Opracowanie: Redakcja Medicover | Konsultacja merytoryczna: Zespół Medyczny Medicover
Data dodania: 20.05.2023 | Aktualizacja: 16.03.2025

Spis treści: 

  1. Na czym polega kolonoskopia
  2. Kiedy wykonać kolonoskopię?
  3. Kolonoskopia w profilaktyce raka jelita grubego
  4. Jak przygotować się do badania kolonoskopii?
  5. Czy kolonoskopia boli?
  6. Kiedy nie można wykonać kolonoskopii?
  7. Jaka jest cena kolonoskopii?

Na czym polega kolonoskopia?

Kolonoskopia jest badaniem endoskopowym umożliwiającym dokładną ocenę wnętrza jelita grubego, w tym odbytnicy, okrężnicy oraz końcowego odcinka jelita cienkiego.

Badanie wykonuje się przy użyciu giętkiego instrumentu – kolonoskopu – o długości około 140–170 cm, który wyposażony jest w kamerę oraz źródło światła.

Dzięki temu lekarz może:

  • obejrzeć błonę śluzową jelita w powiększeniu,
  • wykryć zmiany zapalne,
  • zidentyfikować polipy jelita grubego,
  • pobrać wycinki do badania histopatologicznego,
  • wykonać zabiegi endoskopowe, np. usunięcie polipów (polipektomię).

Jak wygląda kolonoskopia krok po kroku

  1. Ułożenie pacjenta
    Pacjent układa się na lewym boku, z nogami zgiętymi w kolanach i przysuniętymi do brzucha. W trakcie badania może być konieczna kilkukrotna zmiana pozycji.
  2. Wprowadzenie kolonoskopu
    Lekarz ustawia się za pacjentem, aby móc swobodnie manipulować kolonoskopem i obserwować obraz na monitorze.
  3. Rozprężenie jelita gazem
    Opróżnione jelito jest zapadnięte, a jego ścianki przywierają do siebie. Aby umożliwić oglądanie wnętrza jelita i ułatwić manipulowanie kolonoskopem, do jelita wprowadzany jest gaz pod niewielkim ciśnieniem.
  4. Usuwanie nadmiaru gazu
    Nadmiar gazu uchodzi na zewnątrz i pacjent nie powinien temu przeciwdziałać.

Kolonoskopia przeprowadzana jest przy użyciu kolonoskopu.

Kiedy wykonać kolonoskopię?

Kolonoskopię wykonuje się w diagnostyce chorób jelita grubego oraz w przypadku objawów sugerujących nieprawidłowości w obrębie przewodu pokarmowego.

Badanie zlecane jest w diagnostyce, takich problemów jak:

  • podejrzenie raka jelita grubego,
  • choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
  • polipy jelita grubego,
  • niedokrwistość z niedoboru żelaza,
  • bóle brzucha o niejasnej przyczynie,
  • zmiany rytmu wypróżnień,
  • krwawienie z przewodu pokarmowego,
  • nagła i nieuzasadniona utrata masy ciała.

Kolonoskopia w profilaktyce raka jelita grubego

Profilaktyczną kolonoskopię zaleca się wszystkim osobom po 50. roku życia, nawet jeśli nie występują żadne objawy choroby.

W przypadku osób, u których krewny pierwszego stopnia (rodzic, rodzeństwo, dziecko) zachorował na raka jelita grubego, zaleca się wcześniejsze rozpoczęcie badań przesiewowych.

Kolonoskopia powinna być wykonana w wieku 40–49 lat, jeśli rak jelita grubego wystąpił u bliskiego krewnego.

W praktyce klinicznej często stosuje się często zasadę: 10 lat wcześniej niż wiek rozpoznania choroby u najmłodszego chorego w rodzinie – zwłaszcza gdy podejrzewa się zwiększone ryzyko rodzinne lub dziedziczne.

Przykład:
Jeśli u ojca rak jelita grubego został rozpoznany w wieku 48 lat, dzieci powinny wykonać kolonoskopię około 38. roku życia. 

Kolonoskopia połączona z endoskopową polipektomią jest najskuteczniejszą metodą zmniejszającą ryzyko rozwoju raka jelita grubego - jak podkreśla dr n. med. Anna Cybulska, gastroenterolog.

Jak przygotować się do badania kolonoskopii?

Aby kolonoskopia mogła zostać wykonana prawidłowo, jelito grube musi być dokładnie oczyszczone z zalegającej treści pokarmowej. Przygotowanie do badania polega na zastosowaniu odpowiedniego schematu oczyszczania jelita zgodnie z zaleceniami lekarza.

Oczyszczenie jelita przed kolonoskopią

Przygotowanie do kolonoskopii polega przede wszystkim na dokładnym oczyszczeniu okrężnicy.

Najczęściej obejmuje ono:

  • przejście na dietę płynną przed badaniem,
  • przyjęcie preparatu przeczyszczającego,
  • spożywanie odpowiedniej ilości płynów, aby zapobiec odwodnieniu,
  • stosowanie schematu przyjmowania leku zgodnego z zaleceniem lekarza.

