Test na SIBO - wodorowo-metanowy test oddechowy (WMTO)

Badania te można wykonać prywatnie korzystając z możliwości rejestracji online, jednak wymagane jest aktualne skierowania od lekarza. 

Czym jest SIBO/IMO i kiedy warto wykonać test?

SIBO (ang. Small Intestinal Bacterial Overgrowth) to zespół objawów klinicznych ze strony przewodu pokarmowego, który spowodowany jest obecnością nadmiernej ilości bakterii w jelicie cienkim. Mikroorganizmy te typowo występują w jelicie grubym. W przypadku SIBO stwierdza się rozrost ich populacji w nietypowej lokalizacji – czyli w jelicie cienkim. Zachwianie tej równowagi powoduje zaburzenia trawienia i wchłaniania składników odżywczych. Pacjenci z podejrzeniem SIBO mogą skarżyć się na uporczywe wzdęcia, biegunki i zaparcia. W przypadku występowania wyżej wymienionych dolegliwości, test na SIBO może być jednym z badań wykorzystywanych w diagnostyce tego zaburzenia.

IMO (ang. intestinal methanogen overgrowth) jest względnie nowym pojęciem. Dawniej zespół ten był błędnie określany jako SIBO bądź metan-SIBO. Mimo że zespoły te niejednokrotnie współwystępują, to wiadomo, że w patogenezie IMO nie uczestniczą bakterie, tylko metanogeny (archeony), które mogą przerastać m.in. w jelicie cienkim czy okrężnicy. W wyniku fermentacji węglowodanów mikroorganizmy te wytwarzają metan. Nadmiar tego gazu może powodować przede wszystkim zaparcia, ale także prowadzić do wzdęć, bólu brzucha czy spowolnienia perystaltyki jelit. W diagnostyce IMO, podobnie jak i w przypadku SIBO,  zastosowanie znalazły wodorowo-metanowe testy oddechowe. 

Objawy, które mogą wskazywać na SIBO lub IMO

Wśród objawów wskazujących na SIBO/IMO wskazuje się m.in.:

• wzdęcia,
• biegunki,
• zaparcia,
• nudności,
• nadmierne gromadzenie i oddawanie gazów,
• uczucie pełności poposiłkowej, 

Wzdęcia są jednym z najczęstszych objawów zgłaszanych przez pacjentów w trakcie konsultacji gastrologicznych. Jest to objaw niespecyficzny i może być związany z różnymi schorzeniami układu pokarmowego, dlatego zanim pacjentowi poleci się wykonanie testu na SIBO czy IMO, zwykle odbywa on szereg  badań, które wykluczają  inne możliwe przyczyny wzdęć. Bez względu na powód ich występowania, jest to dolegliwość wiążąca się z dużym dyskomfortem.

Podobnie, jak przewlekłe biegunki czy zaparcia, wzdęcia negatywnie wpływają na codzienne funkcjonowanie pacjenta, obniżając jakość jego życia. Ponadto rozrost bakteryjny wiąże się z mikroskopowym uszkodzeniem śluzówki jelit i upośledzonym wchłanianiem składników odżywczych. Stąd poza zróżnicowanymi objawami gastrologicznymi wystąpić mogą także objawy ze strony innych układów np.: bóle stawów, zmęczenie, zaburzenia depresyjne i problemy dermatologiczne. 

*Materiał video z udziałem mgr Patrcyji Wojciechowskiej - dietetyka w Medicover

Kto powinien wykonać test na SIBO/IMO?

Powyższe objawy często stanowią wskazania do testu na SIBO czy IMO. W grupie ryzyka tych zaburzeń jelitowych znajdują się zwłaszcza osoby, u których:

• występują wzdęcia, biegunki, zaparcia, bóle brzucha, nudności czy zgaga, 
• zdiagnozowano lub podejrzewa się choroby przewodu pokarmowego, takie jak: choroba Leśniowskiego-Crohna, zespół jelita drażliwego (IBS), przewlekłe zapalenie trzustki, niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby,
• występują nieprawidłowości w budowie anatomicznej jelit, np. zrosty po zabiegach operacyjnych, przepukliny, zwężenia czy przetoki,  
• występuje przyjmowanie antybiotyków lub innych leków, które mogą wpływać na skład mikroflory bakteryjnej jelit.

Na czym polega test SIBO/IMO?

Aktualnie diagnostyka SIBO i IMO opiera się głównie na testach oddechowych. W badaniach tych określa się stężenie gazów w wydychanym powietrzu, takich jak wodór i/lub metan, które powstają w wyniku fermentacji substratu podawanego pacjentom doustnie: roztworu laktulozy lub glukozy. Pacjenci mają do dyspozycji dwa rodzaje testów:

• wodorowy test oddechowy (WTO) - służący do rozpoznania SIBO,
• wodorowo-metanowy test oddechowy (WMTO) wykorzystywany w jednoczesnej diagnostyce SIBO i IMO. 

WTO analizuje jedynie zawartość wodoru, podczas gdy WMTO bada również stężenie metanu. W warunkach fizjologicznych nie stwierdza się  wodoru ani metanu w wydychanym powietrzu lub ich stężenie jest niewielkie. Znaczna obecność tych gazów może wskazywać na przerost bakterii czy metanogenów w jelitach. Testy oddechowe są proste i nieinwazyjne. Ich skuteczność zależy jednak od odpowiedniego przygotowania pacjenta - bardzo istotne jest przestrzeganie zaleceń dietetycznych przed badaniem.

Jak wygląda wodorowo-metanowy test oddechowy na SIBO/IMO?

Test na SIBO i/lub IMO polega na pobraniu od pacjenta próbek powietrza za pomocą specjalnego zestawu (jednorazowego ustnika lub maski, torebki i strzykawki), a następnie ich analizie pod kątem zawartości wodoru czy metanu. 

