Anemia sierpowata - objawy i leczenie anemii sierpowatej

Anemia sierpowata to wrodzona choroba krwi zagrażająca życiu, spowodowana nieprawidłową budową hemoglobiny. Powoduje powstawanie sierpowatych erytrocytów i zmniejsza zdolność krwi do transportu tlenu. Objawy obejmują nawracający silny ból rąk, żółtaczkę oraz powiększenie wątroby i śledziony. Leczenie polega głównie na zapobieganiu ostrym objawom choroby. Wyleczenie jest możliwe jedynie poprzez przeszczepienie komórek krwiotwórczych u wybranych chorych poniżej 16 roku życia.

W skrócie:

  • Anemia sierpowata jest genetyczną, nieuleczalną chorobą krwi wynikającą z nieprawidłowej budowy hemoglobiny.

  • Czerwone krwinki mają kształt sierpa, co upośledza transport tlenu i uszkadza narządy.

  • Objawy anemii sierpowatej to silny ból rąk, żółtaczka, powiększenie wątroby i śledziony.

  • Leczenie obejmuje profilaktykę powikłań, a przeszczep komórek krwiotwórczych daje szansę wyleczenia.

Nosicielami tej mutacji są głównie ciemnoskórzy mieszkańcy Afryki i niewielka grupa mieszkańców Ameryki Północnej i Południowej. W Europie ta mutacja występuje rzadko. Nosiciele mutacji mają zwiększoną odporność na zarodźca malarii.

Co to jest anemia?

Anemia (niedokrwistość) to zmniejszenie stężenia hemoglobiny (skrót w badaniach laboratoryjnych to Hb), hematokrytu (Ht) i liczby erytrocytów poniżej normy. Następstwem tego stanu jest zmniejszenie zdolności krwi do transportu tlenu, co skutkuje zmniejszeniem natlenowania tkanek i narządów.

Są dwie główne przyczyny zmniejszenia liczby erytrocytów (czerwonych krwinek):

  • utrata erytrocytów wskutek krwawienia lub hemolizy, czyli rozpadu, krwinek
  • zmniejszenie lub zaburzenie tworzenia krwinek w szpiku

Objawy anemii sierpowatej

Anemia sierpowata objawia się następująco:

  • nawracający silny ból rąk
  • żółtaczka
  • powiększenie wątroby i śledziony
  • owrzodzenia w okolicy kostek
  • kamica żółciowa
  • objawy niewydolności wielonarządowej

Rodzaje anemii

Wyróżnia się wiele podtypów anemii:

  • niedokrwistość pokrwotoczna, która powstaje w wyniku dużej lub przewlekłej utraty krwi
  • niedokrwistość syderoblastyczna związana z zaburzeniami w powstawaniu hemu, składnika hemoglobiny
  • niedokrwistość hemolityczna związana z nieprawidłowym rozpadem erytrocytów (jej przykładem jest anemia sierpowata)
  • niedokrwistość aplastyczna związana z niewydolnością szpiku kostnego
  • niedokrwistość chorób przewlekłych
  • niedokrwistość z niedoboru żelaza
  • niedokrwistość megaloblastyczna związana z zaburzeniami w syntezie DNA w komórkach układu krwiotwórczego (jej przykładem jest niedokrwistość z niedoboru witaminy B 12 i niedokrwistość z niedoboru kwasu foliowego)

Ze względu na nasilenie niedokrwistość można podzielić na:

  • łagodną – stężenie hemoglobiny mieści się w przedziale między 10 a 12 g/dl lub 13,5 w przypadku mężczyzn,
  • umiarkowaną – Hb między 8 a 9,9 g/dl,
  • ciężką – Hb między 6,5 a 7,9 g/dl,
  • zagrażającą życiu – Hb poniżej 6,5 g/dl.

Dowiedź się więcej:


Leczenie anemii sierpowatej

Leczenie polega głównie na zapobieganiu ostrym objawom choroby. Anemię sierpowatą wyleczyć można jedynie przez przeszczepienie komórek krwiotwórczych u chorych poniżej 16. roku życia, z ciężką postacią i przebiegiem choroby, i pod warunkiem znalezienia odpowiedniego dawcy rodzinnego.

Anemia sierpowata

Rokowanie i powikłania anemii

Większość rodzajów niedokrwistości jest w pełni uleczalna, warunkiem jest przestrzeganie zaleceń lekarskich. Nieleczona niedokrwistość może prowadzić do znacznego osłabienia organizmu, objawiającego się np. omdleniami, a nawet do śmierci.

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482164/ 
  2. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sickle-cell-disease 
  3. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/4579-sickle-cell-anemia 

 

Anemia sierpowata - najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy anemia sierpowata wpływa na długość życia pacjenta?

Czy anemia sierpowata może wpływać na rozwój fizyczny dziecka?

Czy osoby z anemią sierpowatą mogą prowadzić aktywny tryb życia?


Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania. Należy potwierdzić przy zakupie badania szczegóły do jego przygotowania.
Data dodania 07.09.2017
Data ostatniej aktualizacji 29.06.2026