USG przezciemiączkowe (główki dziecka) - wskazania i przebieg, kiedy wykonać

USG przezciemiączkowe jest jednym z obrazowych badań diagnostycznych, pozwalających ocenić prawidłową budowę struktur mózgu u noworodka i niemowlęcia. Dzięki temu, że badanie jest nieinwazyjne i całkowicie bezpieczne, może być wykonywane wielokrotnie.
USG przezciemiączkowe - wskazania i przebieg badania.
USG przezciemiączkowe - wskazania i przebieg badania. Zdjęcie: Andrey Zhernovoy / Shutterstock
USG przezciemiączkowe - wskazania i przebieg badania.
USG przezciemiączkowe - wskazania i przebieg badania. Zdjęcie: Andrey Zhernovoy / Shutterstock
USG przezciemiączkowe - wskazania i przebieg badania.
USG przezciemiączkowe - wskazania i przebieg badania. Zdjęcie: Andrey Zhernovoy / Shutterstock

Czym jest ciemiączko?

Anatomiczna budowa czaszki noworodka różni się od czaszki dorosłych, ale nawet dzieci starszych. Gdyby kości czaszki od początku były zrośnięte, dziecko nie mogłoby urodzić się w sposób naturalny, siłami natury. Dlatego też u noworodka kości te nie są jeszcze zrośnięte, a przestrzeń pomiędzy nimi nazywana jest ciemiączkiem.

Wyróżnia się ciemiączko przednie, tylne, tylno-boczne oraz skroniowe. Są one swoistym „oknem akustycznym”, pozwalającym w bezpieczny i nieinwazyjny sposób ocenić struktury mózgu malucha.

W aspekcie diagnostycznym największe znaczenie ma ciemię przednie, jest ono największe. Kształtem przypomina romb o średnicy ok. 2x2 cm. Dzięki niemu w trakcie badania lekarz może ocenić budowę struktur nadnamiotowych mózgowia. Znaczenie ciemienia tylnego jest mniejsze, szczególnie że znajduje się ono dość daleko od istotnych struktur oraz zarasta dość szybko — w ciągu pierwszych kilku (kilkunastu) tygodni życia dziecka. Z kolei ultrasonografia ciemienia tylno-bocznego pozwala ocenić struktury podnamiotowe oraz uwidocznić nieprawidłowości, zlokalizowane w tej części mózgowia. 

Co to jest USG przezciemiączkowe?

USG przezciemiączkowe to metoda diagnostyczna, dzięki której możliwa jest ocena mózgu noworodków. Badanie to jest bezpieczne, nieinwazyjne i można je wielokrotnie powtarzać.

Kiedy wykonuje się USG przezciemiączkowe?

Badanie USG przezciemiączkowe wykonywane jest zarówno w celach profilaktycznych, jak i diagnostycznych. Zaleca się, aby badanie było przeprowadzane u wszystkich wcześniaków, czyli dzieci urodzonych przed 37 tygodniem ciąży. USG pomaga ocenić, czy wystąpiły powikłania związane z przedwczesnym porodem, jak np. krwawienia oraz umożliwia ocenić rozwój struktur mózgowych.

U dzieci urodzonych o czasie, badanie wykonywane jest w sytuacji, gdy zachodzi podejrzenie uszkodzeń poszczególnych struktur mózgu. Wśród wskazań do wykonania badania USG wymienia się m.in.:

  • zaburzenia neurologiczne;
  • zaburzenia oddychania;
  • niedokrwistość u dziecka;
  • infekcje wrodzone;
  • zamartwicę noworodka;
  • hipotrofię;
  • urazy okołoporodowe;
  • wady wrodzone dziecka, np. wady serca, choroby genetyczne, metaboliczne;
  • choroby matki — m.in. cholestazę ciążową, nadciśnienie ciążowe, cukrzycę czy padaczkę.

Badanie powinno być wykonane również wtedy, gdy dziecko urodzone o czasie ma niską masę urodzeniową lub jego głowa jest wyraźnie zniekształcona, obserwowane są cechy wodogłowia. 

Do jakiego wieku robi się USG przezciemiączkowe?

