Obroń się przed grypą!

Każdego roku w Polsce rejestruje się od kilkuset tysięcy do kilku milionów zachorowań na grypę. Zbagatelizowana, może nieść za sobą niebezpieczne konsekwencje, a nawet przyczynić się do śmierci. Najskuteczniejszą metodą zapobiegania zachorowaniom na grypę są szczepienia ochronne. Warto pomyśleć o nich już teraz.
Szczepienia przeciwko grypie.

Według danych Państwowego Zakładu Higieny, który wraz z Wojewódzkimi Stacjami Sanitarno-Epidemiologicznymi monitoruje liczbę zachorowań na grypę, szczyt zapadalności na tę chorobę przypada w Polsce na okres zimowo-wiosenny, od stycznia do marca. Zbiera wtedy ogromne żniwo. Z meldunków Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – PZH – wynika, że w sezonie 2013/2014 zanotowano ponad 2 mln zachorowań i podejrzeń zachorowań na grypę. Od września 2013 r. do końca marca 2014 r. prawie 7 tys. osób z powodu grypy było hospitalizowanych, a 15 zmarło. Te dane i tak są o wiele lepsze od ubiegłorocznych. W poprzednim sezonie z powodu powikłań po grypie zmarło ponad 100 osób, chorych było 2,9 mln. Eksperci są zgodni, że takich przerażających statystyk można byłoby uniknąć, gdyby więcej osób w Polsce szczepiło się przeciwko grypie. Z danych NIZP-PZH wynika, że w sezonie 2013/2014 szczepionkę przyjęło zaledwie 3,8% Polaków.

Grypa jest zaraźliwa

Jeśli za wczasu nie pomyślimy o odpowiedniej ochronie, w najlepszym razie spędzimy tydzień w łóżku, w najgorszym – trafimy do szpitala. Grypa to choroba bardzo zaraźliwa. Każdy człowiek zapada na nią wiele razy. Zarażamy się nią drogą kropelkową od osób chorych: podczas kichania, kaszlu, rozmowy, witania się. Rozprzestrzenianiu się wirusa sprzyja przebywanie w dużych skupiskach ludzkich: pracy, szkole, środkach transportu.

Od zakażenia do pojawienia się pierwszych objawów upływają średnio dwa dni. Zwykle choroba zaczyna się od wysokiej gorączki, bólu gardła, głowy, odczucia ogólnego rozbicia, bólu mięśni. Często towarzyszą temu dreszcze, jadłowstręt, silne uczucie zmęczenia. Większość objawów ustępuje samoistnie po 3–7 dniach, ale kaszel i uczucie rozbicia mogą się utrzymywać nawet ponad dwa tygodnie. Ten czas najlepiej spędzić w domu, czekając, aż objawy całkowicie znikną. Skutki choroby można łagodzić lekami: przeciwgorączkowymi czy przeciwbólowymi.

Niebezpieczne powikłania grypy

Nie zawsze jednak kończy się na kilku dniach spędzonych w łóżku. U niektórych osób może dojść do groźnych dla zdrowia i życia powikłań. Najbardziej narażone na powikłania pogrypowe są małe dzieci, seniorzy, a także osoby cierpiące na przewlekłe choroby układów oddechowego i sercowo-naczyniowego oraz cukrzycę. Do objawów alarmowych, które powinny skłonić chorego do wizyty w szpitalu, zalicza się problemy z oddychaniem, bardzo wysoką gorączkę (ponad 40°C), krwioplucie, krwiste lub sine plamki na skórze, znaczne osłabienie mięśni czy pogorszenie świadomości. Mogą to być objawy groźnych chorób. Do możliwych powikłań pogrypowych należą: zapalenie płuc, oskrzeli, ucha środkowego, opon mózgowo-rdzeniowych i zatok. Grypa może także nasilić objawy astmy, choroby wieńcowej, niewydolności krążenia.

Szczepionka przeciwko grypie jedynym ratunkiem

Najskuteczniejszą metodą zapobiegania zachorowaniom na grypę są szczepienia ochronne. Zalecane są u wszystkich osób powyżej szóstego miesiąca życia. Bezwzględnie przyjąć szczepionkę powinny osoby, u których występuje zwiększone ryzyko powikłań pogrypowych: przewlekle chorzy, osoby z chorobami układu oddechowego, niewydolnością układu krążenia, po 65. roku życia i z osłabioną funkcją układu odpornościowego. Na szczepienie powinny zgłosić się także osoby, które pracują w dużych skupiskach ludzkich: lekarze, pielęgniarki, nauczyciele, przedszkolanki, opiekunki dzieci, pracownicy domów opieki, kierowcy autobusów. Należy podać je także dzieciom.

