Rokowanie i powikłania zapalenia płuc

U pacjentów, którzy nie wymagają przyjęcia do szpitala, choroba ustępuje zazwyczaj szybko po rozpoczęciu leczenia. Ryzyko zgonu w ich przypadku wynosi mniej niż 1%.

Chorzy, których stan wymaga leczenia szpitalnego, są bardziej zagrożeni wystąpieniem powikłań i zgonem. Wynika to z cięższego przebiegu choroby jak i obecności chorób współistniejących oraz, bardzo często, starszego wieku. Ryzyko to wynosi nawet 30-40%, jeżeli chory zachorował podczas pobytu w szpitalu.

Powikłania występują najczęściej u osób starszych, dzieci oraz chorych obciążonych dodatkowo innymi ciężkimi chorobami, np. cukrzycą. W wyniku zapalenia płuc może dojść do zwiększenia ilości płynu w opłucnej, ropniaka opłucnej, ropnia płuc i bakteriemii1.

Bakteriemia jest powikłaniem, które pojawia się nawet u 50% starszych ludzi chorych na zapalenie płuc. Może ona ustąpić samoistnie, ale najczęściej prowadzi do sepsy i wstrząsu septycznego, które są stanami zagrożenia życia.

Opłucna to przestrzeń pomiędzy płucem, a ścianą klatki piersiowej. W przeciwieństwie do płuca jest ona unerwiona również nerwami odpowiedzialnymi za odczuwanie bólu. Fizjologicznie w opłucnej znajduje się ok. 5 ml płynu, ale podczas zapalenia płuc może dojść do zwiększenia tej ilości. Gdy do tego dojdzie to płyn ten należy usunąć i pobrać do badań. W tym celu wykonuje się specjalne nakłucie igłą przez ścianę klatki piersiowej (procedura ta nazywa się punkcją opłucnową).

Na początku choroby płyn w opłucnej jest jałowy, czyli nie ma w nim drobnoustrojów, ale gdy nie zostanie podjęte odpowiednie leczenie to zaczną się w nim rozwijać bakterie – stan ten nazywamy ropniem opłucnej. Leczenie polega na wprowadzeniu do opłucnej specjalnego drenu, czyli rurki o grubości ok. 1 cm, przez którą usuwa się ropną treść. Dodatkowo wydłuża się czas stosowania antybiotyków.

W ciężkich przypadkach zapalenia płuc, wywołanych przez niektóre szczepy bakterii (np. Streptococcus aureus lub Klebsiella pneumoniae), może dojść do całkowitego zniszczenia fragmentów płuc – powstają wtedy przestrzenie wypełnione ropą, nazywane ropniami płuc.

Innym powikłaniem zapalenia płuc jest niewydolność oddechowa. Dochodzi do niej najczęściej w przebiegu zapalenia płuc, jako powikłania grypy, szczególnie tzw. świńskiej, czyli AH1N1, oraz SARS – ciężkiego ostrego zespołu oddechowego.


1 Bakteriemia – obecność bakterii we krwi. Może być bezobjawowa lub towarzyszyć innym chorobom np. zapaleniu płuc.

Konsultacja merytoryczna: Lek. med. Anna Plucik-Mrożek, internista

Źródła:

  • „Interna Szczeklika 2015”.
  • www.nhs.uk
  • www.mayoclinic.org
  • „Zapalenie płuc” Filip Mejza (http://pulmonologia.mp.pl/choroby/65040,zapalenie-pluc).