Szczepienie przeciw HPV

Ochronne szczepienie przeciw HPV jest skuteczną metodą zapobiegania zakażeniom wywołanym przez wysokoonkogenne typy wirusa. Szczepienia przeciwko HPV są ważne, ponieważ mogą zapobiec większości przypadków raka szyjki macicy.
Szczepienie przeciw HPV jest bardzo ważne

Rodzaje szczepień przeciw HPV

Wysokoonkogenne typy wirusa (HPV 16, 18, 35, 41) są związane z powstawaniem zmian przednowotworowych i nowotworów narządów płciowych. Około 70 proc. przypadków raka szyjki macicy jest związane z zakażeniem HPV typu 16 i 18. Typy nieonkogenne, wśród których najczęściej spotykane są 6 i 11, powodują powstawanie kłykcin kończystych na narządach płciowych.

Istnieją trzy szczepionki profilaktyczne przeciw HPV

  • Szczepionka czterowalentna (zawierająca białka strukturalne kapsydu HPV 6, 11, 16 i 18) chroni osoby zaszczepione przed wysokoonkogennymi typami HPV 16 i 18 oraz przed zakażeniem wirusami niskoonkogennymi 6 i 11.
  • Szczepionka dwuwalentna (zawierająca białka strukturalne kapsydu 16 i 18).
  • Szczepionka dziewięciowalentna chroni aż przed 9 typami wirusa HPV: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 i 58 (siedem z nich odpowiada za prawie 90 proc. wszystkich zachorowań na raka szyjki macicy).

Szczepienie zapobiega powstawaniu zmian przednowotworowych oraz nowotworowi szyjki macicy, odbytu oraz brodawek na narządach płciowych (kłykcin kończystych).

Skuteczność szczepień przeciw HPV

Szczepionki przeciw HPV zawierają wirusopodobne cząstki wirusa otrzymane drogą rekombinacji genetycznej. Zalecane są dla dziewcząt i młodych kobiet.

Po dziesięciu latach programów szczepień przeciw HPV, kraje prowadzące szczepienia odnotowały 90-procentową redukcję infekcji wirusem HPV typu 6, 11, 16 i 18 oraz 90-procentowe zmniejszenie zachorowalności na brodawki narządów płciowych. Ponadto aż o 85 proc. zmniejszyła się liczba patologii wysokiego stopnia raka szyjki macicy.

Schemat podania szczepionek przeciw HPV

Szczepionkę przeciwko zakażeniu HPV podajemy domięśniowo (w ramię) według następujących schematów:

Szczepionka czterowalentna

1 dawka – dzień pierwszy; 2 dawka – 2 miesiące po pierwszej dawce; 3 dawka – 6 miesięcy po pierwszej dawce. Wszystkie trzy dawki należy podać w ciągu roku. Jeżeli istnieje konieczność zmodyfikowania schematu podania o zmianie decyduje lekarz w oparciu o wskazania i zalecenia producenta szczepionki.

Szczepionka dwuwalentna

Jeśli wiek w momencie podania wynosi 9-14 lat, podaje się dwie dawki: 1 dawka – dzień pierwszy; 2 dawka – 5 do 13 miesięcy po pierwszej. Jeśli podaje się szczepionkę w wieku 15 lat lub powyżej, stosujemy trzy dawki:  1 dawka – dzień pierwszy; 2 dawka – miesiąc po pierwszej; 3 dawka – 6 miesięcy po pierwszej dawce.

Szczepionka dziewięciowalentna

1 dawka – dzień pierwszy; 2 dawka – 2 miesiące po pierwszej dawce; 3 dawka – 6 miesięcy po pierwszej dawce.

Przerwanie cyklu szczepień po pierwszej dawce nie zapewnia odpowiednio wysokiego miana przeciwciał i cały cykl szczepień musi zostać powtórzony w pełnej formie.

Szczepienie przeciw HPV powikłania

WAŻNE: Szczepionki przeciw HPV są bezpieczne i dobrze tolerowane.

Działań niepożądanych przy szczepieniach przeciw HPV występuje niewiele i w większości nie są one dużą uciążliwością dla pacjenta, np.:

  • gorączka,
  • ból w miejscu wstrzyknięcia,
  • zaczerwienienie,
  • świąd,
  • obrzęk,
  • zmęczenie,
  • ból głowy i mięśni.

Przeciwwskazania do szczepień przeciw HPV

Szczepień przeciw HPV nie powinno się wykonywać u dziewcząt poniżej 9. roku życia z uwagi na brak danych na temat bezpieczeństwa stosowania i immunogenności u pacjentek tej grupy wiekowej. Ze względu na brak badań ukierunkowanych na podawanie szczepionek przeciwko HPV kobietom w ciąży, także kobiety w tym stanie nie powinny się szczepić.

Nie należy podawać szczepionki przeciw HPV osobom uczulonym na którykolwiek jej składnik, a także osobom, u których występuje wysoka gorączka (niewysoka gorączka lub zakażenie górnych dróg oddechowych nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia). Szczepionka może być stosowana w okresie karmienia piersią. Jak dotąd brak danych na temat stosowania szczepionki u osób z obniżoną odpornością, np. u pacjentek z HIV lub otrzymujących leki immunosupresyjne.

WAŻNE: Należy pamiętać, że szczepienie nie zwalnia z konieczności regularnego wykonywania badań profilaktycznych.

Szczepionka przeciw HPV chroni jedynie przed infekcją wywołaną dedykowanym typom wirusa. Nie jest skuteczna w przypadku infekcji spowodowanych innymi typami wirusa, nie wykazuje również działania leczniczego w przypadku istniejącego już zakażenia HPV.

Dowiedz się więcej:

Wirus HPV – objawy

https://www.medicover.pl/o-zdrowiu/wirus-hpv-objawy,6240,n,3707

HPV u mężczyzn

https://www.medicover.pl/o-zdrowiu/hpv-u-mezczyzn,240,n,168

The ethics and politics of compulsory HPV vaccination

https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMp068248

konsultacja merytoryczna Aleksandra Woźniak, Specjalista ds. Informacji Medycznej
Data dodania 12.10.2017