Grzybica pochwy – objawy i leczenie grzybiczego zakażenia pochwy

Grzybica pochwy objawia się m. in. uporczywym świądem, pieczeniem, serowatymi upławami. Na pewno niejedna z nas doświadczyła przykrych objawów grzybiczego zakażenia pochwy. Stany zapalne pochwy i sromu są jednym z głównych powodów wizyt kobiet w gabinetach ginekologicznych. Najczęściej rozpoznaje się zakażenia bakteryjne, następne w kolejności są zakażenia grzybami z rodzaju Candida.
Grzybica pochwy to jedna z częstych przyczyn wizyt kobiet u ginekologa.

Ocenia się, że większość kobiet co najmniej raz w życiu przebyła infekcję bakteryjną lub grzybiczą pochwy, a co czwarty stan zapalny pochwy wiąże się z kandydozą, czyli grzybicą pochwy. 

Grzybica pochwy objawy

Do najczęstszych objawów grzybicy pochwy należą:

  • uporczywy świąd oraz podrażnienie pochwy i sromu,
  • obfita biała, bezwonna wydzielina z pochwy o wyglądzie twarogu,
  • zaczerwienienie i obrzęk okolic intymnych,
  • niekiedy uczucie pieczenia, zwłaszcza podczas stosunku lub podczas oddawania moczu,
  • dyskomfort w czasie kąpieli. 

Grzybica pochwy inaczej nazywana kandydozą bądź drożdżycą pochwy to choroba wywoływana przez grzyby drożdżopodobne.

Grzybica pochwy leki

W diagnostyce zakażeń pochwy bardzo przydatnym jest wykonanie badania biocenozy pochwy. Czasami mamy do czynienia z zakażeniami o mieszanym podłożu etiologicznym, np. bakteryjnym i grzybiczym.

Diagnozę stawia się najczęściej na podstawie wywiadu, objawów, badania mikroskopowego wymazu z pochwy. Często do postawienia właściwej diagnozy wykorzystuje się badanie mikrobiologiczne (posiew) wymazu z dróg rodnych.

Kandydoza pochwy jest zwykle leczona lekami przeciwgrzybiczymi, najczęściej stosuje się nystatynę, natamycynę oraz klotrimazol stosowane miejscowo oraz doustne azole – flukonazol i itrakonazol.

W terapii grzybicy pochwy wykorzystuje się:

  • preparaty o działaniu miejscowym – maści, kremy, żele do smarowania okolic intymnych oraz globulki dopochwowe o działaniu grzybobójczym;
  • leki doustne – zalecane najczęściej w przypadku zaawansowanej, nawracającej grzybicy;
  • probiotyki ginekologiczne – dopochwowe lub doustne preparaty zawierające pałeczki kwasu mlekowego Lactobacillus.

W przypadku poważniejszych infekcji, które nie ustępują lub powracają, mogą być potrzebne inne metody leczenia.

O doborze leczenia grzybicy pochwy powinien decydować lekarz, zwłaszcza w przypadku kobiet w ciąży. To on postawi właściwą diagnozę i zastosuje odpowiednie leczenie. Grzybicy pochwy nie należy bagatelizować, ponieważ nieleczona lub źle leczona może nawracać i prowadzić do wielu powikłań.

O długości kuracji również decyduje lekarz, gdyż uzależniona jest ona od stopnia zaawansowania kandydozy. Zwykle trwa od 7 do 14 dni. Nie należy przerywać leczenia, nawet jeśli po kilku dniach objawy ustąpią, ponieważ infekcja nie została jeszcze wyleczona i po zbyt wczesnym odstawieniu leków grzybica może powrócić.

Grzybica pochwy leki bez recepty

Niektóre preparaty przeciwgrzybicze, do stosowania miejscowego, są dostępne bez recepty. Globulki dopochwowe, kremy i maści do smarowania miejsc intymnych – można po nie sięgnąć doraźnie, gdy jesteśmy np. na wakacjach, a objawy są uporczywe, a szybka wizyta u ginekologa nie wchodzi  w grę. Złagodzą objawy, ale infekcji ostatecznie nie wyleczą, dlatego po takiej samodzielnej terapii zawsze należy udać się do ginekologa.

Wspomagająco w leczeniu kandydozy, przy nawracającej infekcji oraz profilaktycznie w sytuacjach ryzyka można stosować probiotyki, które są dostępne w formie tabletek doustnych, płynów lub kapsułek dopochwowych. 

Grzybica pochwy przyczyny

Grzybica pochwy, inaczej  kandydoza lub drożdżyca pochwy, jest chorobą wywoływaną przez grzyby drożdżopodobne, przede wszystkim przez gatunek Candida albicans.

