Nowe warianty COVID-19 Stratus i Nimbus – objawy i aktualne informacje

Warianty takie jak Stratus i Nimbus są stale monitorowane w ramach globalnego systemu CoViNet. Celem jest szybkie wykrycie mutacji mogących wpływać na zdrowie publiczne — podkreśla dr Maria Van Kerkhove, ekspertka WHO ds. COVID-19.

Nowe warianty koronawirusa – Stratus i Nimbus

Stratus to wariant rekombinowany, łączący cechy dwóch wcześniejszych podwariantów Omikrona (LF.7 i LP.8.1.2 – oznacza to, że XFG zawiera mieszaninę materiału genetycznego z tych dwóch wariantów), który zyskał przewagę dzięki lepszej zdolności unikania obrony immunologicznej (neutralizacji przez przeciwciała). Oznacza to, że może się łatwo rozprzestrzeniać, unikając wykrycia, ale nie jest tak naturalnie zakaźny, jak Nimbus. 

Wariant został zidentyfikowany w styczniu 2025 roku w Azji Południowo-Wschodniej i szybko się rozprzestrzenił. W czerwcu Światowa Organizacja Zdrowia sklasyfikowała XFG jako "wariant monitorowany" (Variant under Monitoring, VUM): ze względu na jego szybkie rozprzestrzenianie się na całym świecie.

Nimbus (NB.1.8.1) jest podwariantemn Omikronu (linia JN.1), również monitorowanym. Według WHO zakażenia spowodowane tym podwariantem odnotowano od połowy lutego 2025 r., szczególnie:

• we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego,
• Azji Południowo-Wschodniej.
• na zachodnim Pacyfiku.

Od tego czasu został zgłoszony w wielu krajach, w tym w rosnącej liczbie przypadków w Stanach Zjednoczonych i Europie. Wariant ten charakteryzuje się wyjątkowo silną zakaźnością, m.in. dzięki zwiększonej zdolności wiązania się wirusa z receptorami ACE2 ludzkich komórek.  [tabela]

Aktualne dane nie wskazują, że te podwarianty prowadzą do cięższego przebiegu choroby niż inne warianty będące w obiegu. Podobnie jak poprzednie, mogą łatwo rozprzestrzeniać się drogą kropelkową, gdy zakażona osoba kaszle lub mówi.

Przeczytaj także: Nowa fala zakażeń COVID-19 w 2025. Dominujące objawy i zalecenia

Objawy wariantu Stratus

Objawy infekcji Stratus są zbliżone do innych wariantów Omikrona, ale ze specyficznym charakterem klinicznym. Najczęściej zgłaszane symptomy to:

• chrypka i uczucie drapania w gardle,
• suchy kaszel,
• ból gardła o umiarkowanym nasileniu,
• zmęczenie,
• katar,
• bóle głowy i mięśni,
• gorączka lub dreszcze.

W przypadku Stratusa rzadziej występuje utrata smaku i węchu, a choroba rozwija się szybciej z krótszym okresem inkubacji. Objawy mogą być mylone z alergią lub podrażnieniem gardła, np. od klimatyzacji, co może opóźniać rozpoznanie zakażenia. [tabela]

Objawy wariantu Nimbus

Nimbus cechuje się wyraźnym i bardzo silnym bólem gardła, szczególnie na początku infekcji, który pacjenci opisują jako „gardło jak pocięte żyletkami”, co powoduje ostry ból podczas połykania jedzenia lub picia. To jeden z najbardziej charakterystycznych objawów tego wariantu. Dodatkowo obserwuje się:

• nudności, wymioty, biegunkę oraz bóle brzucha,
• zgagę,
• kaszel,
• gorączkę,
• silne zmęczenie,
• bóle mięśni i głowy,
• czasami utratę smaku i węchu.

Objawy ze strony układu pokarmowego mogą pojawić się u pacjentów z wariantem Nimbus jeszcze przed wystąpieniem klasycznych symptomów oddechowych, co może utrudniać szybkie rozpoznanie COVID-19 i zwiększa ryzyko rozprzestrzeniania się wirusa.

Porównanie objawów wariantów Stratus i Nimbus

Wariant Stratus unika układu odpornościowego znacznie lepiej niż Nimbus i szybko się rozprzestrzenia.

Diagnostyka – czy testy wykrywają Stratus i Nimbus?

Nasilenie i czas trwania objawów COVID-19 mogą się różnić w zależności od osoby i nie wszystkie objawy muszą wystąpić u każdego. Nie można też stwierdzić zakażenia na podstawie samych objawów, dlatego ważne są testy.

