Koferdam – do ochrony przed śliną

Obecnie w stomatologii kładzie się coraz większy nacisk na ograniczenie dostępu śliny do leczonego zęba. Dotyczy to zarówno leczenia próchnicy jak i późniejszego zakładania wypełnienia do oczyszczonego ubytku. Przede wszystkim koferdam jest jednak używany w trakcie leczenia kanałowego zarówno u dorosłych, jak u dzieci.
Koferdam składa się z cienkiego płata gumy – najpopularniejsze są płaty wykonane z lateksu

Korzyści z używania koferdamu

Zgodnie z obowiązującymi wytycznymi Europejskiego Stowarzyszenia Endodoncji (European Society of Endodontology) leczenie kanałowe można prowadzić, jeśli ząb jest odizolowany za pomocą koferdamu. Z badań przeprowadzonych w 2008 roku na targach stomatologicznych CEDE w Poznaniu okazało się, że tylko 14,5% lekarzy stosowało podczas leczenia koferdam. To raczej bardzo mały procent lekarzy dlatego należy zwiększyć świadomość zarówno pacjentów jak i dentystów w kwestii korzyści wynikających z jego użycia. A są to:

  • bezpieczeństwo pracy: zastosowanie tej metody redukuje możliwość połknięcia narzędzia przez pacjenta , zabezpiecza jego tkanki miękkie przed zranieniem i oparzeniem chemicznym środkami stosowanymi w leczeniu
  • odizolowanie zęba od środowiska jamy ustnej i dostępu śliny, która mogłaby zanieczyścić pole zabiegowe , a także odizolowanie od wilgoci, co umożliwia założenie szczelnego, a co za tym idzie trwałego wypełnienia
  • swobodne przełykanie śliny przez pacjenta
  • koferdam nie zaburza w żaden sposób oddychania
  • koferdam również poprawia widoczność pola zabiegowego, odsuwa język i policzki, chroni lusterko przed parowaniem co skraca czas zabiegu

Z czego składa się koferdam

Koferdam  składa się z cienkiego płata gumy – najpopularniejsze są płaty wykonane z lateksu tak jak rękawiczki zabiegowe, guma może mieć różny kolor, grubość i lekarz może tu zastosować gumę o lubianym przez pacjenta zapachu (mięta, wanilia itp.)

Jeśli pacjent wie o swoim uczuleniu na lateks powinien poinformować o tym lekarza przed każdym leczeniem stomatologicznym, wówczas ten zastosuje zarówno rękawiczki jak i guma do koferdamu bez dodatku lateksu.

Jak założyć koferdam na ząb

Aby założyć koferdam na ząb wykonujemy otwór w gumie przy użyciu specjalnego dziurkacza. Wielkość otworów jest regulowana w zależności od wielkości zęba na którym zostanie umocowany. Kolejnym etapem jest dopasowanie klamry, która stabilizuje utrzymanie koferdamu na zębie.

Klamry ze względu na posiadanie lub nie w swojej budowie wystających elementów mają ładne nazwy: klamry ze skrzydełkami i bez skrzydełek.

Guma koferdamu w zależności od rodzaju zabiegu może być nakładana na jeden lub kilka zębów, po czym zostaje rozpięta na specjalnej ramce, tworząc swego rodzaju parawan oddzielający pole pracy lekarza od reszty ust pacjenta.

Dzięki temu lekarz lepiej widzi pole w którym wykonuje zbieg.

Koferdam - wielkość otworów jest regulowana w zależności od wielkości zęba.

Pacjent natomiast nie jest narażony na wymianę wałeczków ligniny, które w ogóle nie są używane, nie czuje przykrego smaku środków chemicznych stosowanych w leczeniu czy polewania strumieniem wody podczas płukania sprejem.

Jeżeli dyskomfortem dla pacjenta jest zakładanie klamer koferdamu (lekki chwilowy ucisk) na leczone żeby, lekarz zawsze może wykonać znieczulenie całkowicie eliminujące te doznania.

autor lek. stom. Katarzyna Schaefer
konsultacja merytoryczna Maria Dubielecka, dr n. med. specjalista stomatologii zachowawczej
Data dodania 22.12.2017
Data ostatniej aktualizacji 17.01.2019