Gastroskopia

Na czym polega gastroskopia?

Gastroskopia to badanie wykonywane za pomocą endoskopu – cienkiej, elastycznej rurki zakończonej kamerą, która przesyła obraz wnętrza przewodu pokarmowego na monitor. Gastroskopia wykonywana jest w celu dokładnej oceny błony śluzowej przełyku, żołądka i dwunastnicy. Dzięki niej lekarz może zidentyfikować zmiany chorobowe, takie jak nadżerki, stany zapalne, wrzody czy podejrzane zmiany nowotworowe.

W trakcie gastroskopii możliwe jest również pobranie wycinków do dalszych badań histopatologicznych oraz wykonanie testu na obecność Helicobacter pylori.

Gastroskopia ma również charakter zabiegowy i stosowana jest w sytuacjach wymagających natychmiastowego działania. W jej trakcie można usunąć polipy, zatrzymane ciała obce w przewodzie pokarmowym lub zahamować krwawienie z naczyń.

Gastroskopia przez jamę ustną (standardowa)

Najczęściej stosowana forma gastroskopii. Endoskop wprowadzany jest przez jamę ustną do przełyku. Badanie wykonywane jest u większości pacjentów, u których nie występuje silny odruch wymiotny i lęk przed badaniem ani przeciwwskazania do standardowej gastroskopii.

Gastroskopia przeznosowa (przez nos)

To alternatywna metoda polegająca na wprowadzeniu cieńszego endoskopu przez jamę nosową. Dzięki temu ryzyko wystąpienia odruchu wymiotnego jest mniejsze (podczas badania nie dochodzi do ucisku na podstawę języka), a komfort pacjenta wyższy. Ta metoda nie prowokuje też ślinotoku, który pojawia się przy tradycyjnej gastroskopii, oprócz tego podczas badania możliwy jest kontakt werbalny z lekarzem. Wykonywana najczęściej u osób z silnym odruchem wymiotnym, dzieci oraz u osób starszych.

Wskazania do gastroskopii

Badanie gastroskopowe wykonuje się przy występowaniu takich objawów, jak:

• przewlekła zgaga i inne objawy refluksu żołądkowo-przełykowego (utrzymujące się lub nawracające pomimo prawidłowego leczenia);
• ból w klatce piersiowej lub pieczenie w nadbrzuszu i dolegliwości dyspeptyczne (nudności, wymioty, pełność poposiłkowa, odbijanie) utrzymujące się pomimo leczenia, zwłaszcza u osób powyżej 45. roku życia i/lub z utratą masy ciała niezwiązaną ze zmianą trybu życia i dietą;
• silny ból w górnej części brzucha pojawiający się nocą;
• problemy z przełykaniem lub ból podczas przełykania;
• puste odbijanie się;
• smoliste stolce;
• wymioty z domieszką krwi;
• podejrzenie wrzodów, raka żołądka, stanu zapalnego;
• niedokrwistość z niedoboru żelaza.

Badanie wykonywane jest również u pacjentów z podejrzeniem celiakii.

Przeciwwskazania do gastroskopii

Do przeciwwskazań względnych zalicza się m.in.:

• ciężkie zaburzenia rytmu serca,
• zaostrzenie astmy,
• niestabilne nadciśnienie tętnicze,
• świeży zawał serca, 
• ostra lub przewlekła ciężka niewydolność serca, ostra niewydolność oddechowa,
• aktywny krwotok z górnego odcinka przewodu pokarmowego,
• niedawny uraz przełyku,
• pęknięcie żylaków przełyku, 
• podejrzenie perforacji przewodu pokarmowego,
• niewyrównane zaburzenia krzepnięcia krwi,
• brak współpracy pacjenta podczas badania.

W takich przypadkach badanie może być przeprowadzone tylko w warunkach szpitalnych i przy odpowiednim zabezpieczeniu anestezjologicznym.

Nie wykonuje się gastroskopii także u pacjentów, którzy nie wyrażą pisemnej zgody na badanie lub nie są zdolni do jej świadomego udzielenia (chyba że istnieje zagrożenie życia i badanie wykonywane jest w trybie pilnym).

W niektórych przypadkach lekarz może odroczyć gastroskopię – np. u osób z ostrą infekcją górnych dróg oddechowych lub silnym odruchem wymiotnym, uniemożliwiającym przeprowadzenie badania.

Przed gastroskopią niezbędne jest zatem uzyskanie świadomej zgody pacjenta na badanie, ustalenie postępowania w przypadku osób stosujących leki przeciwkrzepliwe i przeciwpłytkowe, wybór rodzaju znieczulenia, określenie wskazań do profilaktycznej antybiotykoterapii.

Pacjent powinien być też w dobrym stanie ogólnym i bez objawów infekcji (kaszel, katar, gorączka).

