Niebezpieczne połączenia, czyli leki kontra antykoncepcja hormonalna

Skuteczność stosowania antykoncepcji hormonalnej w celu zapobiegania ciąży szacowana jest na 99%. O czym warto pamiętać, aby była ona pewna? Dlaczego czasami zawodzi? Odpowiedzi na te pytania wymagają podkreślenia faktu, że hormonalne środki antykoncepcyjne mogą wchodzić w interakcje z innymi lekami.
Interakcja leków i antykoncepcji hormonalnej.

Antykoncepcja hormonalna a inne leki

Doustne środki antykoncepcyjne zawierają syntetyczne substancje o działaniu hormonalnym, zazwyczaj połączenie hormonu estrogennego i gestagennego. Składniki te blokują uwalnianie naturalnych hormonów odpowiedzialnych za dojrzewanie komórek jajowych i owulację. Mimo że są zbliżone budową do naturalnych hormonów, wchodzą w interakcje z wieloma lekami.

Niezwykle istotne jest, aby decydując się na antykoncepcję hormonalną, poinformować lekarza lub farmaceutę o wszystkich stosowanych farmaceutykach. Niektóre substancje lecznicze mogą bowiem zmniejszać skuteczności pigułek antykoncepcyjnych czy też powodować krwawienia. Efekty takie wywołują następujące leki:

  • przyspieszające perystaltykę jelit (np. metoklopramid);
  • przeciwpadaczkowe (barbiturany, barbeksaklon, fenytoina, prymidon, karbamazepina, okskarbazepina, topiramat, felbamat);
  • przeciwgruźlicze (ryfampicyna, ryfabutyna);
  • przeciwgrzybicze (gryzeofulwina);
  • stosowane w leczeniu zakażeń wirusem HIV (rytonawir, newirapina);
  • modafinil (stosowany w leczeniu narkolepsji);
  • ziołowe (wszystkie preparaty zawierające w swoim składzie Hypericum perforatum, czyli dziurawiec zwyczajny, np. Deprim).

Skuteczność antykoncepcji hormonalnej

Skuteczność antykoncepcji może zostać zmniejszona również przez środki silnie przeczyszczające oraz antybiotyki o szerokim spektrum działania (penicyliny, tetracykliny, cefalosporyny), które działają destrukcyjnie na florę bakteryjną jelit.

Podczas kuracji wyżej wymienionymi substancjami leczniczymi należy dodatkowo stosować barierową metodę antykoncepcji (np. prezerwatywy). W niektórych przypadkach dodatkowe zabezpieczenie zaleca się nawet przez kolejne 7 do 28 dni po zakończeniu leczenia. W razie wątpliwości warto poradzić się lekarza lub farmaceuty. Jeżeli konieczne jest długotrwałe leczenie którymkolwiek z tych leków, lepiej zrezygnować z antykoncepcji hormonalnej i stosować niehormonalne metody zapobiegania ciąży.

Działania niepożądane antykoncepcji hormonalnej

Niektóre interakcje tabletek antykoncepcyjnych z innymi lekami dotyczą zwiększonej częstości występowania działań niepożądanych. Zmniejszenie tolerancji omawianych środków mogą powodować następujące leki: paracetamol (stosowany w leczeniu bólu i gorączki, np. Apap, Panadol, Codipar, Gripex, Coldrex, Febrisan, Fervex), kwas askorbinowy (popularna witamina C), atorwastatyna (stosowana w hiperlipidemii, np. Atoris, Sortis, Atrox, Torvacard, Torvalipin), imidazolowe leki przeciwgrzybiczne (m.in. flukonazol, np. Flucofast, Flumycon, Flucorta, Mycosyst) oraz stosowany w zakażeniach wirusem HIV indynawir (Crixivan).

Działanie leków przy antykoncepcji hormonalnej

Hormonalne środki antykoncepcyjne mogą wpływać na metabolizm innych leków, powodując zmniejszenie ich skuteczności czy tolerancji. Należy mieć to na uwadze podczas stosowania takich substancji leczniczych jak: działająca immunosupresyjnie cyklosporyna (Cyclaid, Equoral, Sandimmun), teofilina (stosowana m.in. w astmie, np. Euphyllin, Theospirex, Theovent), glikokortykosteroidy (np. kortyzon), benzodiazepiny (niektóre leki uspokajające, np. diazepam, lorazepam ), klofibrat (stosowany w hiperlipidemii), paracetamol, morfina oraz lamotrygina (stosowana w leczeniu padaczki, np. Lamitrin, Lamotrix, Lamilept, Symla). U pacjentek z cukrzycą może zaistnieć konieczność zmiany dawkowania leku przeciwcukrzycowego (np. insuliny).

Antykoncepcja hormonalna to bardzo skuteczna i niezwykle wygodna metoda zapobiegania ciąży. Decydując się na nią, należy jednak pamiętać o wszystkich ważnych zasadach obowiązujących podczas stosowania pigułek, a także mieć świadomość ich potencjalnych interakcji z innymi lekami. Tego typu informacje znajdziemy zawsze w ulotce dołączonej do opakowania leku. Z pewnością warto ją bardzo dokładnie przeczytać.

„Twój Farmaceuta” nr 12, lipiec/sierpień 2017

autor mgr farmacji Dorota Nowak-Idzikowska
Data dodania 03.01.2018