Rak sutka - objawy, przyczyny i leczenie raka sutka

Rak piersi, nazywany również rakiem sutka, jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet w Polsce. Początkowo rak sutka nie daje objawów. Pierwszy widoczny objaw to zwykle guzek w piersi.
Rak sutka to najczęstszy nowotwór złośliwy u kobiet

Ryzyko zachorowania na raka sutka

W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat w krajach wysoko rozwiniętych odnotowuje się wzrost zachorowań na raka sutka, jednak bez zwiększenia umieralności. Oznacza to, że co prawda więcej kobiet choruje, ale nie wpływa to na zwiększenie liczby zgonów z powodu raka sutka.

Niestety rak sutka jest nadal drugą co do częstości przyczyną zgonów kobiet w Polsce, a jego wyleczalność jest zdecydowanie niższa, niż w innych krajach na świecie. Spowodowane to jest tym, że zbyt mało kobiet wykonuje badania profilaktyczne – większość nowotworów wykrywanych jest w zbyt zaawansowanym stadium.

Ryzyko zachorowania na raka sutka zwiększa się wyraźnie u kobiet po 50. roku życia, a największe jest między 50. a 69. rokiem życia. Po 50. roku życia zwiększa się też umieralność z powodu tego nowotworu.

Rak sutka daje przerzuty przede wszystkim do okolicznych węzłów chłonnych, ale również do narządów wewnętrznych, m.in. wątroby, płuc, kości czy mózgu. 

Przyczyny raka sutka

Przyczyna rozwoju raka sutka nie jest do końca znana. Wyodrębniono jednak czynniki ryzyka, które zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania. Najważniejsze z nich to:

  • obecność mutacji genów, przede wszystkim BRCA1 i BRCA2, ale ryzyko zachorowania na raka sutka mogą zwiększać również mutacje innych genów, np. TP53, PTEN, CHEK2, CDH1, PALPB2
  • nowotwór sutka u bliskich krewnych, np. babci, matki, ciotki lub siostry
  • przebyte zachorowanie na raka sutka
  • wiek powyżej 50. roku życia - ryzyko zachorowania na raka sutka wzrasta z wiekiem
  • płeć żeńska - u mężczyzn rak sutka występuje rzadko
  • wystąpienie pierwszej miesiączki w młodym wieku, czyli poniżej 12. roku życia
  • menopauza w późnym wieku, czyli powyżej 55. roku życia
  • długotrwałe stosowanie hormonalnej terapii zastępczej
  • nadwaga i otyłość u kobiet po menopauzie
  • mała aktywność fizyczna
  • ekspozycja na działanie promieniowania jonizującego
  • bezdzietność
  • późny wiek, powyżej 30. roku życia, urodzenia pierwszego dziecka
  • niekarmienie dzieci piersią
  • duża ilość tkanki gruczołowej w piersiach, nazywana wysoką gęstością piersi
  • długotrwałe stosowanie doustnej antykoncepcji hormonalnej - jest to niewielki wzrost ryzyka
  • przebyty rak jajnika, endometrium lub jelita grubego
  • częste spożywanie alkoholu

Nie na wszystkie te czynniki kobieta ma wpływ, więc ryzyka zachorowania nie da się zupełnie zredukować, jednak nawet np. utrzymanie prawidłowej masy ciała, może wpłynąć korzystnie na obniżenie ryzyka rozwoju nowotworu sutka. Ponadto dzięki temu, że niektóre czynniki ryzyka zostały zidentyfikowane, osoby bardziej zagrożone rakiem sutka mogą zostać objęte lepszą profilaktyką.

Znaczący wpływ na zachorowanie na raka sutka ma wiek. Kobiety przed 35. rokiem życia chorują rzadko, a największą grupę chorych stanowią kobiety w wieku 50-69 lat. Dlatego programami badań przesiewowych w kierunku nowotworu sutka objęte są kobiety z tej właśnie grupy wiekowej.

Istotny jest również czynnik rodzinny. W ¼ przypadków raka sutka stwierdza się rodzinne występowanie choroby (np. u babci, matki lub siostry), a 5-10% zachorowań jest związanych z występowaniem mutacji genu BRCA1 i BRCA2. Ryzyko zachorowania jest tym większe, im u większej ilości krewnych rak wystąpił.

Istnieją skale, które umożliwiają indywidualną oceną ryzyka wystąpienia raka sutka. Jedną z najpopularniejszych jest skala Gaila. Uwzględnia ona wywiad rodzinny, chorobowy, wiek wystąpienia pierwszej miesiączki oraz wiek urodzenia pierwszego dziecka. Ocenia się w ten sposób ryzyko 5-letnie oraz w trakcie całego życia.

Bardzo ważne jest uświadomienie kobietom, jakie czynniki zwiększają prawdopodobieństwo rozwoju nowotworu sutka oraz tego, że kobiety same mogą mieć wpływ na zmniejszenie tego ryzyka – poprzez zmianę stylu życia, utrzymanie prawidłowej masy ciała czy regularną aktywność fizyczną

Rak piersi - objawy i zapobieganie

autor Sylwia Bowsza
konsultacja merytoryczna dr n. med. Małgorzata Sadowska, onkolog
Data dodania 07.09.2017