W naturalnej, prawidłowej biocenozie pochwy występuje zbilansowana mieszanka grzybów drożdżopodobnych i bakterii. Gdy dochodzi do zakłócenia tej równowagi, np. gdy organizm jest osłabiony, drożdżaki bytujące w pochwie zaczynają się intensywnie namnażać i rozprzestrzeniać, co prowadzi do rozwinięcia się infekcji grzybiczej. Drożdżaki zasiedlają m.in. jelito grube i mogą kolonizować srom, pochwę i dolny odcinek układu moczowego od strony przewodu pokarmowego.

Do zakażenia może dojść także w wyniku stosunku płciowego z zakażonym partnerem. Kandydoza pochwy może  występować jednocześnie z chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Grzybica pochwy w ciąży i podczas laktacji

Grzybica występuje często podczas ciąży. Kobiety ciężarne są szczególnie narażone na infekcje grzybicze pochwy ze względu głównie na zmiany w gospodarce hormonalnej, zaburzenia naturalnej mikroflory pochwy oraz ewentualne zaburzenia tolerancji glukozy. W leczeniu zaleca się stosowanie miejscowych określonych preparatów przeciwgrzybiczych, zgodnie z zaleceniem ginekologa. Nieleczona grzybica pochwy może doprowadzić do zarażenia dziecka podczas porodu i wystąpienia u niego pleśniawek oraz grzybiczego pieluszkowego zapalenia skóry.

Grzybicę pochwy u kobiet karmiących piersią również leczy się preparatami miejscowymi.

Nawracająca grzybica pochwy

W przypadku większości kobiet kandydoza pojawia się epizodycznie i manifestuje się  łagodnymi lub umiarkowanymi objawami, bez utrzymujących się lub nawracających dolegliwości.

Niestety u ok. 5–10 proc. kobiet infekcje grzybicze pochwy mają tendencję do nawracania. Za drożdżycę nawrotową uważa się czterokrotne lub częstsze infekcje w ciągu roku. Wymagają one specjalnych rozważań diagnostycznych i terapeutycznych. Oprócz badań mikrobiologicznych u kobiet z objawami przewlekłymi należy szczególną uwagę zwrócić na możliwe inne przyczyny.

Nawracające infekcje są często związane z zaburzeniami biocenozy pochwy, wynikającymi z redukcji liczebności pałeczek kwasu mlekowego z rodzaju Lactobacillus. Przywrócenie równowagi mikrobiologicznej jest elementem profilaktyki i leczenia nawrotowych zapaleń pochwy. Uznaniem cieszą się probiotyki ginekologiczne. Pałeczki kwasu mlekowego odgrywają wiodącą rolą w zapobieganiu infekcjom zarówno bakteryjnym, jak i grzybiczym.

Grzybica pochwy leczenie partnera 

W przypadku nawracającej infekcji grzybiczej, leczeniu należy poddać także partnera kobiety ze stwierdzoną kandydozą. U mężczyzn tego rodzaju schorzenia najczęściej nie wywołują objawów, czasem może pojawić się zaczerwienienie żołędzi prącia lub słabo nasilona, czerwona wysypka lub świąd. W trakcie leczenia wskazana jest wstrzemięźliwość płciowa.

Grzybica pochwy dlaczego powraca?

Nawracająca grzybica pochwy może być spowodowana m.in.:

  • niedoleczeniem poprzedniej infekcji,
  • nieprawidłową kuracją, opornością drożdżaków na leczenie,
  • skłonnością do alergii, atopii,
  • zaburzeniami odporności (AIDS, leczeniem immunosupresyjnym, sterydoterapią),
  • przewlekłą kandydozą przewodu pokarmowego,
  • przez nieprawidłowe nawyki żywieniowe, np. dieta bogata w cukry (słodycze, soki), czy niedożywieniem,
  • anemią,
  • ryzykownymi formami współżycia płciowego, współżyciem z partnerem, który jest nosicielem grzybicy, nawet jeśli nie ma objawów,
  • nieprawidłową, niedostateczną lub nadmierną, higieną okolic intymnych,
  • długoterminowymi antybiotykoterapiami, nieracjonalnym stosowaniem antybiotyków,
  • zmianami hormonalnymi w organizmie (np. ciąża, schorzenia endokrynologiczne np. niekontrolowana lub źle prowadzona cukrzyca, terapia hormonalna, przyjmowanie pigułek antykoncepcyjnych),
  • czynnikami genetycznymi.

Grzybica pochwy jak się zarazić?