Schemat postępowania, a także objętość i częstotliwość przyjmowania roztworu leku przeczyszczającego zależą od rodzaju preparatu zaleconego przez lekarza.

Preparaty stosowane do przygotowania jelita - materiały PDF 

W placówkach Medicover stosowane są preparaty:

To najpopularniejsze i najczęściej stosowane preparaty. W opisach przygotowań z poszczególnymi preparatami zamieszczono niezbędne i szczegółowe instrukcje dotyczące przyjęcia preparatu, diety, przyjmowania leków, a także postępowania po badaniu. Dlatego należy się z nimi zapoznać przed planowaną kolonoskopią.

Należy pamiętać, że to lekarz dobiera preparat indywidualnie, biorąc pod uwagę stan zdrowia, choroby współistniejące i ewentualne przeciwwskazania.

Dlatego nawet jeśli badanie jest wykonywane bez skierowania, lekarz musi wcześniej skontaktować się z pacjentem, aby:

  • upewnić się, że nie ma przeciwwskazań,
  • sprawdzić, czy pacjent ma już lek,
  • a jeśli nie – wystawić receptę.

Przygotowanie do badania jest prawdopodobnie najbardziej istotnym elementem całego procesu. Dowody naukowe w tym zakresie są zgodne – im gorsze przygotowanie jelita do badania, tym więcej przeoczonych zmian i mniejsza efektywność kolonoskopii jako badania profilaktycznego dla raka jelita grubego.

Czy kolonoskopia boli?

Kolonoskopia zazwyczaj nie powoduje bólu, ponieważ błona śluzowa jelita grubego nie jest unerwiona czuciowo.

Pacjent może jednak odczuwać:

  • uczucie rozpierania brzucha,
  • przelewanie w jelitach,
  • chwilowy dyskomfort.

Jeśli podczas badania wykonywane są dodatkowe procedury, np. usunięcie polipa lub pobranie wycinków, zwykle nie powodują one bólu.

Kolonoskop w jelicie grubym podczas usuwana polipów.

Czy kolonoskopia wykonywana jest w znieczuleniu?

Kolonoskopię najczęściej wykonuje się bez znieczulenia, jeśli nie ma medycznych wskazań do sedacji. Badanie można jednak przeprowadzić w znieczuleniu dożylnym (sedacji), które zmniejsza dyskomfort i napięcie związane z procedurą.

Sedacja stosowana podczas kolonoskopii jest zwykle płytka – pacjent oddycha samodzielnie, nie wymaga intubacji, a po podaniu leku usypiającego zasypia na kilkanaście minut i budzi się po zakończeniu badania lub w jego trakcie, często nie pamiętając jego przebiegu.

Do zastosowania znieczulenia kwalifikuje lekarz anestezjolog, który ocenia ogólny stan zdrowia pacjenta m.in. według skali ASA (American Society of Anesthesiologists).

Kiedy nie można wykonać kolonoskopii?

Kolonoskopia nie jest wykonywana w niektórych stanach chorobowych, które zwiększają ryzyko powikłań.

Do przeciwwskazań należą między innymi:

  • ciężki rzut zapalenia jelita grubego,
  • niestabilna choroba wieńcowa,
  • zaawansowana niewydolność serca,
  • zaburzenia krzepnięcia krwi,
  • ostra niewydolność oddechowa.

Badanie zwykle nie jest wykonywane także u kobiet w drugim i trzecim trymestrze ciąży.

Ostateczną decyzję o wykonaniu badania podejmuje lekarz.

Kiedy otrzymuje się wynik kolonoskopii

Wstępny wynik kolonoskopii pacjent otrzymuje zazwyczaj bezpośrednio po zakończeniu badania.

Lekarz omawia wtedy obraz jelita grubego obserwowany podczas procedury oraz przekazuje najważniejsze informacje dotyczące ewentualnych zmian lub nieprawidłowości.

Jeżeli w trakcie kolonoskopii pobrano wycinki tkanek do dalszej analizy, konieczne jest wykonanie badania histopatologicznego. W takiej sytuacji na ostateczny wynik trzeba poczekać do momentu zakończenia oceny materiału w laboratorium, co zwykle trwa około 2–3 tygodni.

Jaka jest cena kolonoskopii

Cena kolonoskopii zależy przede wszystkim od tego, czy badanie wykonywane jest ze znieczuleniem, czy bez, a także od placówki medycznej oraz ewentualnych dodatkowych procedur diagnostycznych lub terapeutycznych (np. usunięcia polipów czy pobrania wycinków do badania histopatologicznego).

Orientacyjne ceny badania wynoszą:

  • kolonoskopia bez znieczulenia – od około 700 zł,
  • kolonoskopia w znieczuleniu – od około 1300 zł.

Powiązane badania:

Powiązane specjalizacje: 

Powiązane artykuły: