Grzybica paznokci – leczenie, objawy

Grzybicą paznokci łatwo się zarazić, a leczenie trwa długo. Grzybice są wysoce zakaźnymi chorobami wywoływanymi przez mikroskopijne grzyby należące do około 200 znanych gatunków. Grzybica może atakować skórę gładką i owłosioną, paznokcie, błony śluzowe, a także narządy wewnętrzne.
Grzybica paznokci

Co to jest grzybica paznokci

Grzybice skóry i jej przydatków, w tym paznokci (onychomikozy) są istotnym problemem epidemiologicznym i terapeutycznym. Liczba zachorowań na świecie stale wzrasta.

W Polsce częstość zakażeń paznokci sięga do 40% wszystkich chorób grzybiczych, a osoby zgłaszające się z grzybicą do poradni dermatologicznych stanowią 10% ogółu ich pacjentów. Dane te mogą być jednak zaniżone, ponieważ w przypadkach niewielkiego nasilenia objawów grzybicy paznokci chorzy często nie szukają pomocy lekarskiej.

Chorują ludzie w każdym wieku, zarówno kobiety, jak i mężczyźni. Częstość zachorowań wzrasta wraz z wiekiem (u osób starszych następuje spowolnienie wzrostu płytki paznokcia, a ukrwienie kończyn jest często nieprawidłowe). Znacznie częściej (do 80%) występuje grzybica paznokci u stóp, zwłaszcza dużych palców.

Grzybica dawniej traktowana była głównie jako problem kosmetyczny. Dziś jest uznawana za uciążliwą chorobę, która – nieleczona – może prowadzić do poważnych konsekwencji. Onychomikozom towarzyszyć może ból, dyskomfort, utrudnienia podczas wykonywania codziennych czynności, a także negatywne skutki społeczne wynikające ze względów estetycznych.

Leczenie grzybicy paznokci

Leczenie grzybicy paznokci jest procesem długotrwałym i trudnym. Najlepsze efekty przynosi terapia skojarzona, polegająca na jednoczesnym leczeniu miejscowym i ogólnym. W wyjątkowych przypadkach leczenie przybiera formę usunięcia zainfekowanych płytek.

Leczenie grzybicy paznokci lekami bez recepty

Niewielkie, mało zaawansowane zmiany grzybicze umiejscowione na powierzchni paznokci można leczyć samodzielnie. Terapia w domu może być skuteczna w przypadku, gdy zmiany nie obejmują całości płytki paznokcia, występują od niedawna i nie zajęły powierzchni więcej niż dwóch paznokci.

Pomocą w samodzielnym leczeniu grzybicy paznokci są dostępne w aptece bez recepty maści, kremy, żele i lakiery do paznokci zawierające substancje przeciwgrzybiczne oraz pielęgnujące płytkę. W sprzedaży aptecznej znajdują się także całe zestawy zawierające płyny, lakiery lub serum przeciwgrzybiczne i zestaw jednorazowych pilników do paznokci.

Ważne by w czasie terapii na bieżąco skracać paznokieć jednorazowym pilnikiem. Zapewni to lepszą penetrację leku w głąb płytki i pozwoli na uniknięcie rozprzestrzeniania się zakażenia i nadkażania zdrowych miejsc.

W zależności od typu preparatu leczenie może trwać od 4-6 tygodni do kilku miesięcy. W tym okresie należy aplikować raz bądź dwa razy dziennie płyn/lakier/krem na zmienioną chorobowo płytkę paznokcia. Niektóre preparaty wystarczy aplikować jedynie przez kilka dni, zmniejszając stopniowo częstość użycia i tym samym przechodząc z fazy leczenia do fazy profilaktyki i utrzymania efektów wdrożonego leczenia.

Miejscowe leczenie grzybicy paznokci

Stosowanie tylko leczenia miejscowego jest zalecane wyłącznie przy grzybicy powierzchownej i w bardzo wczesnym stadium lub gdy stosowanie leków ogólnych jest niemożliwe.

Leczenie miejscowe grzybicy paznokci polega na stosowaniu lakierów lub kremów zawierających jedną z substancji:

  • cyklopiroks 8% (kilka razy w tygodniu przez wiele miesięcy),
  • amorolfinę 5% (raz w tygodniu przez 6-12 miesiecy),
  • bifonazol  (początkowo w połączeniu z 40% mocznikiem do złuszczenia wszystkich zainfekowanych warstw płytki, następnie sam do momentu uzyskania odrostu zdrowej płytki). 

Coraz większą popularność zyskuje również naświetlanie paznokci laserem.

Ogólne leczenie grzybicy paznokci

Lekami stosowanymi w leczeniu ogólnym są:

  • terbinafina (w dawce 250 mg/dobę);
  • itrakonazol (stosowany w terapii ciągłej w dawce 200 mg/dobę lub pulsowej – po 200 mg dwa razy dziennie przez tydzień z trzytygodniowymi przerwami pomiędzy pulsami terapia pulsowa uznawana jest za bezpieczniejszą, tańszą i bardziej elastyczną dla pacjenta),
  • flukonazol (stosowany podstawowo w dawce 200 mg/tydzień. 

Ile trwa leczenie grzybicy paznokci?

Czas leczenia ogólnego uzależniony jest od postępów terapii i trwa wiele miesięcy.

Usuwanie płytki paznokcia 

Usuwanie płytki paznokcia nie jest konieczne, ale w szczególnych przypadkach (nasilonej onycholizy, bocznej postaci grzybicy paznokci, pogrubienia paznokcia powyżej 4 mm czy bólu) jest stosowana i może się odbywać poprzez:

  • metody chemiczne (najczęściej używa się 40% mocznika),
  • metody chirurgiczne, zabiegowe.

Jak dezynfekować obuwie i ubrania przy grzybicy paznokci? 

Leczenie nie jest kompletne bez dezynfekcji obuwia, skarpet i rękawiczek pacjenta, w celu zapobieżenia powtórnemu zakażeniu.

Do odkażania używa się np. 10% roztworu formaliny. Nasączoną roztworem gazę umieszcza się w worku foliowym wraz z odzieżą i obuwiem i pozostawia szczelnie zamknięte przez 24 godziny. Obuwie należy następnie dobrze wywietrzyć, a odzież uprać w 60°C.

Leczenie grzybicy paznokci trwa wiele miesięcy

Grzybica paznokci - nychomycosis

http://www.czytelniamedyczna.pl/1280,grzybica-paznokci.html

Najczęstsze schorzenia i dolegliwości stóp – profilaktyka i leczenie

http://www.h-ph.pl/pdf/hyg-2014/hyg-2014-1-055.pdf

Grzybica paznokci u biorców przeszczepów

https://www.termedia.pl/Superficial-and-deep-cutaneous-fungal-infections-in-solid-organ-transplant-recipients,56,28147,1,1.html

autor Aleksandra Woźniak, Specjalista ds. Informacji Medycznej
konsultacja merytoryczna dr n. med. Iwo Janusz, dermatolog Medicover
Data dodania 07.09.2017
Data ostatniej aktualizacji 17.01.2019