Baby blues – jak sobie radzić ze smutkiem poporodowym?

Po porodzie często zdarza się, że nastrój młodej mamy ulega obniżeniu – jest to zazwyczaj tak zwany baby blues. A przecież ciąża to dla większości kobiet piękny czas oczekiwania na potomka. Zastanawiają się one jak będzie wyglądać ich dziecko, jaki będzie miało charakter, towarzyszy im uczucie ekscytacji i radości. Jak matka może sobie poradzić ze smutkiem poporodowym?
Baby blues ma podobne objawy do depresji poporodowej, ale nią nie jest

Co to jest baby blues?

Syndrom baby blues możemy inaczej określić jako smutek poporodowy, pojawiający się 2-5 dni po urodzeniu dziecka. Występuje on u około 80% kobiet1 i nie jest traktowany jako stan chorobowy.

Jak długo trwa baby blues?

Dobrą wiadomością jest to, że obniżone samopoczucie po porodzie znika szybko, zwykle po 2 tygodniach, chociaż może się utrzymywać dłużej1. Jeśli objawy obniżonego nastroju nie ustępują lub się nasilają, należy skontaktować się z psychologiem.

Przyczyny baby blues

Dokładne przyczyny baby blues nie są znane. Podejrzewa się, że za opisywany stan emocjonalny kobiet odpowiadają zmiany hormonalne, m.in. spadek kortykotropiny po porodzie (kortykotropina to hormon związany z kortyzolem, czyli hormonem stresu), który wzrasta w trzecim trymestrze ciąży.

Po porodzie występuje również niski poziom endorfin odpowiadających za uczucie szczęścia oraz estrogenu i progesteronu, co może powodować dyskomfort. Pojawiają się za to duże ilości oksytocyny i prolaktyny (odpowiedzialnych za obkurczanie się macicy oraz produkcję pokarmu).

Te wszystkie nagłe zmiany hormonalne mogę stanowić dla organizmu pewnego rodzaju szok, co może przyczyniać się do złego samopoczucia kobiety.

Wśród czynników psychologicznych jedną z głównych wymienianych przyczyn jest stres związany z nadmiarem nowych obowiązków. Dotyczy to zwłaszcza kobiet, które urodziły po raz pierwszy – mogą one tym bardziej czuć się przytłoczone zaistniałą sytuacją.

Baby blues pojawia się zazwyczaj 2-5 dni po urodzeniu dziecka

Za baby blues odpowiadają:

  • zmiany hormonalne związane z zakończeniem ciąży oraz przygotowaniem do karmienia piersią,
  • stres związany z opieką nad dzieckiem, lęk o dziecko, obawy, niepewność,
  • mała ilość snu,
  • dolegliwości połogu,
  • poczucie niewystarczającego wsparcia ze strony otoczenia,
  • presja społeczna związana z koniecznością sprostania roli perfekcyjnej matki.

Objawy baby blues

Objawy baby blues to zwykle łagodne obniżenie nastroju. Nie należy mylić go z depresją poporodową, gdzie mamy do czynienia ze znacznie bardziej nasilonymi objawami oraz dłuższym czasem trwania.

Kobietom po porodzie może doskwierać:

  • płaczliwość,
  • rozdrażnienie,
  • ciągłe zmęczenie,
  • brak radości z urodzenia dziecka,
  • lękliwość,
  • problemy ze skupieniem uwagi,
  • problemy ze snem,
  • wahania nastroju.

Baby blues diagnoza

Choć trudno mówić o diagnozie baby blues w dosłownym znaczeniu tego słowa i wiele kobiet woli samodzielnie poradzić sobie ze swoim samopoczuciem, warto w przypadku opisanych wyżej objawów zgłosić się do psychologa. Stwierdzi on, czy mamy do czynienia z baby blues, czy może już z depresją poporodową i wdroży odpowiednie działania terapeutyczne oraz omówi sposoby radzenia sobie ze stresem.

Jak sobie radzić z baby blues?

Przede wszystkim warto pamiętać, że baby blues to stan przejściowy, który trwa stosunkowo krótko. Aby przetrwać ten trudny czas młoda mama może zastosować kilka metod.

Przede wszystkim w tym okresie bardzo ważny jest wypoczynek. Jeśli więc dziecko śpi, nie próbuj sprzątać czy pracować w inny sposób tylko śpij również, odpoczywaj lub po prostu czytaj ulubioną książkę. Nie bierz na siebie zbyt dużo obowiązków, daj sobie chwilę na relaks.

Przynajmniej na początku obcowania z maluchem nie martw się za bardzo ewentualnym nieporządkiem, zrezygnuj na chwilę z perfekcyjnego ładu w domu na rzecz swojej wygody. Postaraj się również znaleźć godzinę tylko dla siebie powierzając malucha babci lub tacie. W tym czasie warto jest pójść na masaż czy do kosmetyczki na zabiegi pielęgnacyjne.

Dużą rolę w przetrwaniu baby blues odgrywają bliscy młodej mamy. Warto odciążyć ją od niektórych obowiązków, zwłaszcza tych domowych, oraz np. umożliwić wyjście z partnerem na spacer czy kolację, aby odpoczęła ona od codziennych zajęć związanych z opieką nad dzieckiem.

Młoda mama potrzebuje też dużo ciepłych słów dodających odwagi i wsparcia w jej decyzjach dotyczących opieki nad dzieckiem. Warto jest więc chwalić mamę, mówiąc:

- „ radzisz sobie bardzo dobrze”,

- „jestem pewna, że dasz sobie radę”,

- „jestem z Ciebie dumna”.

Dodatkowo, świeżo upieczona babcia czy koleżanki mogą podzielić się swoimi przeżyciami z czasu, gdy same zostały matkami.

Zapobieganie baby blues

Baby blues nie jest chorobą. Ma podłoże hormonalne, więc trudno jest znaleźć sposób, aby mu zapobiec.

WAŻNE:

  • Po porodzie masz prawo czuć się zmęczona – to całkiem naturalne.
  • Baby blues to stan przejściowy.
  • Jeśli objawy poporodowego obniżenia nastroju są szczególnie dotkliwe lub smutek poporodowy nie mija w ciągu kilku tygodni, skontaktuj się z psychologiem.
  • Jesteś wspaniałą matką, nawet jeśli nie wszystko idzie po Twojej myśli.

Źródła:

1"Terapia depresji poporodowej – aktualny stan wiedzy" Maliszewska K, Preis K.; Ann. Acad. Med. Gedan. 2014, 44, 105–111

Dowiedz się więcej:

Depresyjne zaburzenia nastroju u kobiet po narodzinach dziecka

http://dspace.uni.lodz.pl/xmlui/handle/11089/4456

Analiza wpływu sposobu ukończenia ciąży na stan psychiczny pacjentek

http://www.ptmp.com.pl/png/png1z2_2008/pngzz12-11.pdf

Okołoporodowe zaburzenia psychiczne a krzywdzenie dzieci

http://www.dzieckokrzywdzone.fdds.pl/index.php/DK/article/view/526

autor dr n. med. Aleksandra Walczak-Tręda
Data dodania 17.01.2019
Data ostatniej aktualizacji 17.01.2019