%C4%99du-z-dnia-17-sierpnia-2020-r-w-sprawie-szczepionek-przeciw-grypie-stosowanyc
  2. https://www.sanofi.pl/-/media/Project/One-Sanofi-Web/Websites/Europe/Sanofi-PL/Home/Media/Informacje-prasowe/pdf_2020/Informacja_o_dostepnosci_na_strone_www.pdf
  3. https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/tansze-lub-bezplatne-szczepienia-na-grype
  4. https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/grypa/10/#jaki-jest-poziom-zaszczepienia-przeciw-grypie-w-polsce
  5. https://www.politykazdrowotna.com/63950,mz-szczepionki-przeciw-grypie-zagrozone-brakiem-dostepnosci
  6. https://tvn24.pl/polska/szczepionki-na-grype-2020-czy-wystarczy-w-polsce-szczepionek-przeciwko-grypie-4686019
  7. https://www.euro.who.int/en/health-topics/communicable-diseases/influenza/news/news/2020/5/20192020-influenza-season-repurposing-surveillance-systems-for-covid-19
  8. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 16.10.2018 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2020. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, Warszawa, 16.10.2019 r., poz. 87.
  9. http://opzg.cn-panel.pl/resources/Raport%20grypowy_lipiec_16.07-22.07.pdf
  10. Seasonal influenza 2019-2020. Annual epidemiological report. August 2020, https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/AER_for_2019_influenza-seasonal.pdf.
Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania.
autor Agata Stróżyk, Specjalista ds. Informacji Medycznej, Dietetyk kliniczny, sportowy i pediatryczny
Data dodania 25.09.2020
Data ostatniej aktualizacji 29.09.2020