Grzybica pochwy – czynniki zwiększające ryzyko rozwoju zakażenia drożdżakowego między innymi:

  • Niedostateczna lub nadmierna higiena osobista, np. brak odpowiednio częstej higieny, irygacje, ale także zbyt intensywne i częste mycie okolic intymnych, powodujące osłabienie naturalnej biocenozy pochwy, co zwiększa podatność na kandydozę czy stosowanie drażniących, zapachowych środków myjących o nieodpowiednim pH.
  • Stosowanie antybiotykoterapii i zażywanie niektórych leków, nieracjonalne stosowanie antybiotyków. Zakażenia drożdżakowe są powszechne u kobiet przyjmujących antybiotyki. Antybiotyki o szerokim spektrum działania, zabijają również „zdrowe” bakterie w pochwie, co prowadzi do namnażania się drożdżaków.
  • Bakteryjne zapalenie pochwy i jego miejscowe leczenie.
  • Zwiększony poziom estrogenów. Zakażenia drożdżakami występują częściej u kobiet z wyższym poziomem estrogenów, czyli kobiet w ciąży lub kobiet przyjmujących dwuskładnikową doustną antykoncepcję lub stosujących terapię hormonalną.
  • Zaburzenia gospodarki hormonalnej, np. niekontrolowana cukrzyca. Kobiety ze źle kontrolowanym stężeniem glukozy we krwi są szczególnie narażone na zakażenia drożdżakowe. Grzybica pochwy i sromu może być objawem cukrzycy.
  • Stany i choroby powodujące obniżenie odporności – np. choroby nowotworowe, terapia kortykosteroidami, immunosupresja lub zakażenie HIV.
  • Zabiegi chirurgiczne w obrębie narządu rodnego.
  • Niedożywienie.
  • Alergie, np. uczulenia na  środki  higieny  osobistej,  papier toaletowy, tampony i podpaski higieniczne, atopia.
  • Nieodpowiednia dieta, np. z nadmiarem węglowodanów.
  • Noszenie obcisłej, syntetycznej bielizny.
  • Aktywność seksualna (m.in. wczesne rozpoczęcie  współżycia,   ryzykowne zachowania seksualne).
  • Korzystanie z basenów, saun, toalet w miejscach publicznych.

Wymienione czynniki ryzyka nie oznaczają, że każda kobieta np. podczas miesiączki czy korzystająca z basenu nabawi się grzybicy pochwy. Może dojść do tego w określonych warunkach, np. gdy organizm jest osłabiony. 

Grzybica pochwy jak zapobiegać?

Aby zmniejszyć ryzyko zakażenia drożdżakami pochwy:

  • dbaj o higienę intymną,
  • noś luźną, bawełnianą bieliznę,
  • nie stosuj drażniących, zapachowych płynów do kąpieli czy zapachowych wkładek, tamponów,
  • unikaj kąpieli w wannie z hydromasażem i bardzo gorących kąpieli,
  • nie stosuj bez potrzeby antybiotyków, np. na przeziębienie czy w infekcji wirusowej,
  • unikaj długiego przebywania w mokrych strojach kąpielowych czy treningowych,
  • nie korzystaj z cudzych ręczników lub bielizny,
  • unikaj przypadkowych kontaktów seksualnych,
  • jeśli korzystasz z publicznych toalet, pamiętaj aby nie siadać bezpośrednio na desce sedesowej,
  • jeśli cierpisz na nawracające zakażenia grzybicze, ogranicz korzystanie z basenu, sauny czy jacuzzi, dbaj o odpowiednią dietę (ogranicz węglowodany), a podczas miesiączki stosuj podpaski zamiast tamponów,
  • w okresie obniżonej odporności i przy kuracjach antybiotykowych stosuj wspomagająco probiotyki.

Dowiedz się więcej

Patogeneza i leczenie zakażeń Candida spp.

https://www.researchgate.net/profile/Zbigniew_Ochal/publication/287709543_Pathogenesis_and_treatment_of_fungal_infections_by_Candida_spp/links/568bec8e08ae16c414a9cb8e/Pathogenesis-and-treatment-of-fungal-infections-by-Candida-spp.pdf

Zakażenia podczas ciąży

http://www.ptmp.com.pl/png/png5z2_2012/PNG52-01-Sieroszewski.pdf

Zakażenia grzybicze w materiale Kliniki Dermatologii UM w łodzi w latach 2004-2006.

https://web.b.ebscohost.com/abstract?direct=true&profile=ehost&scope=site&authtype=crawler&jrnl=1232986X&AN=47111332&h=%2f6xQ5idx8wgdY%2f3NnIvjz0Tppgi0Ul0sjcgNUthOHNHt54l7VZ08Tx7N0BaReR5SA%2boQqPXXnyBOE3XonwLc3w%3d%3d&crl=c&resultNs=AdminWebAuth&resultLocal=ErrCrlNotAuth&crlhashurl=login.aspx%3fdirect%3dtrue%26profile%3dehost%26scope%3dsite%26authtype%3dcrawler%26jrnl%3d1232986X%26AN%3d47111332

autor Beata Tarnowska, Specjalista ds. Informacji Medycznej Medicover
konsultacja merytoryczna Położna Maria Kornacka-Wojtaś, Specjalista ds. Informacji Medycznej Medicover
Data dodania 04.07.2019
Data ostatniej aktualizacji 08.08.2019