– Szczepionka przeciwko grypie jest zarejestrowana do podawania u dzieci powyżej 6. miesiąca życia. Zalecenia epidemiologiczne obejmują wszystkie dzieci powyżej 6. miesiąca życia do 18. roku życia, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci do pięciu lat, ponieważ są one w grupie ryzyka ciężkiego przebiegu grypy i wystąpienia powikłań – mówi lek. med. Agnieszka Motyl, specjalista medycyny rodzinnej i epidemiolog z Medicover.

Statystyki są nieubłagalne. Wynika z nich, że dzieci poniżej 14. roku życia stanowią 45% chorych na grypę i połowę pacjentów hospitalizowanych z tego powodu.

– Ze wskazań klinicznych i indywidualnych szczepienia powinny przyjąć wszystkie dzieci z: zaburzeniami odporności, chorobami immunologiczno-hematologicznymi, przed lub po przeszczepieniu narządu, po leczeniu immunosupresyjnym, leczonych przewlekle salicylanami oraz dzieci przewlekle chore na: astmę oskrzelową, niewydolność nerek, nawracający zespół nerczycowy, choroby wątroby, choroby metaboliczne, w tym cukrzycę, choroby neurologiczne i neurorozwojowe – przypomina lek. med. Agnieszka Motyl.

Pokonać wirusa grypy

Szczepienie wykonuje się zgodnie z oficjalnym zaleceniami, tuż przed okresem wzmożonej zachorowalności, najczęściej od września do listopada. Szczepionkę produkuje się, wykorzystując szczep wirusa grypy, którego oczekuje się w nadchodzącym sezonie, dlatego też jej czas ochronny trwa tylko jeden rok. To oznacza, że, aby utrzymywać ochronę przed grypą, musimy szczepić się każdego roku. Dlaczego tak się dzieje? Wirus grypy jest bardzo zmienny antygenowo, dlatego też firmy farmaceutyczne każdego roku, w oparciu o zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), przygotowują nowe szczepionki, zawierające szczepy wirusów, które będą atakowały w danym sezonie zachorowań na grypę. To pozwala skuteczniej walczyć z chorobą. Ta walka rozpoczyna się już po kilku dniach od przyjęcia szczepionki. Organizm zaczyna wtedy wytwarzać przeciwciała. Swoista odporność rozwija się w ciągu 2 do 3 tygodni po podaniu szczepionki i utrzymuje się przez 6 do 12 miesięcy. Skuteczność szczepionek zależy przede wszystkim od wieku (większa jest u osób dorosłych niż dzieci i osób po 65. roku życia), stanu zdrowia, liczby dawek podanych w przeszłości (zwiększa się z każdym rokiem szczepienia).

Bezpieczna ochrona przed grypą

Szczepionki przeciwko grypie sezonowej są produkowane i stosowane od prawie 60 lat. Przeszły mnóstwo badań, które dowiodły, że są bezpieczne zarówno dla dzieci, jak i osób dorosłych czy przewlekle chorych. Tylko w przypadku niewielkiego odsetka zaszczepionych zauważono reakcje w postaci niewysokiej gorączki czy złego samopoczucia, które najczęściej ustępowały po kilku godzinach. Należy jednak pamiętać, by stosować się do ogólnych zasad wykonywania szczepień ochronnych i przyjęcie szczepionki było zawsze poprzedzone kwalifikacją lekarską. Szczepienia nie należy stosować w przypadku nadwrażliwości na którykolwiek składnik preparatu. U osób z ostrym zakażeniem lub chorobą przebiegającą z gorączką szczepienie należy odroczyć do czasu ustąpienia ostrych objawów.

Kiedy się szczepić przeciwko grypie?

Szczepienia przeciw grypie wykonuje się jesienią, przed okresem wzmożonych zachorowań, najczęściej między wrześniem a listopadem. Dlatego już teraz warto o nich pomyśleć. W Medicover ruszyły właśnie zapisy na jesienne szczepienia. Osoby, które w ramach opieki medycznej Medicover mają gwarantowane szczepienia, wykonują je bez opłat.

Firmy farmaceutyczne każdego roku, w oparciu o zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), przygotowują nowe szczepionki, zawierające szczepy wirusów, które będą atakowały w danym sezonie zachorowań na grypę.

Szczepienia są zalecane szczególnie:

  • osobom po 55. roku życia, 
  • osobom z przewlekłymi chorobami układu oddechowego (np. z astmą),
  • osobom z przewlekłymi chorobami układu krążenia (chorobą wieńcową, niewydolnością serca),
  • osobom z osłabioną funkcją układu odpornościowego,
  • przewlekle chorym: np. z upośledzoną czynnością nerek, cukrzycą, chorobami neurologicznymi,
  • osobom przebywającym w dużych skupiskach ludzkich,
  • dzieciom.

autor Justyna Sobolak
Data dodania 01.09.2017
Data ostatniej aktualizacji 16.01.2019