Szczepienia podróżne

W Egipcie, popularnym kierunku turystycznym, warto rozważyć szczepienia przeciw durowi brzusznemu oraz wściekliźnie, zwłaszcza przy planowaniu aktywności poza głównymi kurortami. Przed podróżą sprawdź aktualne zalecenia szczepień i profilaktyki zdrowotnej, aby zminimalizować ryzyko chorób zakaźnych i podróżować bezpiecznie.

Wyjazd za granicę, zwłaszcza do krajów o odmiennych warunkach klimatycznych i sanitarnych, wiąże się z ryzykiem problemów zdrowotnych, które mogą zepsuć nawet najlepiej zaplanowaną podróż. Jeśli spodziewasz się niższego standardu higieny, ograniczonego dostępu do opieki medycznej lub kontaktu z owadami przenoszącymi choroby zakaźne, warto zadbać o odpowiednią profilaktykę.

Większość szczepień nie jest obowiązkowa, jednak istnieją szczepienia zalecane, które warto rozważyć dla własnego bezpieczeństwa. Odpowiednie przygotowanie zdrowotne przed wyjazdem pozwala znacząco ograniczyć ryzyko zachorowania i podróżować spokojniej.

Obowiązkowe szczepienia przed wyjazdem 

Światowa Organizacja Zdrowia wskazuje, że jedynym szczepieniem wymaganym międzynarodowo przy wjeździe do niektórych krajów jest szczepienie przeciw żółtej gorączce. Obowiązek ten dotyczy wybranych państw Afryki Subsaharyjskiej oraz części krajów Ameryki Południowej i Środkowej, w których choroba występuje endemicznie lub które wymagają potwierdzenia wakcynacji przy przekraczaniu granicy.

Szczepionka na żółtą febrę - gdzie jest wymagana?

Szczepienie jest zalecane dla podróżnych udających się do tych krajów (ze względu na ryzyko zachorowania), a obowiązkowe (zależy od trasy podróży) tylko wtedy, gdy podróżny przybywa z kraju ryzyka YF ( uwzględnionego w tabeli). 

¹ Ryzyko przeniesienia wirusa żółtej febry na ludzi istnieje tylko w części kraju.

(Źródło: https://www.cdc.gov/yellow-book/hcp/travel-associated-infections-diseases/yellow-fever.html)

(Źródło: https://www.cdc.gov/yellow-book/hcp/travel-associated-infections-diseases/yellow-fever.html, 20.07.2026)

Aby udokumentować wykonanie szczepienia przeciw żółtej gorączce, potrzebna jest tzw. żółta książeczka, czyli Międzynarodowa Książeczka Szczepień (International Certificate of Vaccination or Prophylaxis, ICVP). Dokument ten wydawany jest podczas wizyty, po zakwalifikowaniu i wykonaniu odpowiednich szczepień w poradniach medycyny podróży oraz punktach szczepień dla osób wyjeżdżających za granicę. W książeczce mogą być wpisywane również inne szczepienia wykonane przed podróżą, zarówno obowiązkowe, jak i zalecane.

Zalecenia dotyczące wymaganych szczepień mogą się zmienić w zależności od ryzyka epidemiologicznego. Z tego względu przed planowanym wyjazdem rekomendowana jest konsultacja u lekarza medycyny podróży (najlepiej 6–8 tyg. przed wyjazdem), który omówi aktualne zagrożenia zdrowotne występujące w danym rejonie oraz przeprowadzi kwalifikację do szczepień, zarówno obowiązkowych, jak i zalecanych.

• Przeczytaj także: 
  Gorączka Zachodniego Nilu - choroba, która zabija dzikie ptaki. [OBJAWY
  I LECZENIE]
  Komar tygrysi u granic Polski: Czy ten niebezpieczny owad zmieni nasze lato?

Zalecane szczepienia przed wyjazdem

W wielu krajach zaleca się szczepienie przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi i poliomyelitis. W Polsce szczepienia te są obowiązkowe, choć WZW B wprowadzono do kalendarza szczepień dopiero w latach 90., dlatego część dorosłych może nie być zaszczepiona. Dodatkowo szczepienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi wymagają regularnego odnawiania co około 10 lat, dlatego przed wyjazdem warto upewnić się, że dawki przypominające są uzupełnione.

Wyjeżdżając w egzotyczne kraje warto jednak wykonać dodatkowe szczepienia na:

