Jak postępować z chorym na depresję?

„Nie histeryzuj”, „weź się w końcu w garść” – to najgorsze, co może usłyszeć chory na depresję. On naprawdę cierpi. Nie udaje, nawet, jeśli nie rozumiemy, skąd wziął się u niego ten głęboki smutek – przecież nie wydarzyło się w jego życiu nic złego. Wcale nie musiało. Jak więc pomóc choremu i walczyć z depresją?
Jak rozmawiać z chorym na depresję?

Wywieranie presji na chorego na depresję, „by wziął się w garść” z całą pewnością mu nie pomoże, a może nawet zaszkodzić. Chory poczuje się jeszcze bardziej sfrustrowany, niezrozumiany i osamotniony.

Jak w takim przypadku pomóc osobie cierpiącej na depresję? Istotne jest, aby namówić ją do podjęcia leczenia. Takie działanie będzie dla niej bardzo pomocne. Depresja sama nie minie.

Depresja jak z nią walczyć

Najważniejszą rolę w leczeniu depresji odgrywa psychiatra, który przepisze leki, bez nich raczej się nie obejdzie. Sama psychoterapia może okazać się nieefektywna.

Osobom chorym na depresję, które mieszkają w małej miejscowości i nie mają dostępu do psychiatry, leki może przepisać również lekarz rodzinny.

Aktualnie, na rynku dostępnych jest ponad 40 różnych leków przeciwdepresyjnych, w tym również te, nowej generacji.

Chorzy na depresję często podchodzą nieufnie do terapii farmakologicznej, obawiając się, że leki spowodują otępienie czy zniekształcą obraz rzeczywistości. Nowoczesne leki antydepresyjne są jednak w pełni bezpieczne i nie wywołują takich skutków ubocznych.

Kluczowe jest jednak to, że wszystkie leki tego typu zaczynają działać dopiero po 2-3 tygodniach od rozpoczęcia ich przyjmowania. To krytyczny moment, chory na depresję zaczyna się leczyć, co wymaga od niego wysiłku, a nie widzi szybkich efektów.

To często powoduje, że rezygnuje z przyjmowania leków. Istotna jest tu rola bliskich, którzy powinni czuwać nad chorym na depresję, aby nie przerwał leczenia.

Przerwanie przyjmowania leku może spowodować, że stanie się on nieskuteczny, jeśli chory zdecyduje się kontynuować terapię w przyszłości.

Depresja a inne metody leczenia

Jednak leki to nie wszystko. Warto równocześnie rozpocząć psychoterapię, która działa wspomagająco.

W naprawdę ciężkich przypadkach, szczególnie, kiedy pojawiają się myśli samobójcze, może być konieczne umieszczenie chorego w szpitalu.

Co się dzieje jeśli leki i psychoterapia nie pomagają? Zdarza się to niemal w co trzecim przypadku, bowiem 30 proc. depresji to depresje lekooporne. Nie oznacza to jednak, że nie ma już innej drogi ratunku osoby chorującej depresję. Wtedy lekarz może zdecydować o zastosowaniu metody ECT czyli terapii elektrowstrząsowej.

Współcześnie jest to skuteczna i bezpieczna metoda. Pacjent nic nie czuje, poddawany jest znieczuleniu ogólnemu. Leczenie ECT stosuje się w lecznictwie szpitalnym, gdzie możliwe jest stałe monitorowanie chorego na depresję i zapewnienie mu najwyższego poziomu bezpieczeństwa podczas zabiegu.

Depresja co pomaga?

Odpowiednie leki i psychoterapia to podstawa. Jednak leczenie to można dodatkowo wspomóc. Jedną z metod jest fototerapia - cykliczna ekspozycja chorego na światło o odpowiednim natężeniu. To bezpieczna i skuteczna metoda stosowana najczęściej w przypadku depresji sezonowej, czyli obniżeniu nastroju w czasie jesienno-zimowym lub zimowo-wiosennym.

Choremu na depresję może pomóc również ruch. Nie chodzi o wycieńczające treningi, wystarczy namówić chorego na spacer. Ważne, aby wyszedł z domu. Podczas aktywności fizycznej w organizmie uwalnia się serotonina, określana hormonem szczęścia.

Aktywność fizyczna może być dobrą formą, która pomaga w leczeniu depresji.

Osobie chorej na depresję często brakuje energii, dlatego wskazany jest jedynie umiarkowany wysiłek. Lekarze obrazowo zalecają takie tempo marszu, by człowiek podczas niego mógł mówić bez zadyszki, ale już nie mógł śpiewać.

Depresja a dieta

W zaburzeniach nastroju pomocna może być również odpowiednia dieta, która wpływa na poziom serotoniny w organizmie. Zbilansowana dieta zapewnia mózgowi odpowiednią ilość glukozy i zapobiega wahaniom cukru we krwi, które wpływają na nastrój.

Co zatem należy jeść? Węglowodany złożone, które powoli wchłaniają się z przewodu pokarmowego, a więc wolno i stabilnie dostarczają glukozę. To np. pełnoziarniste pieczywo czy makarony, brązowy ryż, kasza. Warto unikać cukrów prostych. Na śniadanie lepiej zjeść kanapkę z ciemnego pieczywa z białym serem i warzywami bądź płatki owsiane niż miód czy dżem.

Podniesienie poziomu hormonu szczęścia zapewnią też ryby, nasiona dyni, jajka, awokado i banany.

Chorzy na depresję powinni natomiast unikać serów żółtych, topionych. Należy powstrzymać się od spożywania alkoholu.

Ryzyko depresji zwiększają tłuszcze nasycone i trans, natomiast oliwa z oliwek i orzechy działają ochronnie.

Depresja a pomoc rodziny

Jak osobie chorej na depresję może pomóc rodzina, która zwykle czuje się takich sytuacjach bezradna? Wystarczy być w pobliżu bliskiej osoby, okazać zrozumienie i współczucie. Bardzo ważnym elementem jest także pomaganie w codziennych czynnościach i nie pytanie się co chwilę o stan samopoczucia.

Jeśli udało się nakłonić chorego do leczenia, jest on pod opieką psychiatry i psychoterapeuty, ale jego stan się nie poprawia, pojawiają się wręcz myśli samobójcze, należy rozważyć umieszczenie chorego w szpitalu.

To bardzo trudny krok, szczególnie, jeśli dzieje się on wbrew woli chorego. Pamiętajmy jednak, że osoba chora na depresję ma zaburzone postrzeganie rzeczywistości, a w ten sposób możemy uratować jej życie. W takich sytuacjach o umieszczeniu w szpitalu decyduje psychiatra i sąd.

 Jak rozpoznać depresję?

Dowiedz się więcej

Dyskopatia kręgosłupa odcinka lędźwiowo-krzyżowego w korelacji z natężeniem bólu, depresją i akceptacją choroby

http://phie.pl/pdf/phe-2010/phe-2010-1-153.pdf

Psychologiczne wyznaczniki jakości życia kobiet z rozpoznaną depresją

http://www.strona.ppol.nazwa.pl/.pdf

Zaburzenia funkcji poznawczych a depresja

https://core.ac.uk/download/pdf/268464407.pdf

Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania.
autor Agata Socha
konsultacja merytoryczna dr n. med. Barbara Wiśniewska – Specjalista Psychologii Klinicznej
Data dodania 13.12.2017
Data ostatniej aktualizacji 11.02.2020