Kontuzje i urazy

Zespół cieśni nadgarstka

Do najczęstszych schorzeń, powiązanych z pracą przed komputerem, zaliczyć można wady wzroku, postawy lub problemy z kręgosłupem. Poza nimi istnieje jednak rozległa grupa rzadszych, choć z całą pewnością nie mniej groźnych, schorzeń. Właśnie do niej zaliczyć należy dotykający około 1% populacji zespół cieśni nadgarstka, który znajduje się na liście chorób zawodowych.
Objawy i leczenie zespołu cieśni nadgarstka

Objawy zespołu cieśni nadgarstka

Ludzka dłoń to konstrukcja niezwykle skomplikowana. Proste ruchy palców, które wydają się nam czymś instynktownym, wymagają tak naprawdę współpracy licznej grupy mięśni oraz zamkniętych, w umiejscowionym w nadgarstku, kostnym kanale ścięgien i nerwów. O zespole cieśni nadgarstka mówi się, kiedy w wyniku obrzęku dochodzi do zwężenia wspomnianego kanału, co w efekcie prowadzi do długotrwałego ucisku na nerwy, w szczególności nerwu pośrodkowego.

Do wczesnych objawów tego schorzenia zaliczyć można odczuwanie bólu przy wykonywaniu ruchów nadgarstka czy też mrowienie lub drętwienie palców. Z czasem, w przypadku postępowania choroby, objawy się nasilają: ból zaczyna występować także w stanie spoczynku, możliwe są również problemy z czynnościami wymagającymi precyzji czy trzymaniem przedmiotów. Zauważalnie słabnie siła mięśni dłoni.

Kto choruje na zespół cieśni nadgarstka?

Zespół cieśni nadgarstka dotyka najczęściej osób między 40. a 60. rokiem życia, przy czym kobiety, z racji delikatniejszej budowy dłoni, stają się ofiarami tego schorzenia dwukrotnie częściej niż mężczyźni. Najpowszechniejszym obecnie czynnikiem predysponującym jest praca przy komputerze. Do grupy podwyższonego ryzyka należą również osoby szyjące na maszynie oraz uprawiające niektóre sporty, zwłaszcza tenis czy kolarstwo. Pośród innych przyczyn wyróżnić można jeszcze czynniki anatomiczne oraz fizjologiczne. Do tych pierwszych należą powikłania pourazowe oraz różnorakie anomalie rozwojowe budowy dłoni. Do tych drugich zaliczamy: stany zapalne stawów, reumatyzm, cukrzycę, alkoholizm i otyłość. W przypadku pań ryzyko wystąpienia choroby zwiększać może także ciąża oraz przyjmowane doustnie leki antykoncepcyjne.

Leczenie zespołu cieśni nadgarstka

Początkowe zaburzenia pracy nerwów są kompletnie odwracalne, dlatego bardzo ważne jest rozpoznanie objawów i wykrycie choroby w jej wczesnym stadium. Jeśli to możliwe, warto wówczas oszczędzać nadgarstki, wskazane są także przerwy w pracy i gimnastyka – zarówno dłoni (okrężne ruchy przez kilka minut), jak i ramion, szyi, barków. Należy również zwrócić uwagę na pozycję rąk w trakcie snu.

W przypadku utrzymywania się objawów konieczna jest wizyta u lekarza. Proces leczenia obejmuje rehabilitację – fizykoterapię i kinezyterapię. W łagodzeniu bólu pomogą leki przeciwbólowe i przeciwzapalne oraz zimne okłady. Należy jednak traktować je tylko i wyłącznie jako uzupełnienie kompleksowej terapii.

Zespół cieśni nadgarstka - zabieg chirurgiczny

W sytuacji, gdy rehabilitacja nie przynosi rezultatów lub choroba zostaje wykryta zbyt późno, jedynym wyjściem jest zabieg chirurgiczny. Operacja wykonywana jest w warunkach ambulatoryjnych, przy wykorzystaniu miejscowego znieczulenia, i polega na kilkucentymetrowym nacięciu odbarczającym uciskany nerw. Możliwy jest zarówno zabieg tradycyjny, jak i endoskopowy. Po operacji nadgarstek zostaje unieruchomiony na przynajmniej dwa tygodnie, po którym to czasie pacjenta czeka rehabilitacja. Jej czas uzależniony jest od wielu czynników, w tym przede wszystkim od zakresu uszkodzeń nerwu pośrodkowego, dokonanych przez chorobę. W niektórych przypadkach przywrócenie pełnej sprawności dłoni może zająć nawet kilka miesięcy.

Profilaktyka zespołu cieśni nadgarstka (organizacja miejsca pracy)

– Dbanie o ergonomię pracy staje się dziś koniecznością. Schorzenia takie jak zespół cieśni nadgarstka dotykają nie tylko osób pracujących fizycznie, ale też pracowników biurowych, ze względu na niewłaściwe ułożenie rąk podczas długiej, monotypowej pracy przy komputerze – zauważa Maciej Zdrodowski, główny specjalista ds. ergonomii w Medicover.

– Siedzimy dłużej niż nasi rodzice czy dziadkowie, zarówno w pracy, jak i w samochodzie czy przed telewizorem. Ten czas nie powinien pogarszać naszego zdrowia – dodaje.

Warto przy tym pamiętać, że zapewnienie ergonomicznego stanowiska pracy oraz informacja o występujących czynnikach uciążliwych i ich skutkach są wpisane w zasady BHP, a tym samym stanowią obowiązek pracodawcy.

Pozycja do pracy

Dbałość o ergonomię to przede wszystkim dobór odpowiedniego sprzętu oraz właściwe jego umiejscowienie. Na rynku dostępny jest szeroki wybór produktów ergonomicznych. Są to między innymi: biurka, fotele, klawiatury czy myszki wraz ze specjalnymi, podpierającymi nadgarstek podkładkami. Dzięki odpowiedniemu umeblowaniu i fotelowi możliwe jest umiejscowienie klawiatury i myszki na odpowiedniej wysokości względem monitora i reszty ciała – powinny znajdować się poniżej ekranu, a równocześnie na wysokości gwarantującej naturalne ułożenie rąk w trakcie pracy.

Właściwie dobrane mysz i klawiatura są w przypadku zespołu cieśni nadgarstka szczególnie ważne, to one w głównej mierze decydują bowiem o pozycji, w której będą znajdowały się dłonie – należy dbać o to, by nasze nadgarstki spędzały jak najwięcej czasu wygodnie wyprostowane. Wreszcie, niezwykle istotne jest, by kupowany sprzęt był dostosowany do konkretnej osoby i umożliwiał komfortową pracę. Informacja „produkt ergonomiczny” na pudełku na niewiele się zda, jeśli kupiony fotel będzie zwyczajnie za ciasny, a mysz za mała i źle leżąca w dłoni.

autor Bartosz Świątek
Data dodania 12.12.2017