Wykonanie USG przezciemieniowego jest możliwe od chwili urodzenia dziecka, do czasu, kiedy ciemiączko całkowicie zarośnie. W zależności od indywidualnej sytuacji dziecka i jego stanu zdrowia, do całkowitego zasklepienia kości czaszki dochodzi ok. 9.-18. miesiąca życia, chociaż niektórzy specjaliści podają, że nawet do 24. miesiąca. Przyjmuje się, że badanie może być wykonane bez przeszkód u większości dzieci do 12. miesiąca życia.

USG przezciemiączkowe — przebieg badania

Przebieg badania USG przezciemiączkowego nie różni się od innych tego typu badań. Samo badanie nie trwa długo, zazwyczaj wystarczy ok. 15-20 minut. Do diagnostyki wykorzystywane jest specjalne urządzenie, nazywane ultrasonografem. Lekarz wybiera odpowiednią głowicę, która emituje fale ultradźwiękowe. Badanie rozpoczyna się od nałożenia na okolice ciemiączka niewielkiej ilości żelu, dzięki któremu lekarz może łatwiej prowadzić głowicę, a dodatkowo — żel ten pomaga falom ultradźwiękowym przenikać do wnętrza głowy dziecka, dzięki czemu badanie pozwala uzyskać bardzo precyzyjne wyniki.

Ultrasonografia jest całkowicie bezpieczną, nieinwazyjną i bezbolesną metodą diagnostyczną. Dlatego też może być wielokrotnie powtarzana do monitorowania postępu terapii. U najmłodszych dzieci badanie może budzić niepokój, jednak obecność rodzica pozwala przezwyciężyć niedogodności.

Co wykrywa USG przezciemiączkowe?

USG przezciemiączkowe pozwala bardzo precyzyjnie ocenić struktury mózgu dziecka, w tym:

  • układ komorowy — jego kształt i wielkość;
  • echogeniczność badanych struktur (zdolność tkanek do odbijania wysokiej częstotliwości fal dźwiękowych);
  • sploty naczyniowe w układzie komór bocznych;
  • przestrzenie płynowe przymózgowe.

Dzięki badaniu lekarz może stwierdzić czy w mózgu dziecka występują zmiany ogniskowe, jak np. guzy lub krwawienia, będące konsekwencja np. urazów okołoporodowych, przedwczesnego porodu.

Diagnostyka ultrasonograficzna przezciemiączkowa pozwala wykryć poszerzenie komór mózgu, wady rozwojowe centralnego układu nerwowego, czy też malformacje naczyniowe.

Interpretacja wyników USG przezciemiączkowego

USG przezciemiączkowe jest badaniem wykonywanym w czasie rzeczywistym, co oznacza, że lekarz prowadzący badanie od razu widzi na ekranie urządzenia zmiany i nieprawidłowości. Wynik (w postaci opisu i zdjęć) przekazywany jest rodzicowi małego pacjenta od razu po badaniu.

Jeśli podczas USG zostały stwierdzone nieprawidłowości, to zawsze należy udać się na konsultację specjalistyczną. Lekarz prowadzący oceni indywidualną sytuację oraz w razie konieczności zleci dalszą diagnostykę i dobierze odpowiednie leczenie.

Ile kosztuje USG przezciemiączkowe?

Badanie USG przezciemiączkowe realizowane jest w ramach prywatnych konsultacji medycznych. Cena badania uzależniona jest od miasta i placówki, w której zostanie wykonane. W Centrum Medycznym Medicover jest to wydatek zaczynający się od 270 zł. Szczegółowy cennik dostępny jest na naszej stronie internetowej.

Sprawdź również:

Redakcja Medicover pracuje nad dostarczaniem aktualnych informacji z zakresu medycyny, zdrowia i zdrowego stylu życia, diagnostyki i profilaktyki.

Regularnie aktualizujemy swoje materiały, aby dostosować się do dynamicznie zmieniającego się świata trendów... 

Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania. Należy potwierdzić przy zakupie badania szczegóły do jego przygotowania.
Data dodania 21.10.2024
Data ostatniej aktualizacji 27.02.2025