Anemia sierpowata - objawy i leczenie anemii sierpowatej

Anemia sierpowata to wrodzona choroba krwi zagrażająca życiu, spowodowana nieprawidłową budową hemoglobiny. Powoduje powstawanie sierpowatych erytrocytów i zmniejsza zdolność krwi do transportu tlenu. Objawy obejmują nawracający silny ból rąk, żółtaczkę oraz powiększenie wątroby i śledziony. Leczenie polega głównie na zapobieganiu ostrym objawom choroby. Wyleczenie jest możliwe jedynie poprzez przeszczepienie komórek krwiotwórczych u wybranych chorych poniżej 16 roku życia.
Anemia sierpowata
Anemia sierpowata to zagrażająca życiu choroba krwi
Anemia sierpowata
Anemia sierpowata to zagrażająca życiu choroba krwi
Anemia sierpowata
Anemia sierpowata to zagrażająca życiu choroba krwi

W skrócie:

  • Anemia sierpowata jest genetyczną, nieuleczalną chorobą krwi wynikającą z nieprawidłowej budowy hemoglobiny.

  • Czerwone krwinki mają kształt sierpa, co upośledza transport tlenu i uszkadza narządy.

  • Objawy anemii sierpowatej to silny ból rąk, żółtaczka, powiększenie wątroby i śledziony.

  • Leczenie obejmuje profilaktykę powikłań, a przeszczep komórek krwiotwórczych daje szansę wyleczenia.

Nosicielami tej mutacji są głównie ciemnoskórzy mieszkańcy Afryki i niewielka grupa mieszkańców Ameryki Północnej i Południowej. W Europie ta mutacja występuje rzadko. Nosiciele mutacji mają zwiększoną odporność na zarodźca malarii.

Co to jest anemia?

Anemia (niedokrwistość) to zmniejszenie stężenia hemoglobiny (skrót w badaniach laboratoryjnych to Hb), hematokrytu (Ht) i liczby erytrocytów poniżej normy. Następstwem tego stanu jest zmniejszenie zdolności krwi do transportu tlenu, co skutkuje zmniejszeniem natlenowania tkanek i narządów.

Są dwie główne przyczyny zmniejszenia liczby erytrocytów (czerwonych krwinek):

  • utrata erytrocytów wskutek krwawienia lub hemolizy, czyli rozpadu, krwinek
  • zmniejszenie lub zaburzenie tworzenia krwinek w szpiku

Objawy anemii sierpowatej

Anemia sierpowata objawia się następująco:

  • nawracający silny ból rąk
  • żółtaczka
  • powiększenie wątroby i śledziony
  • owrzodzenia w okolicy kostek
  • kamica żółciowa
  • objawy niewydolności wielonarządowej

Rodzaje anemii

Wyróżnia się wiele podtypów anemii:

  • niedokrwistość pokrwotoczna, która powstaje w wyniku dużej lub przewlekłej utraty krwi
  • niedokrwistość syderoblastyczna związana z zaburzeniami w powstawaniu hemu, składnika hemoglobiny
  • niedokrwistość hemolityczna związana z nieprawidłowym rozpadem erytrocytów (jej przykładem jest anemia sierpowata)
  • niedokrwistość aplastyczna związana z niewydolnością szpiku kostnego
  • niedokrwistość chorób przewlekłych
  • niedokrwistość z niedoboru żelaza
  • niedokrwistość megaloblastyczna związana z zaburzeniami w syntezie DNA w komórkach układu krwiotwórczego (jej przykładem jest niedokrwistość z niedoboru witaminy B 12 i niedokrwistość z niedoboru kwasu foliowego)

Ze względu na nasilenie niedokrwistość można podzielić na:

  • łagodną – stężenie hemoglobiny mieści się w przedziale między 10 a 12 g/dl lub 13,5 w przypadku mężczyzn,
  • umiarkowaną – Hb między 8 a 9,9 g/dl,
  • ciężką – Hb między 6,5 a 7,9 g/dl,
  • zagrażającą życiu – Hb poniżej 6,5 g/dl.

Dowiedź się więcej:


Leczenie anemii sierpowatej

Leczenie polega głównie na zapobieganiu ostrym objawom choroby. Anemię sierpowatą wyleczyć można jedynie przez przeszczepienie komórek krwiotwórczych u chorych poniżej 16. roku życia, z ciężką postacią i przebiegiem choroby, i pod warunkiem znalezienia odpowiedniego dawcy rodzinnego.

Anemia sierpowata

Rokowanie i powikłania anemii

Większość rodzajów niedokrwistości jest w pełni uleczalna, warunkiem jest przestrzeganie zaleceń lekarskich. Nieleczona niedokrwistość może prowadzić do znacznego osłabienia organizmu, objawiającego się np. omdleniami, a nawet do śmierci.

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482164/ 
  2. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sickle-cell-disease 
  3. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/4579-sickle-cell-anemia 
Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania. Należy potwierdzić przy zakupie badania szczegóły do jego przygotowania.
Data dodania 07.09.2017
Data ostatniej aktualizacji 26.02.2026