Medicover
Czym są badania sanepidowskie - najważniejsze informacje
Badania sanepidowskie to badania na nosicielstwo pałeczek bakterii Salmonella i Shigella. Te drobnoustroje zasiedlają przewód pokarmowy i są wydalane z kałem. Bakterie z rodzaju Salmonella wywołują groźne choroby zakaźne, w tym np. dur brzuszny, lub zatrucia pokarmowe, np. zapalenie żołądka i jelit (salmonellozę) czy biegunki podróżnych. Natomiast pałeczki Shigella cechuje bardzo duża zaraźliwość i zjadliwość. Są one czynnikiem etiologicznym czerwonki. Badanie polega na trzykrotnym badaniu kału w kierunku nosicielstwa pałeczek Salmonella i Shigella.
Do zakażenia tymi bakteriami dochodzi drogą pokarmową. Mogą się one przedostać do organizmu człowieka poprzez spożycie skażonej żywności, w wyniku kontaktu z osobą chorą, nosicielem lub przez zanieczyszczone wydalinami zakażonych osób produktów pokarmowych, przedmiotów codziennego użytku lub wody.
Dlatego wykonanie badań w kierunku nosicielstwa jest z reguły niezbędne, aby rozpocząć prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, m.in.:
- w gastronomii,
- przemyśle spożywczym,
- opiece medycznej czy w placówkach oświatowych.
Celem badania jest wyeliminowanie zagrożenia związanego z zakażeniem bakteriami. Osoba będąca nosicielem byłaby w stanie nieświadomie przenosić bakterie na osoby zdrowe, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do zakażenia wielu osób.
Należy jednak pamiętać, że to lekarz medycyny pracy decyduje o tym, czy i jakie badania należy wykonać w celu wystawienia orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych, to lekarz również określa czas ważności wydanego orzeczenia.
Konieczność posiadania orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych (dawniej książeczki sanepidowskiej) wynika z przepisów prawa, a dokładnie z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, oraz z ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Brak aktualnego orzeczenia może skutkować nałożeniem kar administracyjnych dla pracodawcy przez sanepid.
Wskazania i przygotowanie do badań sanepidowskich
Badania sanepidowskie wykonywane są w związku z podjęciem pracy w określonych zawodach. Ich zakres oraz częstotliwość wykonania określa lekarz medycyny pracy, który wydaje orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych.
W zależności od indywidualnej sytuacji zdrowotnej danej osoby oraz charakteru wykonywanej pracy może on podjąć decyzję o skierowaniu osoby na dodatkowe badania. Na ich podstawie wydawane jest orzeczenie potwierdzające zdolność do pracy w określonym zawodzie lub o czasowych, lub trwałych przeciwwskazaniach.
| Należy pamiętać, że same wyniki badań sanepidowskich nie są jednoznaczne z orzeczeniem do celów sanitarno-epidemiologicznych, które wydaje lekarz. |
Test na nosicielstwo przeprowadzany jest na podstawie trzech próbek kału, pobranych przez trzy kolejne dni (po jednej każdego dnia).
Jeśli próbki będą dostarczone w poniedziałek to muszą być pobrane w sobotę, niedzielę i poniedziałek rano. Jeśli próbki będą dostarczone w środę to muszą być pobrane w poniedziałek, wtorek i środę. Z tego względu przed wykonaniem badania należy nabyć trzy specjalne pojemniki ze szpatułką lub wymazówki z podłożem transportowym, czyli specjalnym żelem.
Bardzo ważne jest, aby nie były to zwykłe, sterylne pojemniki (najlepiej uzyskać je w punkcie pobrań). Należy pamiętać, że przed pobraniem próbki trzeba całkowicie opróżnić pęcherz moczowy.
W celu pobrania próbki (wymaz z odbytu lub kału) należy:
- Wyjąć z jednego opakowania probówkę z wymazówką.
- Trzymając wymazówkę za korek, pobrać na wacik odrobinę kału (widoczna grudka kału, wcześniej oddać stolec na czystą powierzchnię) lub pobrać wymaz z odbytu z wyraźnym śladem kału.
- Włożyć wymaz do probówki z podłożem i szczelnie zamknąć.
- Podpisać probówkę: imieniem i nazwiskiem, datą i godziną pobrania.
- Czynności powtórzyć przy pobieraniu kolejnych próbek.
- Probówki można przechowywać w chłodnym miejscu.
- Wszystkie 3 próbki dostarczyć razem w wyznaczonym terminie (od pobrania pierwszej próbki do dostarczenia próbek do stacji sanitarno-epidemiologicznej nie mogą minąć 72 godziny).
Rzetelność badania zależy od odpowiedniego przygotowania próbek oraz ich właściwego przechowywania przed dostarczeniem do laboratorium. Pojemnik z kałem najlepiej przechowywać w chłodnym miejscu, w temperaturze nieprzekraczającej 10 stopni Celsjusza. Próbki należy opisać imieniem i nazwiskiem, datą i godziną pobrania.
Sposób postępowania/pobierania kału na badanie należy uzgodnić z laboratorium.
Próbek nie można pobierać w trakcie antybiotykoterapii oraz w okresie 7-10 dni po jej zakończeniu.
- Przeczytaj także: Posiew kału
Kto przeprowadza badania sanepidowskie?
Badanie sanepidowskie jest przeprowadzane tylko przez wybrane laboratorium, które przesyła dostarczony przez pacjenta materiał do odpowiedniej stacji sanitarno-epidemiologicznej.
- Sprawdź, gdzie przyjmuje lekarz medycyny pracy w Warszawie
Badanie sanepidowskie Warszawa - gdzie można wykonać
Próbki do przeprowadzenia badania sanepidowskiego w kierunku nosicielstwa bakterii Salmonella i Shigella można dostarczyć do wybranego laboratorium na terenie Warszawy.
Ile kosztuje badanie sanepidowskie w Warszawie?
Badania realizowane w ramach usług komercyjnych podlegają opłacie. Jej wysokość określona jest w cenniku wybranych punktów. W Warszawie jest to wydatek rzędu 185-213 zł (stan na 02.12.2024 r.).
Powiązane badania:
Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania. Należy potwierdzić przy zakupie badania szczegóły do jego przygotowania. |