• dur brzuszny – szczepienie zalecane przy podróży do krajów o zwiększonym ryzyku zachorowania, zwłaszcza w Azji Południowej (Indie, Pakistan, Bangladesz), Azji Południowo Wschodniej (Nepal, Wietnam, Indonezja, Filipiny, Laos, Kambodża, Myanmar), w wielu krajach Afryki oraz Ameryki Łacińskiej (m.in. Peru, Ekwador, Kolumbia, Meksyk, Haiti). Szczepienie warto rozważyć także przy wyjazdach do Egiptu, Maroka, Turcji czy Malezji, zwłaszcza gdy planowane jest jedzenie poza hotelami lub pobyt w mniejszych miejscowościach;
• wściekliznę – choroba występuje w wielu regionach świata, dlatego szczepienie przedekspozycyjne warto rozważyć w przypadku podróży, które wiążą się z ryzykiem kontaktu ze zwierzętami lub utrudnionym dostępem do opieki medycznej. Szczególnie zaleca się je przy wyjazdach w tereny wiejskie i dzikie w krajach o wysokiej endemiczności, takich jak Brazylia, Chiny, Indie, Tajlandia, Wietnam, Filipiny czy Indonezja;
• cholerę – szczepienie zaleca się przed wyjazdem do regionów, w których występują ogniska choroby lub gdzie w ostatnim czasie doszło do sytuacji sprzyjających szerzeniu się zakażeń. Dotyczy to wybranych obszarów w krajach rozwijających się w Azji, Afryce oraz Ameryce Środkowej i Południowej, zwłaszcza gdy planowany jest pobyt w warunkach ograniczonego dostępu do bezpiecznej wody i sanitariatów;
• japońskie zapalenie mózgu – szczepienie zaleca się przy podróży do krajów, w których występuje transmisja wirusa wywołującego japońskie zapalenie mózgu, zwłaszcza w Azji Południowo Wschodniej (Laos, Wietnam, Tajlandia, Kambodża, Myanmar, Filipiny, Malezja, Indonezja, Timor Wschodni), Azji Południowej (Nepal, Sri Lanka, Indie, Pakistan) oraz Azji Wschodniej (Chiny, Korea Południowa, Korea Północna, Japonia, Tajwan). Ryzyko występuje także w części Rosji oraz w Papui Nowej Gwinei i na wyspach zachodniego Pacyfiku. Szczepienie jest szczególnie zalecane przy dłuższych pobytach, podróżach w sezonie transmisji oraz aktywnościach terenowych w obszarach wiejskich.

Kiedy zacząć szczepienia przed wyjazdem na wakacje?

Najlepiej zgłosić się do poradni medycyny podróży około 6–8 tygodni przed wyjazdem. Lekarz omówi obowiązkowe i zalecane szczepienia ochronne odpowiednie dla kierunku podróży, dobierze profilaktykę zdrowotną oraz wskaże, jakie leki i środki warto zabrać do apteczki podróżnej. W razie potrzeby może również wystawić receptę na profilaktykę przeciwmalaryczną lub inne leki niezbędne podczas wyjazdu.

Na konsultację warto zabrać listę leków przyjmowanych na stałe, informacje o alergiach oraz dokumentację wcześniejszych szczepień. Pozwala to dobrać profilaktykę w sposób bezpieczny i adekwatny do stanu zdrowia.

Szczepienia a zasady higieny tropikalnej

Szczepienia ochronne nie zwalniają jednak podróżujących z zachowania innych zaleceń, w tym zasad higieny tropikalnej:

• zęby myj tylko w wodzie przegotowanej lub mineralnej;
• myj lub nawet dezynfekuj ręce przed jedzeniem;
• nie używaj ręczników z tkaniny do osuszenia rąk;
• pij wyłącznie wodę przegotowaną lub butelkowaną wodę mineralną;
• nie dodawaj do napojów kostek lodu;
• nie jedz surowych produktów spożywczych przechowywanych w lodzie;
• unikaj jedzenia surowych sałatek owocowo-warzywnych, surowych/grillowanych owoców morza, mleka, mięsa, sera, majonezu, lodów, śmietany, masła i surowych lub niedogotowanych jaj;
• myj i obieraj ze skórki tropikalne owoce i warzywa;
• nie jedz lokalnych przysmaków kulinarnych przygotowanych w złych warunkach sanitarno-higienicznych lub pochodzących z niewiadomego źródła;
• zakładaj odpowiednią odzież ochronną po zachodzie słońca (długie spodnie, długie rękawy, pełne obuwie);
• stosuj środki odstraszające owady, rozpylając je na skórę kilkukrotnie w ciągu dnia i nocy (podczas przebywania na świeżym powietrzu);
• stosuj moskitiery i siatki w oknach;
• unikaj kąpieli w otwartych, słodkowodnych zbiornikach wodnych;
• unikaj chodzenia boso lub w sandałach poza otoczeniem hotelu;
• zakładaj pełne obuwie trekkingowe podczas wycieczki do parku narodowego, rezerwatu przyrody, lasu tropikalnego;
• unikaj przypadkowych kontaktów seksualnych i stosuj środki zabezpieczające przed chorobami przenoszonymi drogą płciową;
• nie rób tatuaży, akupunktury, piercingu;
• unikaj odwiedzania targowisk z żywymi zwierzętami;
• unikaj kontaktu z przypadkowo napotkanymi zwierzętami.

W przypadku dodatkowych pytań, informacji może udzielić nam lekarz medycyny podróży.

Przeczytaj także na temat szczepień przed wyjazdem, w takie miejsca jak: 

• Dominikana
• Egipt
• Japonia
• Kenia
• Malediwy
• Malezja
• Meksyk
• Tajlandia
• Tunezja
• Zanzibar
• Sri Lanka
• Indie
• Wietnam
• Madagaskar
• Malediwy
• Mauritius
• Maroko
• Wyspy Zielonego Przylądka