3 etapy pomiaru badania oddechowego SIBO/IMO:

1. Pomiar zerowy odbywa się na czczo. Zadaniem osoby badanej jest pobranie powietrza, zatrzymanie go w płucach, a następnie wypuszczenie go przez ustnik do specjalnej torebki, z której za pomocą strzykawki pobiera się próbkę do analizy.
2. Kolejne pomiary wykonywane są już po podaniu doustnym 75 g glukozy lub 10 g laktulozy rozpuszczonych w wodzie. Pacjent spożywa roztwór, po czym pobierana jest od niego kolejna próbka oddechowa (na takiej samej zasadzie, jak w przypadku pomiaru zerowego).
3. Podczas całego badania pomiary gazów w wydychanym powietrzu wykonuje się kilkukrotnie, co 15-20 minut. Ponieważ u części chorych może wystąpić spowolnienie pasażu jelitowego, zaleca się wykonywania pomiarów do 180 minut po spożyciu roztworu.

*Materiał video z udziałem mgr Patrcyji Wojciechowskiej - dietetyka w Medicover

Ile trwa test na SIBO?

Jak przygotować się do badania na SIBO i IMO?

Przygotowania do badania na SIBO/IMO należy zaplanować z odpowiednim wyprzedzeniem.

• 4 tygodnie przed wodorowym/wodorow-metanowym testem oddechowym nie wykonujemy badań: kolonoskopii, illeoskopii, nie stosujemy antybiotykoterapii oraz prokinetyków.
• 2 tygodnie przed zaprzestajemy stosowania probiotyków, środków przeczyszczających, lewatywy, środków przeciwgrzybicznych oraz ziół o działaniu bakteriobójczym, wybranych leków (po konsultacji z lekarzem), inhibitorów pompy protonowej (IPP, zobojętniające kwas żołądkowy) oraz unikamy przyjmowania suplementów diety z błonnikiem, fruktozą lub laktozą,
• 24 godziny przed (lub 48 godzin u osób z zaparciami) konieczne jest przestrzeganie zaleceń dietetycznych - w dniu poprzedzającym1 1nie badanie dopuszczalne jest spożywanie niewielkich porcji gotowanego chudego mięsa, gotowanej chudej ryby, jajek na miękko. Nie należy w tym czasie spożywać alkoholu.
• 12 godzin przed badaniem nie należy spożywać żadnych posiłków, w tym czasie można pić wyłącznie wodę niegazowaną (niesłodzoną, bez substancji smakowych).

*Materiał video z udziałem mgr Patrcyji Wojciechowskiej - dietetyka w Medicover

Czy muszę odstawić leki przed badaniem?

W dniu testu SIBO/IMO, jeśli jest to możliwe, powinno unikać się przyjmowania leków. Należy powstrzymać się od aktywności fizycznej, palenia papierosów, żucia gumy, używania intensywnych perfum lub preparatów po goleniu oraz malowania ust szminką czy błyszczykiem. Zaleca się też dokładnie umyć zęby pastą bez ksylitolu i dokładnie wypłukać usta wodą. Nie powinno się używać kleju do protez.

Jakie są przeciwwskazania do wykonania wodorowego/wodorowo-metanowego testu na SIBO/IMO?

Mimo, że wodorowe/wodorowo-metanowe testy oddechowe są nieinwazyjne i względnie bezpieczne, to nie należy ich wykonywać u pacjentów z wrodzoną nietolerancją fruktozy lub galaktozemii oraz hipoglikemią reaktywną. Ze względu na ryzyko uzyskania niewiarygodnych wyników, badanie należy odroczyć w przypadku nieprawidłowego przygotowania pacjenta do testu.

Przygotowanie do badania SIBO/IMO - pobierz plik PDF >>

Ile kosztuje test na SIBO i gdzie można go wykonać?

Test na SIBO można wykonać z ważnym skierowaniem od lekarza, w placówkach prywatnych takich jak Medicover. Rejestracja jest dostępna online, cena badania to 340 zł. Ze względu na opisane wyżej przygotowanie do badania dotyczące m.in. przestrzegania określonych zaleceń żywieniowych czy  konieczności odstawienia niektórych leków (jeśli są przyjmowane), warto zarezerwować termin z odpowiednim wyprzedzeniem.

Jak interpretować wynik testu na SIBO/IMO?

Zgodnie z obowiązującymi referencyjnymi wytycznymi amerykańskimi do rozpoznania SIBO niezbędny jest wzrost stężenia wodoru o ≥ 20 ppm w stosunku do wartości wyjściowej, zwykle w ciągu 90 minut od rozpoczęcia pomiaru, po doustnym podaniu roztworu 75 g glukozy lub 10 g laktulozy.

Co oznacza wynik pozytywny?

Natomiast, aby zdiagnozować IMO konieczny jest wzrost stężenia metanu o 10 ppm w dowolnym punkcie pomiaru po spożyciu roztworu.

Interpretacji testu SIBO/IMO powinien dokonać lekarz. Dlatego, gdy wykonamy badanie, niezależnie od tego, jaki wynik uzyskaliśmy, zaleca się konsultację ze specjalistą, który zaproponuje leczenie lub zleci inne badania.

*Materiał video z udziałem mgr Patrcyji Wojciechowskiej - dietetyka w Medicover

Gdzie wykonać test SIBO/IMO?

Diagnozowanie za pomocą testu SIBO/IMO jest proste i dostępne. Można je wykonać w placówkach medycznych, które zajmują się wyłącznie diagnostyką przerostu bakteryjnego jelita cienkiego lub prywatnych centrach medycznych. Istnieje możliwość wykonania badania w placówkach Medicover.