Przygotowanie do gastroskopii

Aby wynik badania był wiarygodny, należy:

• Powstrzymać się od jedzenia na minimum 6–8 godzin przed badaniem.
• Nie pić wody na 2–4 godziny przed badaniem.
• Nie palić i nie żuć gumy na 4 godziny przed gastroskopią.
• Wyjąć protezy zębowe przed badaniem.
• W przypadku osób z protezami naczyniowymi, sztucznymi zastawkami serca, po zapaleniu wsierdzia lub z obniżoną liczbą krwinek białych lekarz może zalecić profilaktyczne podanie antybiotyku.

Jest to standardowe przygotowanie, osoby z zaburzeniami połykania lub opróżniania żołądka powinny pozostać na czczo przez dłuższy czas.

Przyjmowanie leków:

Wszelkie zmiany w sposobie przyjmowania leków należy skonsultować z lekarzem kierującym na gastroskopię.

Badanie nie może być wykonane bez podpisanej zgody pacjenta.

Dodatkowe badania przed gastroskopią nie są wymagane, chyba że lekarz prowadzący zdecyduje inaczej.

POBIERZ plik: Przygotowanie do gastroskopii w wersji PDF do wydruku

Przebieg gastroskopii — jak wygląda badanie?

1. Przed wprowadzeniem endoskopu lekarz bądź pielęgniarka znieczula gardło poprzez użycie odpowiedniego środka znieczulającego w spray’u (znieczulenie miejscowe), bądź dożylnie (znieczulenie ogólne).
2. W przypadku standardowej gastroskopii pacjentowi zakłada się specjalny ustnik.
3. Endoskop wprowadzany jest przez jamę ustną lub nozdrza.
4. Podczas badania pacjent leży na lewym boku, oddycha spokojnie i głęboko.
5. Całość trwa zazwyczaj kilka minut (ale może też trwać dłużej).
6. Przez 2 godziny po badaniu nie należy jeść, pić ani palić papierosów.
7. Po znieczuleniu miejscowym lub ogólnym należy unikać prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn przez kilka–kilkanaście godzin.

Gastroskopia w znieczuleniu miejscowym

Gastroskopia w znieczuleniu miejscowym to najczęściej wykonywana forma badania endoskopowego górnego odcinka przewodu pokarmowego. Dzięki zastosowaniu spray'u znieczulającego na tylnej ścianie gardła, możliwe jest zminimalizowanie dyskomfortu i odruchu wymiotnego. 

Gastroskopia w znieczuleniu ogólnym

Badanie może być wykonane również w krótkim znieczuleniu ogólnym. Jest to płytkie znieczulenie, przy którym nie ma konieczności założenia rurki dotchawiczej. W tym przypadku podaje się dożylnie lek nasenny, który działa przez kilkanaście minut. Lekarz kierujący na badanie stwierdza, czy u pacjenta nie występują przeciwwskazania do badania w znieczuleniu ogólnym. Przygotowanie do badania jest takie samo, jak w przypadku gastroskopii ze znieczuleniem miejscowym.

Po badaniu gastroskopii w znieczuleniu ogólnym należy:

• pozostać w placówce przez ok. 2 godziny,
• unikać prowadzenia pojazdów przez minimum 12 godzin,
• nie spożywać posiłków do momentu wskazanego przez anestezjologa.

Powikłania po gastroskopii – co warto wiedzieć?

Powikłania po gastroskopii występują rzadko, a w większości przypadków mają charakter łagodny. Najczęściej pacjenci mogą odczuwać objawy, które są wynikiem miejscowego podrażnienia śluzówki. Zwykle mijają w ciągu doby i nie wymagają leczenia.

• dyskomfort w gardle,
• lekki ból, 
• chrypkę,
• wzdęcie brzucha,
• uczucie pełności w nadbrzuszu.

Do bardzo rzadkich, ale potencjalnie poważnych powikłań należą:

• krwawienie z miejsca pobrania wycinka,
• perforacja (przedziurawienie) ściany przewodu pokarmowego,
• reakcje alergiczne po zastosowanych środkach znieczulających (miejscowo lub ogólnie),
• powikłania kardiologiczne (>50% wszystkich powikłań po gastroskopii) – zaburzenia częstotliwości rytmu serca, zaburzenia repolaryzacji,
• powikłania ze strony układu oddechowego (około 30% wszystkich powikłań) – hipowentylacja, bezdech, zachłyśnięcie.

Ile kosztuje gastroskopia prywatnie?

Cena zależy od lokalizacji, zakresu badania i rodzaju znieczulenia.

Gastroskopia prywatnie w Medicover – dla kogo?

Badanie dostępne jest:

• dla pacjentów z aktywnym abonamentem w Medicover,
• dla osób bez abonamentu – za opłatą zgodną z aktualnym cennikiem,

Gastroskopia jest dostępna także w Szpitalu Medicover -
zarówno dla pacjentów Medicover (w ramach posiadanego abonamentu lub odpłatnie),
jak i osób nie posiadających opieki w Medicover (odpłatnie).

WIĘCEJ

Powiązane tematy:

Refluks żołądkowo-przełykowy u chorych na obturacyjny bezdech senny (OBS)

Wrzody żołądka i dwunastnicy (wrzody trawienne)

Helicobacter pylori - antygen w kale. Przygotowanie, wynik testu, cena