Standardowe testy antygenowe i PCR wykrywają SARS-CoV-2, ale nie rozróżniają wariantu. Informację o tym, czy infekcja spowodowana jest Stratus czy Nimbus, można uzyskać wyłącznie dzięki sekwencjonowaniu genomowemu.

CDC podkreśla, że takie analizy są prowadzone w ramach międzynarodowego nadzoru, a wyniki pozwalają ocenić, czy nowe warianty różnią się zakaźnością, skutecznością szczepień lub leczenia.

Szczepienia i ochrona przed nowymi wariantami

WHO i ECDC zgodnie podkreślają, że aktualne szczepionki nadal chronią przed ciężkim przebiegiem COVID-19, hospitalizacją i zgonem, nawet jeśli ochrona przed samym zakażeniem może być ograniczona.

Najważniejsze jest utrzymanie odporności populacyjnej poprzez dawki przypominające. To pozwala zmniejszyć ryzyko ciężkiego przebiegu choroby, nawet jeśli pojawiają się nowe linie wirusa — wskazuje dr Richard Pebody, ekspert WHO ds. chorób zakaźnych.

Ministerstwo Zdrowia rekomenduje szczepienia przypominające szczególnie dla osób starszych, przewlekle chorych oraz pracowników ochrony zdrowia.

Profilaktyka i zalecenia zdrowotne

Zalecenia zdrowotne obejmują:

• szczepienia,
• noszenie maseczek w miejscach o dużym zagęszczeniu ludzi,
• zachowanie higieny rąk, kaszlu i kichania,
• unikanie dużych skupisk osób w okresie wzrostu zakażeń,
• szybkie testowanie się w przypadku podejrzenia zakażenia lub wystąpienia objawów,
• kontakt z lekarzem w razie nasilonych symptomów.

Jakie szczepionki na COVID 2025?

W Polsce dostępne są szczepionki mRNA dostosowane do rekombinantów linii Omikron – Stratus i Nimbus, a rejestracja na szczepienia jest możliwa przez e-skierowania udostępnione od września 2025 roku w systemie e-Zdrowie (IKP).

Podobnie jak wcześniejsze warianty, Nimbus i Stratus stanowią większe ryzyko dla osób:

• starszych,
• z przewlekłymi schorzeniami, takimi jak choroby serca, cukrzyca lub choroby płuc,
• z obniżoną odpornością.

Podsumowanie

• Stratus i Nimbus to nowe warianty SARS-CoV-2, obecnie monitorowane przez WHO i ECDC.
• Objawy zakażenia tymi podwariantami obejmują klasyczny obraz COVID-19, ale w przypadku Stratusa częściej występuje chrypka, a Nimbusa bardzo silny ból gardła.
• Testy PCR i antygenowe wykrywają zakażenie, ale nie rozróżniają wariantu – potrzebne jest sekwencjonowanie.
• Szczepienia nadal chronią przed ciężkim przebiegiem choroby i pozostają podstawą profilaktyki.
• WHO podkreśla, że ryzyko globalne COVID-19 wciąż pozostaje wysokie, a monitorowanie nowych wariantów jest kluczowe dla zdrowia publicznego.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są objawy nowego szczepu koronawirusa Stratus?

Uczucie drapania i chrypka w gardle, suchy kaszel, zmęczenie, katar, bóle głowy i mięśni, rzadko utrata smaku i węchu.

Jaki jest obecny wariant COVID?

Dominują obecnie podwarianty Stratus (XFG.3) i Nimbus (NB.1.8.1), będące rekombinantami wywodzącymi się z Omikronu i mają łagodniejszy przebieg choroby, lecz są bardziej zakaźne.

Źródła:

1. Aktualizacja epidemiologiczna: Ocena wariantu SARS-CoV-2 i NB.1.8.1
2. Coronavirus disease (COVID-19) pandemic overview
3. COVID-19 Global Risk Assessment – April 2025
4. Disease Outbreak News: SARS-CoV-2 Variant NB.1.8.1 (May 2025)
5. Informacje o COVID-19: aktualne zalecenia, szczepienia, profilaktyka
6. National SARS-CoV-2 Strain Surveillance (NS3) Program
7. Statement on updating COVID-19 vaccine composition in response to new SARS-CoV-2 variants
8. Szczepienia przeciw COVID-19 – informacje i zalecenia
9. Tracking SARS-CoV-2 Variants (CoViNet)
10. Variants and Genomic Surveillance for SARS-CoV-2
11. Variants of concern and variants under monitoring – COVID-19